О́zgeniń qaltasynda ketken qaıran teńge

О́tken jyly Atyraýda jumys istegen О́zbekstan azamattary 750 mıllıon teńgeni poshta aýdarymdary arqyly eline jiberipti Atyraýǵa jumysqa keletin sheteldik kóp. Ásirese, kórshiles О́zbekstannan eki qolǵa bir kúrek ustap, tabys tabýǵa umtylýshylar qandaı jumystan bolsa da bas tartpaıdy. Qara jumystyń bárinde derlik solar júredi. Qolynan kele me, joq pa, bir ózine ǵana aıan, biraq, qurylys ındýs­trııasynda turǵyn úıler de, ózge nysandar da solardyń qolymen qalanyp jatyr. Olar tikesinen tik turyp, bazarda da saýda jasaıdy. Kúnniń aptap ystyǵynda egin ósirýden de qashpaıdy. Tipti, jolaýshylar tasymaldaıtyn qoǵamdyq kólikti júrgizetinderi de kezdesedi. Kóshe tazalap júr­genderi de bar. Oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵ­darlamalar basqarmasynyń basshysy Erkin Shpanovtyń aıtýynsha, ótken jyly Atyraý oblysynda jumys jasa­ǵan О́zbekstan azamattarynyń qatary 16 myń­dy qurapty. Árıne, olardyń bári de erikkennen emes, tıynnan quralatyn mıllıondaǵan teńge tabys tabýdy kózdep kelgeni anyq. Eńbek etip, mańdaı termen tabys tabýǵa kelgende ala shapandy aǵaıyndar sharshap-shaldyǵýdy da, erinýdi de bilmeıdi. Ári olardyń: «Myna jumys qolymnan kelmeıdi, atqara almaımyn», «Az tóleısiz, jalaqyny kóterińiz», degen syltaýdy aıtqanyn esti­meısiz. Ras, kórshiles eldiń azamattaryn maqtaýdan, maqtan tutýdan aýlaqpyz. Degenmen, kó­keıde «О́zbekstan azamattary atqaryp júrgen jumystar óz qandastarymyzdyń qolynan kelmeı me?» deıtin saýal­dyń bary ras. Álde munyń biz bile bermeıtin basqa bir qupııa sebebi bar ma? – Shyndyǵyn aıtqanda, keıde «Bizdiń jastarymyz jalqaý emes pe?» deıtin saýal týyndaıdy. Jastardyń aıtqanyna senseńiz, «jumys joq» degendi alǵa tartady. Biraq, bizde jumys orny joq emes. Qoldaǵy monıtorıng nátıjesi boıynsha, óńirde jumys bar, tipti, óte kóp. Máselen, «Sıchım» kompanııasy ótken aıda 1100 bos jumys ornyn usyndy, – deıdi oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy Er­kin Shpanov. – Tipti, oblys orta­lyǵynan alysqa jumysqa ba­rý qajet emes. Atyraýdaǵy «Spes­­av­to­baza» meke­mesinde 200 bos jumys orny bar. Bul mekemege elektrıkter, dánekerleýshiler men júrgizýshiler qajet bolyp otyr. Osyndaı mamandyqtarmen jumysqa ornalasýshylarǵa 70-80 myń teńgeden jalaqy tólenedi. Alaıda, bizdiń jastary­myz osy sekildi jumystarǵa barǵysy kel­meıdi. Onyń málimetinshe, tepse temir úzetindeı bula kúshi bar azamattar jo­ǵaryda aıtylǵan jumystardy eskergisi kelmeıdi. Basqasha aıtqanda, qazirgi jas­tar jalaqysy kóp jumysqa ornalasýdy qalaıdy. Alaıda, munaı-gaz óner­kásibindegi kásiporyndardan bárine birdeı jumys tabyla bermeıdi. Al óz jastarymyzdyń 70-80 myń teńge kóleminde jalaqy tólenetin jumysqa barmaýy sheteldik jumysshylardyń tabys tabýyna jol ashyp otyrǵan joq pa? Máselen, byltyr Atyraýǵa alys jáne jaqyn shetelderden 56 117 azamat kelgen. Onyń ishinde О́zbekstannan 16 000 eńbek mıgranty kelgenin joǵaryda aıtyp óttik. Al endi byltyr Atyraýdan jumys tapqan О́zbekstan azamattarynyń qansha tabys tapqanyn bilgińiz kele me? – Ulttyq banktiń málimetine súıensek, byltyr olar Atyraýdan О́zbekstanǵa túr­li poshta aýdarymdary arqyly 750 mıl­­lıon teńge jibergen, –deıdi Erkin Shpanov. О́zbekstan azamattary tapqan tabysyn tek poshtamen jibermeıdi. Olar tabysyn shekaradan qolma-qol alyp ótýi de múmkin. Osyny eskerer bolsaq, Erkin Shpa­novtyń esebinshe, О́zbekstan azamattarynyń Atyraý oblysynan byltyrǵy jyly tapqan tabysy 1 mıllıard teńgege jýyqtaıdy. Iаǵnı, osynsha kólemdegi teńge kórshiles el azamattarynyń qal­tasynda ketip jatyr. – Bul neni bildiretinin bilesiz be? – dep qynjylysyn jasyrmady áńgime ıesi. – Demek, bizdiń teńgemiz ózge eldiń ekonomıkasyna ketip jatyr... Al bıyl she? Taǵy da jumys berýshilerdiń ótinishine sáıkes О́zbek­stannan 1100 eńbek mıgrantyn maýsymdyq jumysqa tartýǵa kvota berilipti. Demek, bıyl da tól teńgemiz otandyq ekonomıka úshin emes, kóldeneń kók attydaı tabys tapqan ala shapandy aǵaıynnyń qaltasyna túsip, ózge eldiń ekonomıkasyna quıylady deı berińiz. Al jumysy joq bolsa da, tamaǵy toq óz jastarymyz ne istep júr, sonda? Bos sendelip júr deısiz be? Árıne, buzaqylyq jasaıdy, ózge de teris áreketke barady. Prokýratýranyń málimetinshe, tirkelgen barlyq qylmystardyń 30 paıyzyn jastardyń jasaıtyny anyqtalyp otyr. Osydan keıin «Jumysy joqtyq, tamaǵy toqtyq, Azdyrar adam balasyn», degen danyshpan Abaıdyń támsilin qalaısha eske almaısyń?.. Tól teńgemizdiń ózgeniń qal­ta­synda qaıtarymsyz ketip jat­qany qanyńdy qaınatpaı qoıa ma?!. Joldasbek ShО́PEǴUL, «Egemen Qazaqstan» ATYRAÝ