Mádenıet máseleleri týraly zańǵa ózgerister talqylandy

Keshe Májiliste «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańna­ma­lyq aktilerine mádenıet máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyna depýtattar usyn­ǵan túzetýlerdi qaraıtyn jumys tobynyń otyrysy ótti. Jumys tobyna Májilis depýtaty Bekbolat Tileýhan jetek­shilik etti.  Túzetýlerdi talqylaýǵa Máde­nıet jáne sport, Ádilet, Qarjy, Ulttyq ekonomıka, Bilim jáne ǵylym, Densaýlyq saqtaý jáne áleý­mettik damý mınıstrlikteriniń bas­shy­lary, Parlamentke kirmegen saıa­­sı partııalardyń ókilderi, son­daı-aq, sarapshylar, qoǵamdyq bir­lestikterdiń, úkimettik emes uıym­dar­dyń, buqaralyq aqparat quraldary­nyń ókilderi qatysty. Atap aıtqanda, engizilgen túzetýler avtorlardy qoldaýǵa, qoǵamdyq mańyzy bar ádebıetter shyǵarýǵa jáne osy týyndylardy árbir memlekettik kitaphanaǵa jetkizýge, Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń mádenıet salasyndaǵy barlyq máselelerdi úıles­tirýdegi rólin arttyrýǵa, máde­nıet uıymdarynyń óz ónimderin, qyz­met­terin taratýda qazirgi zamanǵy ádis­terdi paıdalaný boıynsha sharalar qabyldaýǵa, sondaı-aq, fılmderge kadr­dan tys aýdarma jáne sýbtıtrler túrinde memlekettik tilge aýdarma jasaýdy mindetteýge baǵyttalǵan. Atalǵan zań jobasynyń maqsat­tary men mindetterin Maıra Aısına túsindirip, tarqata aıtyp ótti. «Búgingi qaralyp otyrǵan zań joba­synda birneshe mádenı máseleni sheshý kózdelgen. Dálirek aıtsaq, «Mádenıet týraly» Zań normalary arasyndaǵy kemshilikter men qaıshylyqtardy joıý, shyǵarmashylyq qyzmetker­ler­diń eńbegin quqyqtyq jaǵynan retteýdegi olqylyqtardyń oryn al­maýyn baqylaý, ulttyq mádenı ıgilik obektilerin damytý jáne qor­ǵaý sharalaryn iske asyrý úshin zańna­malyq jaǵdaılar jasaý, memlekettik mádenıet uıymdary qyzmetkerleriniń merziminen buryn attestattaýdan ótý quqyǵyn berý, jergilikti memlekettik basqarý jáne ózi ózi basqarý organ­daryn­da mádenıet salasyndaǵy grant­t­ardy belgileý quqyǵyn berý, teatr­lardyń ishki qyzmetterin retteý, Qazaq­stan halqynyń mádenı murasyna jatatyn baspa-basylymdardy nası­hattaý jáne saqtaýdy iske asyryp otyr­ǵan Ulttyq memlekettik kitap pala­ta­synyń mártebesin anyqtaý, baǵa­ly metaldar men asyl tastardan jasal­ǵan mýzeı toptamalary men zat­tar­dyń saraptaý talaptaryn en­gizý, mýzeı qorlaryn júıeleý jáne esepteý maqsatynda mýzeı derek­qory bazasyn engizý mýzeıdiń min­deti ekenin belgileý, halyqaralyq mindettemelerdi oryndaý maqsatynda respýblıkanyń mýzeı qorynyń mem­lekettik katalogyn júrgizý min­detin Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq mýzeıine júkteý, «Mádenıet týraly» Zańnyń uǵymdyq aparatyn naqtylaý, elimizdegi sırk ónerin damytý úshin quqyqtyq jaǵdaılar jasaý, mýzeı, kitaphana qorlaryn saqtaý jáne qalyp­tastyrý máselelerin retteı­tin materıaldyq emes mádenı mura­lar­dyń ulttyq tizbesin júrgizý jáne qalyptastyrý úshin birqatar qosymsha aktilerdi bekitý», – dedi ol. Sondaı-aq, jıynǵa qatysýshylar kitap basý isiniń búgingi hal-ahýalyna da toqtalyp, ony ári qaraı qalaı damy­týǵa bolady degen suraqtyń tóńi­­reginde oı órbitti. «Buryndary ýáki­letti organdardyń mindeti qoǵam­dyq mańyzy bar ádebıetti respýblı­kalyq deńgeıde basyp shyǵarý bola­tyn. Biz endi ony keńeıtip, respýb­lıkalyq deńgeıde qoǵamdyq mańyzy bar ádebıettiń jazylýyn, basyp shyǵa­rylýyn jáne taratylýyn kirgizip otyrmyz», – dedi belgili ónertanýshy Aqtoty Raıym­qulova. Shynynda da, búgingi tańda eli­miz­de kitap basý isi qarqyndy qadam jasap kele jatyr. «Basqa eldermen salystyrǵanda bizdiń elde kitap basý isi múldem úzilip qalǵan joq. Memlekettik tapsyryspen de qanshama kitap jaryqqa shyǵyp jatqanyn maqtanyshpen aýyz tolty­ryp aıtýǵa bolady. Atalǵan zańǵa engi­zilgen tolyqtyrýlar sizderdiń tarap­taryńyzdan da qoldaý tabady dep oılaımyn», – degen Qazaqstan Jazý­shy­lar odaǵynyń tóraǵasy Nur­lan Orazalınniń pikiriniń astaryn­da ultqa degen janashyrlyq jatqanyn ańǵarýǵa bolady. Budan bólek elimizdegi teatr, sırk, kıno álemindegi ártúrli máseleler sóz boldy. Sonyń ishinde, kez kelgen sheteldik fılmderdi aýdara bermeý kerek­tigi týraly sóz qozǵaldy. «Aldyń­ǵy qa­byldanǵan zańnyń ózinde kinárat bar. Ol kinárat «barlyq» degen sózde bolyp otyr. Bizge barlyq fılmderdi aýda­rý­dyń qajeti joq. Naqtylap aı­taıyn, barlyq qarjylandyrý kóz­deri tabyl­ǵan kezde, stýdııalar jab­dyq­talǵan kezdiń ózinde búkil fılmderdi qazaq tiline aýdarý kerek emes. Qazaq tiline aýdarýdy qajet etpeıtin zııan­dy fılm­der bar», dedi Májilis depý­taty Saýytbek Abdrahmanov. Árıne, talqylanǵan taqy­ryp­tar­dyń árqaısysy da mańyzdy. Degen­men, aıtylǵan usynystardyń qaısysy qabyldanary ýaqyttyń enshisinde. Raýan QAIDAR, «Egemen Qazaqstan».