Klıentterge kidirissiz qyzmet kórsetiledi

Bıylǵy jeltoqsanda elimiz Táýelsizdiginiń 25 jyldyq mereıtoıyn atap ótpek. 25 jyl – bul, óz kezeginde belgili bir qorytyndy jasaýda jáne strategııalyq maqsatqa qol jetkizý joldaryn salystyrýda – tarıhı kezeń. Qazaqstannyń 2050 jylǵa deıingi damý strategııasyn basshylyqqa ala otyryp, biz órkendi ekonomıkaǵa negizdelgen zamanaýı qoǵam qalyptastyrýdamyz. Memleket basshysy atap aıtqandaı, mundaı ekonomıka básekelestikke qabilettilik, ınvestısııalyq tartymdylyq, kásipkerlerdi qoldaý qaǵıdatynda qurylýy tıis. Sonda ǵana ol ishki jáne syrtqy yqpaldarǵa qarsy tura alady. Osy jolda, táýelsiz memleket mártebesinde Qazaqstannyń alǵashqy qalyptasý jyldarynda qurylǵan fıskaldyq qyzmetter ekonomıkalyq saıasatty sátti jú­zege asyrýdyń kepili bolýda. Prezıdenttiń Jarlyǵymen 1991 jylǵy 9 shildede Qazaq KSR Memlekettik salyq qyzmeti, al 1991 jylǵy 12 jeltoqsanda Qazaqstan Respýblıkasynyń Keden komıteti quryldy. 1994 jylǵy 6 maýsymda Úkimet qaýlysymen Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrliginiń salyq qyzmeti quramynda Salyq saıasaty basqar­masy quryldy. Osy jyldar boıy fıskaldyq organdar úshin eldiń ekonomıkalyq ál-aýqatyn qamtamasyz etý jáne kiristerdi tıimdi ákimshilendirý bul­jymas maqsat bolyp qalýda. Alaıda, ýaqyt talabyna jaýa­p bere otyryp, ótken jyldar ishin­de barlyq qyzmetterdiń már­tebeleri men qurylymdary bir­neshe ret ózgeriske ushyrady. Bes ınstıtýttyq reformany iske asyrý maqsatynda, búginde memlekettik basqarýdy qurý korporatıvtik basqarý, nátıjelilik, ashyqtyq jáne qoǵamǵa baǵynystylyq qaǵı­dattaryna negizdeledi. Buryn únemi kezekte turý jáne kabınet jaǵalaý solaı bolýy tıis retinde qabyldansa, búginde elektrondy servısti engizgennen keıin burynǵyǵa qaraǵanda yńǵaıly bolýda. Bıznestiń ósýi úshin zamanaý­ı úrdis tek memlekettik qyzmetti sapaly jáne tez kórsetýdi ǵana emes, sonymen qatar meılinshe az aralasýdy da talap etedi. 25 jyl ishinde fıskaldyq organdar ákimshilik (memlekettik) baqylaý men erkin kásipkerlik deń­geıi arasynda tepe-teńdik saq­tap keledi. Salalyq baqylaý praktıkasy ákimshilik aralasýshylyqtyń tómendeý prosesine tejeý jasady. Osy maqsatta, sondaı-aq, salyqtyq jáne kedendik ákimshilendirýde birqatar máselelerdi sheshý úshin tıisti ıntegrasııalyq is-sharalardy júrgizý jáne Qarjy mınıstrligi júıesindegi eki fıskaldyq organ­nyń qurylymyn túbegeıli ózgertý talap etildi. Úkimettiń «Qazaqstan Respýb­lıkasy ortalyq atqarýshy organ­darynyń vedomstvolary týraly» 2014 jylǵy 14 tamyzdaǵy № 933 qaýlysymen Qarjy mınıstrliginiń Salyq komıteti men Kedendik baqylaý komıtetin biriktirý jolymen Qarjy mınıstrliginiń Memlekettik kirister komıteti bolyp qaıta uıymdastyryldy. Qazaqstan Respýblıkasy Prezı­­dentiniń 2014 jylǵy 6 tamyz­daǵy Jarlyǵymen Ekonomı­kalyq qylmysqa jáne sybaılas jemqor­lyqqa qarsy kúres agent­tigi (qar­jy polısııasy) qysqar­tyldy jáne ekonomıkalyq jáne qar­­jylyq qylmystar men quqyq bu­zý­­shylyqtarǵa qarsy is-qımyl fýnk­­sııalary Qarjy mınıstr­ligine berildi. Úsh qyzmetti bir memlekettik organǵa biriktirý Memleket basshysynyń «Qazaqstan-2050» Stra­tegııasy – qalyptasqan mem­le­kettiń jańa saıası baǵy­ty» Joldaýynda salyqtyq yryq­tandyrý jáne kedendik ákim­shi­lendirýdi júıelendirý jónindegi mindet retinde kórsetildi. Bul bıznes úshin kedergilerdi tómendetýde jáne kiristerdi ákimshilendirýdi sapaly jaqsartýda jańa keshendi tásilder jolyndaǵy bastapqy núkte boldy. Qoıylǵan maqsattar men mindetterdiń ishinen komıtet óziniń damý baǵytynda klıentke baǵdarlanýdy jáne salyq tóleý qarapaıym jáne yńǵaıly bolatyn jaǵdaılar qurýdy tańdady. Nátıjesinde, birinshi kezekte salyqtyq tekserýlerdi qysqar­tý já­ne memlekettik qyzmet kórsetýdi jetildirý boıynsha sharalar qabyldandy. Ekinshi mindet ýaqyt talabyna saı búgingi kúnde iske asyrylyp otyrǵan avtomat­tandyrý isi bolyp tabylady. «Qyzmetti barynsha avtomattandyrý prosesterdi tezdetýge jáne shyǵyndardy qysqartýǵa ákeledi, bul nátıjesinde, jalpy qyzmet sapasyna oń áser etedi», dep atap kórsetken bolatyn Elbasy. Komıtettiń resmı portalynda anyqtamalyq aqparattardy alý úshin jeke jumys keńistik­teri qurylǵan. Servıs paıdala­ný­shylarynyń su­raýy arqyly, ıaǵnı saýal­nama ádisimen (onlaın-test) qyzyq­tyrǵan suraqtarǵa jaýaptar qa­lyp­tastyrady. Osylaısha, jıi qo­ıylatyn suraqtar men olarǵa beriletin jaýap nusqa­lary ko­mıtettiń ózine asa yńǵaı­ly qyz­metterdi ázirleýdiń negiz­demesine aınaldy. Klıentterdiń qanaǵattaný deń­geıi qabyldanyp jatqan sharalar tıimdiliginiń basty ındıkatory bolyp tabylady, komıtettiń strategııalyq kórsetkishterin qa­lyp­tastyrdy. Biz bızneske ke­dergi keltiretin mindettemeler men servısterdi joıýǵa jáne qaıta qa­raýǵa árkez daıynbyz. Mysaly, derbes kásipkerdi memlekettik tirkeýge qoıǵany úshin tólem qazirdiń ózinde alynyp tastaldy. Qosylǵan qun salyǵyn tóleýshi retinde tirkeý esebine qoıý rásimi qaıta qaraldy, QQS-tyń kýálik blanki elektrondy formatqa aýysty. Budan basqa, komıtet salyqtar men bıýdjetke tólenetin mindetti tólemder boıyn­sha bereshektiń joqtyǵy týraly anyqtamany mindetti usyný jónindegi talapty joıdy. Jaqyn arada komıtet kór­setiletin memlekettik qyzmettiń aýmaqtyq baılanystylyǵynan bas tartpaq, mysaly, Aqmola oblysynyń turǵyny qyzmetti (esepti tapsyrý, ótinish berý) Qos­tanaı oblysynda da ala alatyn bolady. Kedendik resimdeý kezinde Qazynashylyq komıtettiń jeke shotqa aqshanyń túsýin mindetti rastaýy alynyp tastalǵan. Mundaı rásim 1,5-2 kúndi alady jáne bız­neske teris áser etedi. Kóp uza­maı ekinshi deńgeıdegi bank­termen tikeleı ózara is-qımyldar engiziledi jáne aqparat onlaın rejiminde birneshe mınýttyń ishinde salyq tóleýshilerdiń jeke shotyna jiberiletin bolady. Búgingi kúnde salyqtyq jáne kedendik ákimshilendirýdegi, kóleń­keli ekonomıkaǵa qarsy kúrestegi prosester bir býynǵa biriktirildi. Barlyǵy komıtettegi jumysta 451 bıznes-prosess bar, onyń ár­qaısysy mindetti reınjınırıngke jatady. Mysalǵa, taýarlar ımporty 898 áreketti qarastyrdy, qaıta qaraý kezinde olar 2,3 esege qysqardy jáne búgin barlyǵy 394 operasııa bar. Kedendik ákimshilendirý salasyna Memleket basshysy «100 naqty qadam» Ult Josparynda usynǵan reformalar jahandyq avto­mattandyrýdyń draıveri retin­de kórinis tapty. Elektrondy kedendik deklarasııalaýdy engizý – komıtet iske asyratyn «Eksporttyq jáne ımporttyq kedendik rásimderden ótý kezinde «bir tereze» qaǵıda­tyn engizý. Elektrondy jarııa etý júıesin damytý (taýarlar­dy kedendik tazalaýǵa avtomat­tan­dyrylǵan jú­ıeni engizý). Eksport jáne ımport úshin qujattar sanyn jáne olardy óńdeý ýaqytyn qysqartý» degen 38-qadamnyń quramdas bóliginiń biri bolyp tabylady. Atalǵan qadamdy iske asyrý sheńberinde Memlekettik kirister komıteti BUU Saýda jáne damý konferensııasymen birle­sip ASYCUDA júıesiniń baza­synda «ASTANA-1» aqparat­tyq júıesin iske qosýda. Osy júıe álemniń 95 elinde Ulybrı­tanııada (Gıbraltar), Fransııa, Nıderlandy, Grýzııa, Moldova, Ýk­raına (Odessa), Or­talyq jáne Ońtústik-Shyǵys Eýro­pada en­gizilgen. Ol DSU, DKedU, EO norma­lary men standarttaryna tolyq sáıkes keledi jáne Dúnıe­júzilik banktiń, onyń ishinde Doing Business reıtıngi boıynsha oń baǵaǵa ıe. Atalǵan aqparattyq júıe qashyq­tyqtan E-deklarasııalaý múmkindigin usynady. Mysaly, eger syrtqy ekonomıkalyq qyzmetke qatysýshy AQSh-tan taýar ákele jatsa, onda ol kedendik deklarasııany aldyn ala jónelte alady. Deklarasııa ýaqytynan buryn komıtettiń serverine túsedi. Tıi­sinshe, komı­tettiń aqparattyq júıeleri júk kelgenge deıin taǵy da bir ret táýekelderdiń bar-joǵyna taldaý júrgizedi. Taýar shekaraǵa kelgen kezde, onyń kidirissiz ótý múmkindigi bar. Eger júıe sáıkes kelmeýshilik týraly habarlaıtyn bolsa, mundaı júkke kedendik baqylaý formalary qoldanylatyn bolady. Júıeni qanatqaqty túrde synaý 2016 jylǵy 5 shildede Astana qalasynda ornalasqan jańa Ke­dendik resimdeý ortalyǵynyń bazasynda bastaldy. Memlekettik kirister komıteti úshin júıe bar­lyq baqylaý prosesterin orta­lyqtandyrýǵa, tranzıttik opera­sııalardyń monıtorıngin jáne baqylaýyn júzege asyrýǵa, keden qoımalaryn baqylaý, kvotanyń oryndalýyn jáne aksızdeletin taýarlardyń qozǵalysyn baqylaý sııaqty kóptegen baqylaý fýnksııalaryn avtomattandyrýǵa múmkindik beredi. Syrtqy ekonomıkalyq qyz­metke qatysýshylar úshin atalǵan júıeni engizý ýaqyt shyǵyndary sııaqty, aqsha shyǵyndaryn da eleý­li qysqartýǵa múmkindik beredi. SEQ qatysýshysy óz beti­men, brokerdiń kómeginsiz taýar­larǵa arnalǵan deklarasııany toltyrady jáne bere alady. Komıtet qolǵa alǵan barlyq bastamalar ákimshilik kedergilerdi azaıtýǵa, jáne onyń nátıjesinde bıznes úshin (ýaqyt/aqsha) shyǵyn­dardy qysqartýǵa, sondaı-aq, kóleńkeli ekonomıkaǵa qarsy kúres­te tıimdilikti arttyrýǵa múmkindik beredi. Komıtet 2016 jylǵy birinshi jartyjyldyqta memlekettik bıýdjet túsimderi josparyn 121,2%-ǵa oryndady. Tóleý eriktiliginiń koeffısıenti 97% qurady, ıaǵnı kiristerdiń 97%-y óndirýsiz jáne memlekettik májbúrleý sharalaryn qoldanýsyz kelip tústi. Qoryta kele aıtarym, Mem­leket basshysynyń strategııalyq jáne baǵdarlamalyq qujattaryn oryn­daý memlekettik basqarý men qo­ǵamnyń kooperasııasyn kúsheıtýge jaǵdaı jasaıdy. Dáýlet ERǴOJIN, Qarjy mınıstrligi Memlekettik kirister komıtetiniń tóraǵasy