Ákimshilik kedergiler álegi

Memleket basshysy halyqqa qyzmet kórsetýdi jetil­dirip, ákimshilik kedergilerdi barynsha azaıtýdy únemi talap etip otyrady. Bes ınstıtýttyq reformany iske asyrýǵa baǵyttalǵan «100 naqty qadam» Ult Josparynda da sony talap etti. Máselen, kásipkerlikpen aınalysqysy keletinder eshqandaı kedergilerge urynbasynshy, halyq memlekettik qyzmetti paıdalanǵanda anda-mynda júgirip, sabylmasynshy, júıkelerin tozdyrmasynshy dep Elbasy barlyq qıyndyqty jeńildetý kerektigin aıtýdan, talap etýden jalyqqan emes. Sol talappen túrli zańdar da qolǵa alynyp, ol Úkimette ázirlenip, Parlamentte jetildirilip, qabyl­danyp jatyr. Depýtat bolyp otyrǵan múıizi qaraǵaıdaı bilikti zańgerler, eko­nomıster olardy jetildirip, Prezıdent talabyna saı ózgerister men tolyqtyrýlar engizip jatady. Máselen, sońǵy ýaqytta kásip­kerlikti júrgizýge tusaý bolatyn kóptegen ákimshilik kedergilerdi joıý jáne ońaılatý týraly zań qabyldandy. Al halyqtyń júgirindi bolýyn azaıtý, qyzmet kórsetýdi jetildirý maqsatymen memlekettik qyzmet kórsetý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly jańa zań iske kiristi. Bul burynǵy «bir tereze» qaǵıdatymen jumys isteıtin qyzmet kórsetýlerdi halyq úshin tipti jeńildetip, Ha­lyqqa qyzmet kórsetý orta­ly­ǵyna zeınetaqy, jyljymaıtyn múlik, jer kadastry boıynsha qyzmet kórsetýlerdi qosyp, túrli anyqtamalar men qujattardy bir jerden alýǵa qol jetkizgen tamasha jeńildik edi. Alaıda, Prezıdenttiń osyndaı talabyn, bilikti mamandardyń aılar boıy ázirlegen zańdaryn vedomstvo basshysynyń ishki nus­qaýlyǵy bir-aq basyp, keder­gilerdi qaıtadan týyndatyp jatady. Osyǵan basymnan ótken bir mysaldy aıtaıyn. Kezekti eńbek demalysynda Petropavl qalasynda bolǵan edim, 120 shaqyrym jer­degi aýylymnan inim kele qaldy. Bıylǵy jaz jańbyrly bolyp, kúnine 2-3 ret jaýyp turdy. Jaýyn bolǵan soń tasjoly joq qazaq aýyldary turǵyndarynyń bári qınalyp, batpaqtan shyǵa almaı jatady. Inimdi banktiń talaby qýyp kelgen eken. Ol «Turǵyn úı jınaq bankinde» úı almaq bolyp aqsha jınap júrgen, sondaǵylar aıaq astynan bir anyqtamany jetkiz degen soń kelipti. Ekeýmiz úıden shyǵyp, zeı­net­aqy qoryna qansha aqsha aýdar­ǵandyǵy týraly bank talap etken anyqtamany almaq bolyp jaqyn jerdegi Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyna keldik. Obaly neshik, inimniń ózine zeınetaqy qoryndaǵy salymy týraly anyqtamany bes-aq mınótte jazyp berdi. Al áıeline sondaı anyqtama alaıyn desek... jańa ǵana lypyldap turǵan qyzmetker ózgerip shyǵa keldi. Tipti, áıelimen ekeýiniń nekede turatyndyǵy týraly kýálikti de, qaltasyna salyp ala kelgen jeke kýáligin de «ózi kelsin» dep kerek qylmady. Ekeýi birdeı úıinen shyǵa almaıdy, kish­kentaı balalary bar, úı sharýalary bar, onyń ústine jol nashar degen sııaqty sebepterdi qulaqtaryna da qystyrmady. «О́zi kelsin nemese notarıaldy kýálandyrylǵan senimhat ákelińiz», deıdi. Aýylda notarıýs joq qoı, ony qaıdan alady desek, onda sharýasy joq ekenin kóldeneń tartady.  Bastyǵyna bardyq, tipti, eń úlkenine bardyq – eshqaısysy miz baqpaıdy. Túsinisýge degen nıet joq, qatyp qalǵan robottar sııaqty. Sóıtsek, Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri Tamara Dúısenovanyń 2016 jyl­dyń 29 qańtaryndaǵy №68 buı­ryǵyna №3 qosymsha bar eken. Onda qyzmet alýshy ózi kelgende qolynda jeke kýáligi bolýy kerek, al bireý úshin anyqtama alsa, notarıaldy túrde kýálandyrylǵan senimhaty bolýy tıis delinipti. Eger biz osy talapty oryndamasaq, sy­baılas jemqorlyq týraly zańdy buzǵan bolamyz deıdi olar. Áıeli úshin alýǵa bolady ǵoı, tipti, zeınetaqy qoryna aýdarylǵan aqshanyń son­shalyqty qupııasy da joq qoı degen sııaqty shyrylymyzdyń birin de qulaqtaryna ilgen joq. Sóıtip... bir anyqtama alý úshin eki adam eki kún saz keship, 480 (120h4) shaqyrym jol júrip, anyq­tamany zorǵa aldy. Sonda Prezıdenttiń qyzmet kórsetýdegi kedergilerdi azaıtyńdar degen talaby, zańdarda qarastyrylǵan jeńildikter qaıda qaldy? Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan»