DÚBIR
Biz jarystyń onynshy kúni qolda turǵan úsh medaldan qaǵylyp qaldyq. Sonyń biri «altyn» edi, aǵaıyn...
Saıystyń bul kúni jaqsy bastalǵan. Kópten beri kóńilimizdi kúpti qylyp júrgen baıdarka jáne kanoemen esýshilerimizdiń ekeýi fınalǵa ótti. Áýeli 500 metrlik jarysta baıdarkamen juptyq esýde Natalıa Sergeeva men Irına Podoınıkova aqtyq synǵa joldama aldy. Keıin baıdarkamen jeke esýde Inna Klınova 200 metr qashyqtyqta 40,381sekýndta óz tobynda úshtikke kirip, fınalǵa ótti. «Fınal» dep aýzymyzdy qompaıtqanymyzben, bul áli tolyq medal emes. Endi olar kelesi kúni óz tobyndaǵy segizdikpen júldelerge talasady. Sondyqtan, jerlesterimizge tabys tileımiz. Sporttyń bul túrinde nesibemiz kem, kim biledi, múmkin tarıhymyzdyń jańa paraqtaryn osy qyzdar ashar.
Grek-rım kúresindegi bas balýanymyz Nurmahan Tinálıev Londondaǵy kórsetkishin taǵy qaıtalady. Taǵy da birinshi kezdesýinde jeńilip qaldy. Sol joly jaraqaty bar edi dedik, bul joly aqtarǵa sebep joq. Nemis balýanynyń qyryp bara jatqany shamaly edi, parterde saǵyzdaı sozǵylaǵanymen, kúshi jetpedi.
Al tańerteńgilik sharshy alańǵa shyqqan boksshylarymyzǵa shynymen qysastyq jasaldy. Boks mamany bolmasaq ta, jaqsy kórermenbiz. Oljas Sáttibaev (52 kılo) ázerbaıjan Elvın Mamıshazademen terezesi teń aıqas ótkizdi. Tipti, odan góri bizdiń bala alymdylaý boldy. Jeńiske degen qushtarlyǵy, týra soqqylary kóp bolǵan. Biraq jeńis 3:0 esebimen qarsylasynyń qanjyǵasynda ketti.
Brazılııa jankúıerlerine, álemniń ár túkpirinen kelgen jýrnalısterge, boks mamandaryna Qaırat Erálıev pen Jánibek Álimhanuly qatty unaǵan bolatyn. Biri uly Muhammed Álıdiń qorǵanys qabiletin kóz aldyńa ákelse, reseılik boks mamandary Jánibekten Roı Djonstyń mánerin kórip, qarsylasynyń oıyn oqyp qoıatyn osy jigit Rıoda top jarady dep edi. Boks mamandary, jankúıerler kórgen aqıqatty kózildirik taqqan tóreshilerdiń baıqamaıtyny janǵa qatty batty.
Munymyz Vasılıı Levıttiń tóreshilerden kórgen quqaıynyń janynda eshteńe emes eken. Keshki sessııanyń eń sońǵy núktesin bizdiń Vasıa Levıt pen reseılik Evgenıı Tıshenko (91 kılo) qoıǵan. Qudaıshylyǵyna kelsek, úsh raýnd bizdiń jigittiń anyq basymdylyǵymen ótti. Úshinshi raýndta Reseı boksshysy qos qolyn qorǵanystan ala alǵan joq, qulap qalmaýdy ǵana oılap júrdi. Bir ókinishtisi, dál osy raýndty tóreshiler sonyń paıdasyna sheship berdi. Osylaısha ýysta turǵan «altyn» sýsyp shyǵyp ketti. Muny jankúıerler ysqyryp qarsy aldy. Al jigitterdiń zańdy jeńisterin urlatyp qoıǵan bokstan atqarýshy dırektorymyz qaıda qarap otyr? Qazaqstan Boks federasııasy she?
Munyń aldynda 69 kg salmaqtaǵy Danııar Eleýsinov fransýz Sýleımen Sıssokomen shaıqasta shekesinen jaraqat aldy. Sonymen urys toqtatyldy. Biraq birinshi raýndtaǵy basymdylyǵy arqasynda jeńis Danııarǵa berilip, ol fınalǵa shyqty. Sońynan quramanyń bas jattyqtyrýshysyna habarlasqanymyzda, ol boksshyǵa ota jasalǵanyn estidik. Endi fınalda qııanat jasalmasa eken dep otyrmyz.
Osyndaı aýyr oılardan keıin aýyr atletter jarysyna bas suqtyq. Bizdiń Aleksandr Zaıchıkov qossaıysta 416 kılo jınap, úshinshi orynǵa shyqty. Odan bir kılo artyq kótergen armıan Sımon Martırosıan – ekinshi orynda. Al, ózbekstandyq Rýslan Nýrıdınov naǵyz erdiń soıy eken. Kezinde Ilıa Ilınniń kóleńkesinde júrgen bul jigit olımpıalyq rekordty jańartyp baryp, sabasyna tústi. Qossaıysta jınaǵany – 431 kılo. Qola medalge qol jetkizgen Aleksandr: «Tóreshiler sońǵy kezegimdi esepke alǵanda budan joǵary medal bolatyn edi, qaıteıin. Osy jeńisime óz anam men Ilıanyń anasy ólsheýsiz eńbek sińirdi. Árıne, bapkerlerime úlken alǵys aıtamyn. Osy eńbegimdi tileýimdi tilegen barsha qazaqstandyqtarǵa arnaımyn», – dedi.
Sonymen, bul kúndi tóreshilerdiń arynda qalǵan úsh jigittiń eńbegin bylaı qoıǵanda, bir kúmis, bir qola medalmen qorytyndyladyq.
«Egemen Qazaqstannyń» arnaýly tilshisi
Baqtııar TAIJAN
Rıo-de-Janeırodan habarlaıdy
JÚLDELER JIYNTYǴY
| № | Quramalar | Altyn | Kúmis | Qola | Barlyǵy |
| 1 | AQSh | 26 | 23 | 26 | 75 |
| 2 | Ulybrıtanııa | 16 | 17 | 8 | 41 |
| 3 | Qytaı | 15 | 14 | 17 | 46 |
| 4 | Reseı | 11 | 12 | 12 | 35 |
| 5 | Italııa | 8 | 9 | 6 | 23 |
| 6 | Germanııa | 8 | 6 | 6 | 20 |
| 7 | Fransııa | 7 | 8 | 8 | 24 |
| 8 | Japonııa | 7 | 4 | 16 | 27 |
| 9 | Avstralııa | 6 | 7 | 9 | 22 |
| 10 | Ońtústik Koreıa | 6 | 3 | 5 | 14 |
| 15 | QAZAQSTAN | 2 | 3 | 5 | 10 |
| 27 | О́zbekstan | 2 | 0 | 4 | 6 |
| 34 | Belarýs | 1 | 2 | 2 | 5 |
| 50 | Ýkraına | 0 | 4 | 1 | 5 |
| 51 | Ázerbaıjan | 0 | 2 | 1 | 3 |
| 54 | Lıtva | 0 | 1 | 2 | 3 |
| 55 | Grýzııa | 0 | 1 | 1 | 2 |
| 57 | Armenııa | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 58 | Qyrǵyzstan | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 58 | Estonııa | 0 | 0 | 1 | 1 |
Ádilbekke ál bergen...
Keshe Shetpedegi ortalyq alań men jastar ortalyǵynyń aldynda jastar «Ádilbek, biz saǵan senemiz» atty flesh-mob ótkizdi. Ony Mańǵystaý aýdandyq jastar resýrstyq ortalyǵy men aýdandyq salamatty ómir saltyn qalyptastyrý ortalyǵy uıymdastyrdy. Flesh-mobqa Mańǵystaý tehnıkalyq kolledjiniń stýdent jastary men «Jas Otan» jastar qanatynyń músheleri, eriktiler tobynyń belsendileri qatysty. Onyń maqsaty jerlesimiz, Rıo-2016 Olımpıadasyna qatysýshy Ádilbek Nııazymbetovtiń jartylaı fınalǵa shyǵýyna oraı qoldaý kórsetý, aýdan jastaryn salamatty ómir saltyn ustanýǵa shaqyrý, bir sózben aıtqanda, jastardyń úmitine jiger qosyp, jerlesterimizdi jeńis tuǵyrynan kórinýge tilektestik bildirý boldy. «Flesh-mob búgin barlyq áleýmettik jelilerge taratylyp, jastar tarapynan qoldaý tanytyldy. Olımpıada bitkenshe, qolymyzǵa «altyn» túskenshe osyndaı baǵyttaǵy sharalardy jıi qolǵa alýdy josparlap otyrmyz», deıdi eriktiler tobynyń jetekshisi Lázzat Alhamqyzy. Dúısenbek QOZBAQOV, jastar ortalyǵynyń mamany Mańǵystaý oblysy, Mańǵystaý aýdany
Syr eli Sashasyna sendi
Tegeýrini temirdeı
Búginde jasy 28-ge kelip, Olımpııalyq oıyndardyń kúmis júldegeri atanyp otyrǵan boksshy Vasılıı Levıttiń sharshy alańdaǵy juldyzy erte janǵanymen, ómir jolynda bulǵaǵy kóp buralańdy sátter óte kóp kezdesti. Onyń kenetten kók aspandy kúrkiretip ótkendeı keremet tabysqa jetip, jarq ete qalǵan tustary da, kútpegen jerden kúrtikke kúrt súrinip ketip, kúmiljı qadam basqan shaqtary da az bolǵan joq. Biraq qanshama ret basynda ustanǵan baǵytynan taıyp túsip, júrisinen jańylyp jatsa da, jankeshti tirlikke jilik jalǵaı otyryp, burynǵy qalpyna qaıta oralyp kelip jatty. Árbir kelgen saıyn ol óz salmaǵyndaǵy eń myqty ekenin ózine de, ózgege de udaıy dáleldep berip turdy. Osy erik-jigeri myqtylyǵynyń arqasynda Vasıa burnaǵy kúni Rıo rınginiń bıik tuǵyryna kóterildi. Onyń sol kúni reseılik Evgenıı Tıshenkomen bolǵan jekpe-jeginde qarsylasyna des bere qoımaǵany, qaıta oǵan basymdyq kórsetkeni týraly qazir jankúıerler, mamandar men sportshylar arasynda pikir bildirip jatqandar kóp. Biz bul jaǵyna barmaı-aq, Vasılııdiń atalǵan urysty ózine laıyqty deńgeıde ótkizgenin aıtýmen ǵana shekteleıik. Ol osy joly tórt jylda bir aınalyp keletin Oıyndardyń fınaldyq aıqasynda kúsh synasýy arqyly da Olımp shyǵyrshyǵynyń shyrqaý shyńyna jete alǵanyn kórsetip berip otyr. Al mundaı qurmet qandaı bir boksy damyǵan derjavanyń óziniń kez kelgen kúshti bylǵary qolǵap sheberiniń mańdaıyna jazyla bermegen. Osylaısha el-jurtyn qýanyshqa bólep otyrǵan Vasıa 1988 jyldyń 24 aqpanynda Qostanaı oblysyndaǵy Fedorov kentinde qarapaıym eńbek adamdarynyń otbasynda týǵan. Ol bala jasynan kıkboksıngpen aınalysady. Jetinshi synypqa kóshken jyly oqýyn Qostanaı qalasynda turatyn ata-ájesiniń qolynda jalǵastyrady. Munda kelgesin boks seksııasyna jazylyp, jekpe-jek urys óneri bul túriniń álippesin de meńgerýge kirisip ketedi. Bir joly bular bir jarysqa baryp qatysady. Jattyqtyrýshylar quramy sonda Vasıany bokstyń da, kıkboksıngtiń de saıystaryna qosyp jiberedi. Nátıjesinde shymyr bolyp ósip kele jatqan qaıtpas qaısar jasóspirim eki jarysta da ozyp shyǵady. Biraq bapkerler osydan keıin bir mámilege kelip, ony budan bylaı tek boks jarysyna ǵana qatystyryp turýǵa sheshim qabyldaıdy. Bokstyń olımpııalyq sport túri ekenine basa nazar aýdarǵan olar Vasıanyń munymen túbegeıli aınalyssa, biraz jetistikke jetýge múmkindigi bar ekenine mán beredi. Aınalyp kelgende, sol ustazdary qatelespegen bolyp shyqty. – Meniń boksshy bolyp qalyptasýymnyń alǵashqy negizin qalaǵan búginde marqum bolyp ketken Asylhan Busyrmanov esimdi jattyqtyrýshym edi. Sol kisiniń tabandy eńbegi men yjdaǵatty áreketiniń arqasynda men shyn máninde boksshy bolyp shyqtym, – deıdi Vasılııdiń ózi qazir ótken ómir joldary týraly sóz etkende. Sóıtken boksshynyń baq juldyzy jasy 21-ge kelgende jana bastady. Ol 2009 jyldyń qysynda aldymen Qazaqstan chempıonatynda top jardy. Altyn medal úshin talasta óziniń jerlesi Jan Kosobýskııdi upaı sanymen utty. Sol jyly maýsym aıynda Qytaıdyń Chjýhaı qalasynda ótken Azııa chempıonatynyń fınalynda alań ıeleriniń úki taqqan úmiti Lı Bındi ekinshi raýndta iske alǵysyz etip sabap, qurlyqtyń da myqtysy atandy. Al qyrkúıek aıynda Italııanyń Mılan qalasynda jalaý jelbiretken álem birinshiligine qatysyp, 1/16 fınaldyq ekinshi urysynda ıtalııalyq tájirıbeli boksshy Klemente Rýssoǵa jol berýge májbúr boldy. Bul sátsizdik kelesi jyly da jalǵasty. Aldymen Qazaqstan chempıonatynyń fınalynda manaǵy Janǵa ese berip qoıdy. Sodan keıin Qytaıdyń Gýanchjoý shaharynda sharshy alańdy terbetken Azııa oıyndarynyń 1/8 fınalynda sırııalyq Mohammed Chossoýnnan utylyp qaldy. Vasılıı kelesi, 2011 jyly Qazaqstan chempıondyǵyn qaıtaryp aldy. Biraq sodan qaıtyp elimiz quramasy sapynda iri halyqaralyq jarystarǵa barǵan joq. Sol jyly Azııa chempıonatyna munyń salmaǵynan negizi kıkbokser Danııar Úsenbaev attanyp, qorjyny bos qaıtty. Sodan keıin bul salmaqtaǵy basty oryn Anton Pınchýkke berildi. Ol 2013 jyly Azııa chempıonatynda, 2014 jyly Azııa oıyndarynda altyn medal aldy. Sonymen, Vasıanyń bul salmaqtaǵy esigi jabylyp qalǵandaı edi. Onyń baǵyn qaıta jandyrǵan Búkilálemdik boks serııasy boldy. Osynda «Astana arlans» komandasy quramyna alynǵan ol aqyrynda óz salmaǵynda úzdik dep tanyldy. Osynyń arqasynda Rıo-de-Janeırodaǵy Olımpııalyq oıyndardyń lısenzııasyna qol jetkizdi. Sondyqtan Qazaqstannan bul salmaqta basqa boksshyǵa joldama úshin kúresýdiń joly aldyn ala jabylyp qalǵan edi. Rıodaǵy boks týrnırinde Vasılıı Levıt teńdessiz tórt urys ótkizdi. Onyń birinshisinde qytaılyq Iý Fengkaıdy úshinshi raýndta tehnıkalyq nokaýtpen jeńdi. Ekinshi jekpe-jeginde mavrıkııalyq Djems Kennedı st. Pıerreni, al jartylaı fınalda kýbalyq Erıslandı Savondy upaı sanymen utty. Ol Bostandyq aralynyń ókilimen Búkilálemdik boks serııasynda da kezdesip edi. Sol joly tóreshilerdiń bura tartýymen jeńis onyń qarsylasyna berilip ketken. Sonyń qaıtarymyn Vasıa Brazılııa jerinde keltirdi. Bul jeńis oǵan kúmis medal bolyp qaıta oraldy. Buǵan deıin osydan 7 jyl buryn alǵan Azııa chempıony degennen ózge halyqaralyq dárejedegi ataǵy joq Vasılıı Levıt úshin ǵana emes, kez kelgen sportshy úshin Olımpııalyq oıyndarda kúmis medalǵa qol jetkizý tolaǵaı tabystardyń biri bolyp tabylar edi. Serik PIRNAZAR, «Egemen Qazaqstan» Sýretti túsirgen Danııar MAILYBAEV
Boksqa baptap uıadan...