Japsarlas jatqan elmen qalypty

qarym-qatynas kerek  Qytaı bizdiń ejelgi kórshimiz, onymen qarym-qatynasta halyqtyq úlken dástúrlerimiz bar. Qazaqta «barmasań, kórmeseń jat bolarsyń» degen maqal bar ǵoı, sol aıtqandaı kórshi eldermen tyǵyz qarym-qatynasta bolý bizdiń elimizdiń  múddesin qorǵaýda, ekonomıkalyq, qorǵanystyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýde úlken septigin tıgizedi. Mine, osyndaı qaǵıdany basshylyqqa alǵan Elbasy N.Nazarbaev syrtqy saıasatymyzda kórshiles eldermen úzbeı, tyǵyz jáne ósimdi túrde qarym-qatynas jasap turýdy óziniń maqsaty etken jáne sony berik ustanyp keledi. Sonyń bir kórinisi – Qytaımen aradaǵy qarym-qatynas. Biz táýelsizdik alǵanǵa deıin QHR-men eshqandaı qarym-qatynasymyz bolmaǵan elmiz. Onyń saıası jaǵdaılary tarıhtan belgili. Táýelsizdik alǵannan keıin 1992 jyldyń 3 qańtarynda ekijaqty qarym-qatynas ornatý týraly kelisimge qol qoıyldy. Mine, sodan beri eki eldiń arasyndaǵy qarym-qatynas óte júıeli túrde jáne buryn-sońdy bizdiń tarıhymyzda bolmaǵan mazmunmen damyp kele jatyr. Elbasynyń osy jolǵy sapary óte mańyzdy kezeńde bolyp otyr. Birinshiden, bıyl bizdiń Táýelsizdigimizdiń 25 jyldyǵy, ekinshiden, keler jyldyń basynda eki eldiń arasynda dıplomatııalyq qatynas ornaǵanyna da 25 jyl tolady. BAQ habarlaryna qaraǵanda, bizdiń elderimiz kóshbasshylary sońǵy 2-3 jylda 14 ret kezdesken eken. Árbir kezdesý qarym-qatynasymyzdy jańa kezeńge kóterip otyrǵanyn ekonomıkanyń barlyq salasynan kórýge bolady. Batys Qytaı – Batys Eýropa dálizi, Qorǵastaǵy qurǵaq port qurylysy, ashylyp jatqan óndiris oryndary bizdiń elderimizdiń bolashaǵyna qyzmet etedi. Elbasynyń Qytaıǵa barǵandaǵy sapary ǵalamdyq G20 sheńberindegi kezdesýge ulasty. Bul da bizdiń memleketimiz úshin úlken qurmet, áriptestik senim. Atalmysh forýmǵa álemniń eń aldyńǵy qatarly damyǵan alyp elderiniń basshylary qatysatynyn bilemiz. Sondaı forýmǵa bizdiń Elbasymyz osymen ekinshi ret shaqyrylyp otyr. Árbir shaqyrylǵan saıyn oǵan G20 minberinen sóz beriledi. Nursultan Nazarbaevtyń sondaı senimge tatıtyn asa mańyzdy usynymdary nazarǵa alyndy. QHR-daǵy sammıtte Elbasy BUU-nyń Ekonomıkalyq jáne áleýmettik keńesin Jahandyq damý keńesine aınaldyrý qajettigi jóninde usynys jasady. Sóıtip, jalpy ǵalamdyq ekonomıkalyq máselelerdi zertteý qajettigin alǵa tartty. Sonyń ishinde ǵalamdyq ekonomıkalyq daǵdarystarǵa saraptaý jasaý qajettigine ekpin túsirdi. Búgingi kúni «sanksııalar soǵysy» barlyq jaqtarǵa da zııanyn tıgizip otyr, sonyń ishinde halyqtardyń áleýmettik jaǵdaıyna qıynshylyq týǵyzyp, zardap shektirýde. Sonymen qatar, aıyrbas baǵamyn turaqtandyrý máselesine de nazar aýdardy. Qazaqstanda qurylǵan, barlyq qatynasýshylar úshin ashyq – G-Global aqparattyq-kommýnıkatıvtik alań nusqa retinde qarastyrýdy usyndy. Ony EKSPO-2017 kórmesimen baılanys­tyryp, onyń aıasynda jańa energetıka paıdalaný jóninde óte súbeli usynystar jasady.  Mine, osy máselelerge Elbasy qatysýshy memleketter basshylarynyń nazaryn aýdardy. Qýanysh SULTANOV, Parlament Májilisiniń depýtaty