О́túkendegi ózgeshe basylym

Mońǵolııada Turar Rysqulov týraly eki eńbek jaryq kórdi Mońǵolııa Respýblıka­synyń Muraǵat basqarmasynda «Komıntern Turar Rysqulovtyń Mońǵolııadaǵy qyzmeti» jáne «Turar Rysqulovtyń Mońǵolııadaǵy qyzmetine qatysty qujattar» atty mońǵol tilindegi qos monografııanyń tanystyrylymy ótti. Bul týraly Túrki akademııasy halyqaralyq uıymynyń (TWESCO) baspasóz qyzmeti habarlady. TWESCO-nyń ǵylymı jobasy aıasynda ázirlenip basylǵan bul kitaptardyń avtorlary – tarıh ǵylymdarynyń doktory, marqum Chýlýýn Dashdava men Mońǵolııa Muraǵat basqarmasynyń bastyǵy, tarıh ǵylymdarynyń doktory Ishjams Sarýýl. Halyqaralyq Túrki akademııa­synyń, Moń­ǵolııa ǵylym aka­de­mııasynyń jáne «Egemen Qazaq­stan» respýb­lıkalyq gazetiniń uıym­dastyrýymen ótip jatqan «Táńir­taýdan О́túkenge deıin: Uly Dala kóshpendileriniń tarı­hı-mádenı qazynalary» atty ha­lyqaralyq ekspedısııa barysynda ótken jıynǵa Ázerbaıjan, Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Mońǵolııa, Reseı jáne Túrkııanyń qoǵam qaı­ratkerleri, túrkitanýshy, moń­ǵoltanýshy ǵalymdar men jýrnalıster qatysty. Sonymen qatar, tanystyrylymǵa qatysqan Túrkııa ǵylym akademııasynyń prezıdenti Adjar Ahmet Jevat pen Túrik tarıh qurylymynyń tóraǵasy Refık Turan jańa basylym týraly pikirlerimen bólisip, baýyrlas túrki halyqtary maqtan tutatyn Turar Rysqulovqa degen qurmeti úshin mońǵolııalyq áriptesterine rızashylyqtaryn bildirdi. «Komıntern Turar Rysqu­lovtyń Mońǵolııadaǵy qyzme­tinde» túrki halyqtarynyń kór­nekti memleket qaıratkeri T.Rys­qulovtyń qyzmeti Mońǵolııa arhı­vindegi tyń derektermen shynaıy somdalǵan. Sonymen qatar, «Turar Rysqulovtyń Moń­ǵo­lııadaǵy qyz­metine qatysty qu­jattar» atty ekinshi eńbekte qaı­ratkerge qatys­ty Mońǵolııa ar­hıvindegi qujattar júıelep jarııa­lanyp otyr. Kitaptardyń alǵysózin jaz­ǵan D.Qydyráli tanystyrý rásiminde Turar Rysqulovtyń 1924-1925 jyldary Komıntern ókili retinde jańadan qurylǵan jas memleket – Mońǵolııanyń táýelsizdiginiń alǵashqy jyldary atqarǵan jaýapty qyzmetteri jóninde toqtaldy. Mońǵolııanyń Konstıtýsııasynyń jazylýyna, memlekettik alǵashqy quryl­taıdyń ótkizilýine, sondaı-aq, halyq­aralyq syrtqy qarym-qaty­nastardyń rettelýine qosqan úlesin tilge tıek etti. Aıta keterligi, bul monogra­fııalyq eńbekter Mońǵolııada árqaısysy myń dana taralymmen jaryq kórdi.