Qytaılardyń sany da, boıy da ósip keledi

Qytaılardyń boıy 10 jylda bir santımetrge ósedi eken. China Daily gazetiniń habarlaýynsha, sońǵy bir ǵasyrda olarda 10 santımetrge ósim bolǵan. Mundaı derekti basylym 1896 jáne 1996 jyldar aralyǵynda júrgizilgen statıstıkalyq esepten alypty. «Zertteýdiń bas kezinde Qytaıdaǵy erlerdiń boıy shamamen 160 sm, al áıel­derdiń boıy 150 sm bolǵan eken. Al qazir erlerdiń boıy 171,8 sm, áıelderdiń boıy 160 santımetrge jetipti», dep habarlaıdy China Daily gazeti. Ǵalymdar pikirinshe, basqa halyq­tarda qytaılar sııaqty boıynyń ósip, salmaǵynyń artýy baıqalmaǵan. Al han­zýlardyń dene turpatynyń ózgerýiniń sebebi, as mázirine sút jáne sút ónimderin paıdalanýǵa baılanysty, deıdi ǵalymdar.  О́ıtkeni, bul ónimder súıektiń ósýi men qataıýyna áser etedi eken. Sonymen birge, olar qytaı halqynyń tolysýyna sońǵy bir ǵasyrda gazdalǵan sýsyndar men fastfýdtyń áseri bolýy múmkin degendi aıtady. «Qytaılardyń jer júzindegi barlyq jemis-jıdek, jan-janýarlar men jándikterdi jeıtinin bilemiz. Olar aldyna ne kelse, sonyń bárin jeı beredi. Hanzýlardyń boıynyń ósip, salmaǵynyń artýyn osymen baılanystyrýǵa bolady», deıdi ǵalymdar. Al jylqy minezdi, tamaqty talǵammen jeıtin  qazaqtar týraly mundaı zertteýler júrgizilmegen. Ne bolsa da halqymyzdyń densaýlyǵyna qorshaǵan ortanyń áseri kóp bolatyny belgili. Qazir dúnıe júzinde qytaılardyń sany da jyl ótken saıyn kóbeıip kele jatyr. Bul – burynnan beri kele jatqan úrdis. Olar erte zamannan beri kóbeıip keledi. Oǵan eń aldymen Iаnszy men Hýanhe ózenderiniń áseri bolǵan. Iаnszy – Eýrazııadaǵy, Hýanhe Azııa qurlyǵyndaǵy eń iri ózen. Bul ózender burynnan beri jylyna eki ret egin beredi. Sol sebepti onyń aınalasynda aýyl sharýashylyǵy erte kezden ıgerile bastaǵan. Basqa elderde jaýgershilik zaman bolyp jatqanda, eti tiri, sharýaqor qytaı halqy osy ózenderdiń arqasynda kóbeıe bergen. Qolda bar derekterge qaraǵanda, qazir Qytaı halqy 1 339 450 000 adamǵa jetken. Dastan KENJALIN «Egemen Qazaqstan»