Besinshi beles

Memleket basshysynyń tapsyrmasymen «Qazaqstan» telearnasynyń 100% qazaq tilinde habar taratqanyna 5 jyl toldy. «Qazaqstan» Ulttyq telearna­sy jańa maýsymyn jaǵymdy jańalyqtarmen bastady. Atap aıtar bolsaq,  jańadan segiz serıal, sonymen qatar alǵash ret  «MýzART LIVE» aýqymdy jobasyn usyn­ǵaly otyr. 10 qyrkúıekten bastap «Kazsport» telearnasy habar taralymyn joǵary televızııalyq HD formatynda kórsetti. Sonymen qatar, jaqynda Qazaq radıosy efırge shyqqanyna 95 jyl tolǵanyn merekeli ráýishte atap ótpek. «Qazaqstan» telearnasy taza qazaq tilinde habar tarata bastaǵan bes jyl ishinde aýdıtorııa sanyn 2 esege deıin arttyra aldy. Ulttyq arnanyń baspasóz qyzmetiniń málimeti boıynsha, Táýelsizdiktiń 25 jyl­dyq mereıtoıyn atap ótý qarsańynda Korporasııanyń 2016-2017 jyldarǵa arnalǵan televızııalyq jańa maýsymy ashylý rásiminiń negizgi arqaýy «Bul –meniń Qazaqstanym!» urany bolyp tabylady. Jańa maýsymda kórermenge jańa jobalar men teleserıaldar usynyla otyryp, sondaı-aq súıikti baǵdarlamaǵa aınalǵan, kóp qoldaýyna ıe bolǵan jobalardyń kezekti shyǵarylymdary jaryq kóredi. Aıta ketsek, «Aıtýǵa ońaı...», «Dara jol», «Áıel baqyty», «Túngi stýdııada» tá­­rizdi halyqtyń kórýge asyǵatyn baǵ­darlamalary jańa formatta, jańar­ǵan stýdııada qyzyqty da aktýaldy taqy­ryptar tartý etedi dep kútilýde. Jańa televızııalyq maýsymda aq­parattyq-saraptamalyq baǵdarlamalar blogy kúsheıtilmek. «Suhbat» joba­sy tikeleı efır arqyly taraıdy. Baǵdarlama barysynda qarapaıym adam­dardyń kókeıindegi ózekti máseleler qoz­ǵalyp, kórermen ózderin tolǵandyrǵan máselelerge Úkimet músheleri, bılik, saıa­sat jáne bıznes ókilderi tarapynan jaýap tabady. Sondaı-aq, efırge shyǵa bastaǵan «Qoǵamdyq keńes» jobasynyń alar orny aıryqsha. Munyń ereksheligi, qa­ty­sýshy bas keıipkerler, aıtýly oqıǵalarǵa qatysy bar adamdar jáne bes ınstıtýsıonaldyq reformada kór­­setilgen 100 naqty  qadam aıasynda quryl­ǵan qoǵamdyq keńesterdiń mú­shelerimen pikirtalas júrgiziledi. Spıker­ler tikeleı efırde ár taqyrypqa baılanysty óz ıdeıalarymen bólisip, áńgime órbitedi. «Serpilis» qoǵamdyq-saıası tok-sho­ýy jańa televızııalyq maýsymda pikirtalastar uıymdastyryp, aýqymdy formatta shyǵýdy kózdep otyr. Iаǵnı, bul arnanyń «hard-tok» formatyndaǵy jandy rejimdegi tok-shoýy bolmaq. Qoǵam qaıratkeri Murat Ábenov moderator retinde ózekti taqyryptardy ortaǵa salady, stýdııada jınalǵan nıýsmeıkerler elimizdegi sońǵy oqıǵalar tóńireginde óz oılarymen bólisedi. Buǵan qosa, «Oı-tolǵaý» jobasy kópshi­lik nazaryna usynylmaq. Baǵ­darlamany tanymal, talantty aqyn Qalqaman Sarın júrgizedi. Árbir baǵ­darlamada eki tulǵanyń túrli oqıǵalary áńgimege arqaý bolmaq.  Sonymen birge, «Mýzart LIVE» mega jobasy efırge jol tartpaq. Bul negizinen – halyqaralyq jobalar formatynda («Daýys», «Ta­lant-shoý») kórermenge usynylatyn «Qa­­zaq­stan» telearnasynyń tuńǵysh tól ónimi.               Korporasııa Qazaqstannyń televı­zııalyq naryǵyndaǵy serıaldar óndirisi jaǵynan kóshbasshy sanalady. Soǵan oraı jyl saıyn óz kontentiniń óndiris úlesin arttyryp keledi. Qazirgi tańda Korporasııa qorjynynda 62 serıal saqtaýly nemese 1322 serııa. Korporasııa 12 qyrkúıekten bastap 100 serııaly otandyq «Aıman-Sholpan» dramasyn halyqqa usyna bastady. Onyń sıý­jeti otbasy ınstıtýtyn nyǵaıtyp, qalyp­tastyrý ıdeıasyna qurylǵan. «Qazaqstan» teleradıokorporasııasy kontentin jańǵyrtý aıasynda halyq­aralyq yntymaqtastyqty kú­sheıtip, otandyq kontentti ilgeriletý maq­satynda belsendi jumystar júr­gizýde. Mysaly, «Syrǵalym», «Qa­sym», «Jambyl»  jáne basqa da kórkem serıaldardyń lısenzııalyq quqyǵyn óz elimizben qatar, taıaý jáne alys shet elderdiń de (RF, Tatarstan, AQSh, Kıpr, Slovenııa) ıelenip otyrǵanyn atap ótken abzal. Mundaı qadam Korporasııaǵa óz kontentin qarjylandyrý úshin júıeli jumystar atqarýǵa múmkindikter beredi. «Qazaqstan» RTRK» AQ tapsyrysymen túsirilgen «Áke» hıkaıatynyń bas keıipkeri Ońtústik Koreıada ótken «Seýl Interneıshnl Drama Evords 2016» halyqaralyq kınofestıvalinde «Jyldyń úzdik akteri» atalymy boıynsha jeńimpaz atanǵan bolatyn. Sóı­tip, 51 eldiń ókilderi qatysqan dodaly básekede «Azııa Oskary» ataǵynyń qazaqstandyq akterge buıyrýy otandyq arna tarıhyndaǵy eleýli oqıǵa bolyp sanalady. Osylaısha, Korporasııa she­tel­dik rynoktaǵy qazaqstandyq kıno­óndiristiń ornyn nyǵaıta otyryp, óz úlesin qosýda. Qazaq radıosy halyqaralyq ynty­maq­tastyqty arttyrý sheńberinde mem­leketaralyq radıokópirler ótkizýdi jos­parlap otyr, atap aıtqanda, Reseı radıosymen Astana – Máskeý radıokópirin, Belorýssııa radıosymen Astana – Mınsk radıokópirin. 2016 jyldan bastap «Bul – biz!» atty birlesken joba aıasynda Moldova, Armenııa, Grýzııa radıostansııalarymen tyǵyz qarym-qa­ty­nas ornatyldy. Jańa maýsymda balaqaılar «Balapan» telearnasynyń súıikti anımasııalyq serıaldarynyń jalǵasyn tamashalaıdy. Olar: «Álı men Aııa» (20 shyǵarylym),  «Sálem, Astana!», «Danyshpan qarǵa» dep atalady. Tikeleı efırdegi «Oılan, tap!», «Myń túrli suraq», «Birge - bir», sondaı-aq arnanyń tól ónimi bolyp sanalatyn «AVS+», «Shytyrman», «Alǵyr altaý» jobalary da  jalǵasyn tappaq. Ekinshi maýsymda kórermen kózaıymyna aınalǵan «Shytyrman» sporttyq baǵ­darlamasynyń usynar bazarlyǵy kóp, jarys jeńimpazynyń ishinen bas júldegerge Parıj qalasyndaǵy «Dısneılendke» joldama tabys etildi. 2011 jyldyń qyrkúıek aıynan bas­tap «Qazaqstan» telearnasynyń aýdı­torııalyq kórsetkishteri jaǵym­dy ózgeris­terge toly boldy. Jańa maý­sym­nyń basynda 100 myń+ aýdıto­rııasyndaǵy orta táýliktik úles 4,5%-dy, al 2016 jyldyń 8 aıy ishindegi telearnanyń osy sııaqty aýdıtorııalyq úlesi 8,5%-dy quraıdy, bul úlestiń 89%-ǵa óskendigin kórsetedi. Qarashash TOQSANBAI, «Egemen Qazaqstan»