Daǵdarystyń sabaqtaryn eskere otyryp

Qazaqstannyń qarjy nary­ǵynda jaǵdaı turaqtanǵany baıqalady. Ony birqatar faktorlar kórsetip otyr. Onyń ishinde, ekinshi deńgeıdegi bankterdiń kredıtteýdi qalpyna keltirýi, ol bıznestiń ekonomıkalyq belsendiligi artýyna da, tutynýshylyq suranystyń ósýine de áser etýde. Birinshi kezekte depozıtterdiń dollarlaný deńgeıiniń tómendegenin atap ótemiz. Mysaly, shetel valıýtasyndaǵy depozıtterdiń úlesi 2016 jylǵy qańtar­daǵy eń joǵary 70% deńgeıinen 2016 jylǵy maýsymnyń qorytyndylary bo­ıyn­sha 58%-ǵa deıin tómendedi. Turaqtandyrýǵa bet burý Halyqtyń salymdary boıynsha dollarlaný deńgeıi qańtardaǵy 80,4%-dan 2016 jylǵy maýsymnyń sońyndaǵy jaǵdaı boıynsha 67,8%-ǵa deıin tómendedi. Zańdy tulǵalardyń depozıtteri boıynsha teńgelik jáne valıýtalyq bólikter arasynda teńdikke qol jetkizildi. Teńgemen salymdardyń úlesi odan ári ulǵaıady dep boljanady. Bul bankterdiń ekonomıkany kredıtteýdi jandandyrýy úshin qajetti teńgemen qorlandyrýdy qamtamasyz etedi. Bul úrdis jyl basynan beri ulttyq valıýtanyń aıyrbastaý baǵamy 0,4%-ǵa ny­ǵaıýy (2016 jylǵy maýsymnyń sońynda) jáne bankter teńgemen depozıt­ter boıynsha usynatyn syıaqy mól­sherlemesiniń artýy saldarynan bel­gilendi. Ekonomıkadaǵy oń ózgeristerge baǵalardyń jalpy deńgeıiniń ósý qarqynynyń báseńdegenin jáne Qazaq­stannyń aqsha naryǵynda paıyzdyq mólsherlemelerdiń turaqtanýyn da jatqy­zýǵa bolady. Jalpy alǵanda, ekonomıkanyń turaq­tanýyna bank júıesiniń ornyq­tylyǵyn saqtap qalýǵa múmkindik bergen retteýshiniń barynsha qatań saıasaty mańyzdy ról atqaratynyn atap ótýge bolady. Naryqtyq tártip pen dáıekti aqparat turaqty jáne senimdi bank ortasynyń negizi bolyp tabylatyny sózsiz. Bul rette ol retteýshiniń talaptaryn jaı ǵana oryndaý emes, banktiń top-menedjmentiniń jete túsingen tańdaýy bolýy tıis. Ulttyq Banktiń bul baǵyttaǵy jumysy kredıttik táýekeldi basqarý úshin yntalandyrýdy postfaktým qurý úshin ǵana emes jáne qarjy uıymdary úshin qaryz alýshylarmen tıimdi jumystyń múmkindigin qamtamasyz etý úshin de júrgiziledi. Bank júıesin saýyqtyrý jáne oǵan degen senimdi arttyrý úshin bankter aktıv­teriniń sapasyn baǵalaý barynsha oryndy bolyp tabylady. Bul jerde bazalyq koeffısıentter kapıtaldandyrý kórsetkishteri men NPL (qyzmet kórsetilmeıtin kredıtter) deńgeıi bolady. «Jumys istemeıtin kredıtter» uǵymy negizgi borysh jáne (nemese) eseptelgen syıaqy boıynsha kúntizbelik toqsan kúnnen astam merzimi ótken bereshegi bar qaryzdardy bildiretinin eske salamyn. Qarjylyq turaqtylyq      ındıkatorlary Ulttyq Bank halyqaralyq standart­tarǵa sáıkes keletin bank sektoryn ke­shendi baǵalaýdyń túrli ádisteri men qural­daryn qoldanady, onyń ishinde qarjylyq ornyqtylyq ındıkatorlaryn HVQ ádisnamasyna sáıkes esepteıdi. Bank kapıtalynyń NPL (iske asyrylǵan kredıttik táýekel) boıynsha shyǵyndardy óteý múmkindiginiń mańyzdy kórsetkishi retinde kapıtalǵa qurylǵan rezervterdi shegergende olardyń qatynasy bolady (2016 jylǵy 1-toqsannyń qory­tyndylary boıynsha – 19,2%). Bul kórsetkish bankter qaryz sapasynyń problemasyn sheshýdi keıinge qaldyratyn jaǵdaılardy anyqtaýǵa múmkindik beredi, ol ýaqyt óte kele eleýli túrde mańyzdy problemalarǵa ákep soqtyrýy múmkin edi. Bank júıesin baǵalaýdyń mańyzdy kórsetkishteriniń biri paıyzdyq spred bolyp tabylady (búgingi kúni ol 2008-2009 jj. deńgeıge deıin ulǵaıdy). Kórsetkish jalpy alǵanda sektordyń rentabeldiligin jáne onyń mólsherlemelerdi belgileý salasyndaǵy is-qımylyn kórsetedi. Joǵary shama bankterdiń kredıt táýekelin barabar baǵalaýǵa múmkindigi bolmaǵan ne asa táýekeldi qaryzdar bergen ne ekono­mıkadaǵy quldyraý jaǵdaıynda táýe­kel úshin syılyqaqyny kótere otyryp, táýekelderdi qaryz alýshylarǵa júkte­gen kezde oryn alyp otyrǵan júıelik sıpattaǵy táýekelderdi bildirýi múmkin. Qazir Qazaqstannyń qarjy júıesi jaqsy ýaqytty basynan keshirip otyr­maǵandyqtan, osynyń bári ulttyq valıýtanyń erkin ózgermeli baǵamyna ótýge baılanysty boldy dep aıtýǵa bolmaıdy. Teńge qunynyń tómendeýiniń NPL ósýine áser etýi 2015 jylǵy jeltoqsannan bastap lagpen paıda bola bastady. Bul rette jumys istemeıtin jańa qaryzdardyń ósýi arqyly kórinis tapqan qaryzdar sapasynyń nasharlaýy devalvasııaǵa deıin baıqaldy.  Bank sektoryndaǵy áleýetti problemalardy baǵalaý kórsetkishteriniń biri nesıe portfelindegi qaıta qurylymdalǵan qaryzdardyń úlesi bolyp tabylady (2015 jyldyń qorytyndysy boıynsha – 36%). Bir jaǵynan alǵanda, qaıta qurylymdaý qaryz alýshynyń óz mindettemelerin oryndaý yqtımaldylyǵyn arttyrý jáne, tıisinshe, qaryzdar boıynsha kúti­letin kiristerdi arttyrý maqsatynda banktiń óz klıentterine túsinistikpen qaraýynyń dáleli bolyp tabylady. Basqa jaǵynan alǵanda, joǵary koeffısıent bank sektorynyń kredıt táýekeliniń óskendigin bildiredi. Sonymen qatar, qaıta qurylymdalǵan qaryzdardyń joǵary úlesi bankterdiń óz qyzmetiniń nátıjelerin nomınaldyq jaqsartýynyń nátıjesi bolýy múmkin. 2015 jyly NPL úlesi aıtarlyqtaı tómendedi. Qarjy naryǵyndaǵy ótken jylǵy rezonans­ty oqıǵalardy eskersek, bul ahýaldy jaq­sartýǵa ne sebepshi bolǵanyn túsindirý qajet dep oılaımyn. NPL úle­siniń tómen­deýi, eń aldymen, QQB men BTA arasyndaǵy mámileniń aıaqtalýy jáne BTA-nyń lısenzııany erikti túrde qaıtarýy esebinen boldy. NPL-dyń osy tómendeý úrdisi jalpy alǵanda basqa bankter boıynsha da baıqaldy: 2015 jyly 10,1%-dan 7,6%-ǵa deıin.  Jańa NPL-dyń aldyńǵy kezeńiniń sońyndaǵy NPL-dy shegere otyryp nesıe portfeline araqatysy – portfeldegi ósip otyrǵan problemalardyń bolýyn baǵalaýǵa múmkindik beretin kórsetkish (2015 jylǵy 4-toqsannyń qorytyndylary boıynsha – 1,5%). Mysaly, NPL-dyń matematıkalyq úlesi tómendeıdi, biraq koeffısıenttiń ósýi qaryz sapasynyń nasharlaýyna áser etetin faktorlardyń bolýyn jáne kredıt táýekeliniń yqtımal ósýin de bildiredi. Iаǵnı, qaryz alýshylar kiristeriniń quldyraýy jáne bankter aldyndaǵy mindettemeleri boıynsha jaýap berý qabiletiniń tómendeýi 2014 jyldyń sońyndaǵy – 2015 jyldyń basyndaǵy makroekonomıkalyq kúızelistermen baılanysty boldy. Teńge qunynyń tómendeýi qaryz alýshylardyń qarjylyq jaǵdaıyna qosymsha qysym kórsetti, alaıda biz sol kezeńde erkin ózgermeli baǵamǵa ótýden bas tartýdyń bank sektorynda, sol sııaqty jalpy alǵanda ekonomıkada neǵurlym teris saldarlarǵa alyp kelýi múmkin ekenin moıyndaýǵa tıispiz. Kórsetkishter jáne baǵdarlar 2016 jylǵy 1 shildedegi jaǵdaı boıyn­sha bank júıesinde jumys istemeıtin qaryzdardyń úlesi 7,9%-dy qurady (nesıe portfeli – 15 315,5 mlrd. teńge, jumys istemeıtin qaryzdar – 1 209,4 mlrd. teńge). NPL tómendeýi 2014 jylǵy mamyrdaǵy eń joǵary kórsetkishpen (33,7% nemese 4,9 trln. teńge) salystyrǵanda absolıýttik kórsetkishpen 3,6 trln. teńgeden asty. Ulttyq Bank EDB aktıvteri sapasynyń tómen bolýy problemalaryn sheshý úshin sharalar keshenin iske asyrdy. Onyń ishinde: bankterdiń sapasyz aktıvterin satyp alý jáne olardy basqarý boıynsha eki deńgeıli júıeni qurý. Birinshi kezekte áńgime UB Problemalyq kredıtter qory jáne EDB kúmándi jáne úmitsiz aktıvterin satyp alatyn enshiles uıymdary – KABU týraly bolyp otyr. Basqa qadam – salyqtyq yntalandyrý sharalaryn engizý. Olar jumys istemeıtin aktıvtermen operasııalar boıynsha salyqtyq kedergilerdi alýǵa, bankterdi balanstaryn NPL-dan tazartý boıynsha neǵurlym belsendi is-áreketter jasaýǵa tejeıtin kedergilerdi alyp tastaýǵa, úmitsiz bereshekti keshirý krıterıılerin ońtaılandyrýǵa baǵyttalǵan. Bul rette 2014-2015 jyldary bank júıesi boıynsha jumys istemeıtin qaryz­dar kóleminiń nysanaly 10%-dyq kórsetkishten tómen deńgeıge deıin aıtarlyqtaı tómendeýi bankterdiń esepten shyǵarý/keshirý quraldaryn belsendi túrde qoldanýy esebinen qamtamasyz etildi, bul qaryz alýshylardyń boryshtyq júktemesin azaıtty. Sondaı-aq dástúrli quraldardy: qaıta qurylymdaýdy, óndirip alýdy jáne basqalaryn paıdalaný esebinen oryn aldy. Qazirgi kezde Salyq kodeksinde bank­terdiń balansynan úmitsiz qaryzdardy júıe­den tys esepke esepten shyǵarý boıynsha salyqtyq jeńildikter kózdel­genin de aıtyp ótkim keledi. Sondaı-aq, Ipotekalyq turǵyn úı qaryzdaryn qaıta qarjylandyrý baǵdarlamasy sheńberinde jáne tek shekteýli merzimdegi syıaqy men turaqsyzdyq aıyby (ósimpul, aıyppul) boıynsha bereshekke ǵana qatysty jeke tulǵalardyń bereshekterin keshirý kezinde jeke tulǵalardyń kiristerin salynatyn salyqtan bosatý kózdelgen. Qalǵan jaǵdaılar úshin qaryzdar (kredıtter) boıynsha bereshekti keshirý kezinde salyqtyq jeńildikter berilmeıdi. Bul rette, UB ýytty aktıvterdi belsendi túrde esepten shyǵarý (keshirý) maqsatynda bankter úshin salyqtyq jeńildikter engizý qajettiligin qoldaıdy. Sonymen qosa, salyqtyq jeńildikterdi belgileý jáne uzartý máselelerin Úkimetpen, atap aıtqanda Qarjy jáne Ulttyq ekonomıka mınıstrlikterimen talqylaý qajet. Ulttyq Bank úshin NPL úlesi –   kórsetkish koeffısıenti, alaıda ol bank sektory qaryzdarynyń sapasyn baǵalaý kezinde negizgi baǵdar bolyp tabyl­maıdy. Negizinen, bankter bul koef­fısıentti jaqsarta alady. Mysaly, olar shyn máninde bolashaq tólemderdi kútpeıtin problemalyq qaryzdardy qaıta qurylymdaýdy nemese ishki qaıta qarjylandyrýdy júrgize otyryp ne problemalyq aktıvter boıynsha odan ári jumys júrgizbesten, olardy óziniń KABU-ǵa berip jaqsarta alady. Alaıda, bul tetikterdi qoldaný maqsaty ózgeshe jáne bankter osyny túsinýge tıis. Balansty NPL-dan jasandy túrde tazartý qysqa merzimdi kezeńdegi kórsetkishterdi jaqsartýǵa múmkindik beredi, biraq bank­tiń oryn alǵan problemalaryn sheshe almaıdy. Bul máseledegi bizdiń mindetimiz – bankterdiń nesıe portfeliniń kórsetkishterine aıla-sharǵy jasaýyn toqtatý, óıtkeni turaqty qarjy júıesi dáıeksiz aqparattan qalyptaspaıdy. Bank­­­ter­diń mindeti – táýekel-menedjment júıe­sin jetildirý, óziniń uzaq merzimdi damý strategııasyn túsiný jáne soǵan sáıkes kelý. Eger ýytty aktıvterdiń aǵymdaǵy jaǵdaıy týraly aıtar bolsaq, onda birneshe sıfrdy keltire ketken jón. Aǵym­daǵy jyldyń basyndaǵy jaǵ­daı boıyn­sha KABU balansyndaǵy prob­lemalyq aktıvterdiń kólemi 211,8 mlrd. teńge nemese bankterdiń nesıe portfeliniń 2,2% boldy. Bir jyl buryn bul kórsetkish 610,3 mlrd. teńgeni qurady. Qabyldanǵan sharalardyń esebinen KABU-nyń budan bylaıǵy qyzmeti qabyldanǵan kúmándi jáne úmitsiz aktıvter boıynsha bas bank­ter aldyndaǵy mindettemelerdi ýaq­ty­ly jáne tolyq kólemde oryndaý úshin balans­tardy jumys istemeıtin kredıtterden tazartý jáne aqsha aǵyndaryn jınaqtaý boıyn­sha belsendi is-áreketterdi qabyldaýǵa baǵyttalatyn bolady. Ipotekalyq NRL Ipotekalyq kredıtteý taqyryby – bólek bir áńgime. Bul problemanyń ózektiligi, birinshi kezekte, kepilzaty retinde qaryz alýshynyń turǵyn úıi alynatyndyǵynda. Bul qaryz alýshy qaryz merzimin ótkize bastaǵan kezde máseleniń asa saralanǵan, jeke tásilderi men sheshimderin talap etedi. Osynyń saldarynan sońǵy ýaqytta bankterdiń ıpotekalyq turǵyn úı qaryzdaryn alý­shylardyń bereshegin kollektorlyq agenttikterge berýine shekteý qoıyla bas­tady. Bul problemalyq ıpotekalyq qaryz alýshylarǵa baılanysty máselelerdiń sheshilýi boıynsha memlekettiń júıeli saıa­saty sheńberinde oryn alýda. Bul maqsatqa Ipotekalyq turǵyn úı qa­ryzdaryn/ıpotekalyq qaryzdardy qaıta qarjylandyrý baǵdarlamalaryn iske asyrý da baǵyttaldy. Baǵdarlama sheńberinde 14 760 ıpotekalyq qaryz alýshynyń 88,5 mlrd. teńge somaǵa ótinishi maquldandy jáne 11 730 ótinish boıynsha jalpy somasy 60,7 mlrd. teńge qaryz qaıta qarjylandyryldy. Problemalyq ıpotekalyq qaryz alýshylardyń máse­lelerin sheshý boıynsha Ulttyq Bank EDB-men jáne qoǵamdyq birlestiktermen birlese otyryp problemalyq boryshty qaıta qurylymdaýdyń ózara tıimdi sharttaryn izdeýge, qaryz alýshylarǵa quqyqtyq kómek kórsetýge, banktik qaryz sharty boıyn­sha mindettemelerdi oryndaý boıynsha konsýltasııalar jáne túsindirme berýge baǵyttalǵan is-sharalar júrgizip jatyr. Jyljymaıtyn múlik ıpotekasy týraly zań sheńberinde qaryz alýshyda óndirip alýǵa bolatyn basqa múlki nemese kirisi bolmaǵan kezde kepilge qoıylǵan jyljymaıtyn múlik sottan tys nemese sot tártibimen satylǵan jaǵdaıda, qaryz alýshy jeke tulǵanyń negizgi mindettemesin toqtatý boıynsha tetikter qazirdiń ózinde reglamentteldi. О́z kezeginde, qazirgi ýaqytta bankterdiń jıyntyq nesıe portfeli 15 315,5 mlrd. teńgeni qurady, onda ıpotekalyq turǵyn úı qaryzdarynyń deńgeıi 6,6% nemese     1 006,9 mlrd. teńgeni quraıdy. Port­felde ıpotekalyq turǵyn úı qaryz­darynyń úlesi eń tómen bolǵandyqtan, kórsetilgen shekteý portfelde osyndaı kredıtter kóleminiń kúrt ózgerýine yqpal etpeıdi. Turmystyq  qajettilikter úshin Kredıtteýdiń taǵy bir sektory – tutynýshylyq qaryzdar – sońǵy ýaqytta jandana bastady. 2016 jylǵy 1 qańtardan bastap tutynýshylyq qaryzdardyń jyl saıynǵy ósýin shekteý boıynsha bankterge qoıylǵan talaptyń kúshi joıylǵany belgili. Jyldyń basyndaǵy jaǵdaı boıyn­sha tutynýshylyq qaryzdar nesıe portfeliniń 16,9%-dyq úlesimen 2 622 mlrd. teńgege ósti. Bir jyl buryn bul kórsetkish 2,63 trln. teńgeden astam nemese nesıe portfeliniń 18,6%-y bolǵan. 2015 jyly tómendeý 17,2 mlrd. teńgege 0,65% dep baǵalanady. Aǵymdaǵy jyldyń basynan beri EDB nesıe portfelindegi tutynýshylyq kredıtter úlesiniń tómendeý úrdisi saqtaldy. 2016 jylǵy kóktemniń basynda olardyń úlesi 2 531 mlrd. teńgeni qurady. Bul – nesıe portfeliniń 16,2%-y. Jyldyń basynan beri tómendeý – 91,7 mlrd. teńgeni nemese 3,5%-dy qurady. 1 sáýirdegi jaǵdaı boıynsha jyldyń basynan beri ekinshi deńgeıdegi bankterdiń qamtamasyz etilmegen tutynýshylyq qaryz­darynyń kóleminde 6,2%-ǵa tómen­deý baıqalady. Eger sońǵy eki jyl ishindegi serpindi qarasaq, onda kólemine qatysty 2014 jylǵy 1 sáýirde júıedegi tutyný­shylyq qaryz kólemi shamamen 40%-ǵa aı­tarlyqtaı tómendegenin baıqaýǵa bolady. Bankterdiń halyqty kredıtteýge qaıta oralýy osy segmenttegi úrdisti ózger­tedi dep senemiz. Bul rette, bizdi burynǵydaı, tutynýshylyq kredıtteýdegi táýekelderdiń ósýin shekteý máseleleri tolǵandyrady. Sondyqtan tutynýshylyq qamtamasyz etilmegen qaryzdar boıynsha joǵary táýekel deńgeıi engizildi. Tutynýshylyq qamtamasyz etilmegen qaryz berýdiń mindetti sharty naqty kiristi jáne qaryz alýshynyń kredıt tarıhyn tekserý bolyp tabylady. Eger qaryz alýshyda qaryz boıynsha qaryzdy óteý boıynsha aı saıynǵy shyǵystary onyń jıyntyq kirisinen 35%-dan assa ne qaryzdy óteý boıynsha mer­zimin keshiktirý bolǵan kezde, osyndaı qaryzdar boıynsha qosymsha kapıtal qory qalyptastyrylatyn bolady. 2017 jylǵy 1 qańtardan bastap qaryzdarǵa joǵaryda kórsetilgen krıterıılerge sáıkestigi turǵysynan aı saıynǵy monıtorıng júrgizý tutynýshylyq qamtamasyz etilmegen qaryz berýdiń mindetti sharty bolyp tabylady. Bazel boıynsha aldyn alý Jalpy alǵanda, Ulttyq Bank áleý­mettik-ekonomıkalyq damý sheńberinde birqatar sharalar iske asyrýdy bas­tap ketti. Atap aıtsaq, bul bankterde jańa kópirshikterdiń paıda bolýyn aldyn alýǵa, ótimdilikti qoldaýǵa, bank júıesiniń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan daǵdarysqa qarsy sharalar. Orta merzimdi perspektıvada retteýshi menshikti kapıtal men ótimdilik boıynsha Bazel II/III standarttaryn kezeń-kezeńmen iske asyrýdy kózdep otyr. Qarsy sıkldyq retteý sheńberinde bankterdiń menshikti kapıtalyn 10-nan 100 mlrd. teńgege deıin ulǵaıtý boıynsha talaptyń kúshi joıyl­dy. Menshikti kapıtal jetkiliktiginiń eń tómen deńgeıin 2016 jáne 2017 jyldary aǵymdaǵy deńgeıde saqtap qalý qarastyrylýda. 2016 jyldan bastap Banktik qadaǵalaý jónindegi Bazel komıtetiniń halyqaralyq ótimdilik standarttary – ótimdilikti óteý koeffısıentteri jáne turaqty qor­lan­dyrý nettosy kezeń-kezeńmen en­gizi­lýde. О́timdilikti óteý koeffısıenti bo­ıyn­sha halyqaralyq talaptarǵa tolyq sáıkes keltirý 2021 jylǵa josparlanyp otyr. Turaqty taza qorlandyrý koef­fısıenti 2018 jylǵy 1 qańtardan bastap qoldanysqa engiziledi. Sondaı-aq, menshikti kapıtaldyń eń tómen jetkiliktigin tolyqtyrý úshin qadaǵalaý ústemeaqysy engizilgen. Atap aıtqanda, qadaǵalaý ústemeaqysy NPL-di 10%-dan kem deńgeıge deıin tómendetý boıynsha is-sharalardyń jeke josparyn buzǵan bank úshin 2 paıyzdyq tarmaqty quraıtyn bolady. Qadaǵalaý ústemaqysynyń ekinshi kom­ponenti jeke tulǵalardyń depozıtterine qatysty banktiń naqty menshikti kapıta­lynan kapıtal tapshylyǵyn shegerý tú­rinde kózdelip otyr jáne de qorlan­dyrý kózderin ártaraptandyrýdy ynta­landyrýǵa baǵyttalǵan. Bul jerde, Bazel III standarttaryn engizbes buryn, bank sektorynyń qyzmetine jańa talaptardyń áserin taldaý jáne baǵalaýdy qamtyǵan júıeli aldyn alý jumystary, sondaı-aq Qazaqstan qarjygerleriniń qaýymdastyǵy alańynda bank qaýymdastyǵymen jan-jaqty talqylaý jumystary júrgiziletinin atap ótý qajet. ShOB sýbektilerin kredıtteý jáne turǵyn úı qoljetimdiligin qamtamasyz etý úshin ıpotekalyq qaryzdar, ShOB sýbektileriniń qaryzdary, sondaı-aq Qarjylyq eseptiliktiń halyqaralyq standarttary boıynsha rezervtermen ótelgen qaryzdar boıynsha menshik kapıtalynyń jetkiliktigine talaptar tómendetilgen. Sondaı-aq, teńge baǵamynyń shetel valıý­talaryna qubylmalylyǵymen baı­­lanysty táýekelderdiń aldyn alý maqsatynda tıisti valıýtalyq túsimi joq qaryz alýshylardyń shetel valıýtasymen qaryzdary boıynsha menshikti kapıtalǵa joǵary talaptar belgilengen. Retteýshiniń táýekelderdi barynsha azaıtý, sondaı-aq bank sektorynyń ornyqtylyǵyn saqtaý máselelerinde júrgizip otyrǵan saıasatyn qoryta kele, jalpy alǵanda ekonomıkanyń daǵda­rystan shyǵý jyldamdyǵy kóptegen quraýyshtarǵa, sonyń ishinde Ulttyq Bank pen Úkimettiń úılesken is-qımyldaryna baılanysty bolatynyn aıtýǵa bolady. Oleg SMOLIаKOV, Ulttyq Bank tóraǵasynyń orynbasary