Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń buıryǵy  №183

  2015 jylǵy 31 naýryz, Astana qalasy Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyqqa saraptama júrgizý, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn berý qaǵıdalaryn bekitý týraly «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Kodeksiniń 59-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyqqa saraptama júrgizý, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn berý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń Medısınalyq kómekti uıymdastyrý departamenti: 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin kúntizbelik on kúnniń ishinde merzimdik baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalanýǵa jiberilýin; 3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalastyrylýyn qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý vıse-mınıstri A.V.Soıǵa júktelsin. 4. Osy buıryq ony alǵashqy resmı jarııalaǵan kúninen bastap qoldanysqa engiziledi. Mınıstr T.DÚISENOVA Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstriniń 2015 jylǵy 31 naýryzdaǵy №183 buıryǵymen bekitilgen Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyqqa saraptama júrgizý, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn berý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyqqa saraptama júrgizý, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn berý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Kodeksiniń 59-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes ázirlendi jáne medısınalyq uıymdardyń eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyqqa saraptama júrgizý, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyqty kýálandyratyn qujattar berý tártibin aıqyndaıdy. 2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı uǵymdar paıdalanylady: 1) eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq – adam organızminiń syrqattanýmen nemese jaraqattanýmen negizdeletin jaı-kúıi, mundaı kezde fýnksııalardyń buzylýy eńbekke jaramdylyǵyn qalpyna keltirý nemese múgedektikti belgileý úshin qajetti ýaqyt boıy kásiptik eńbekti oryndaýdyń múmkin bolmaýymen ilese júredi; 2) eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq saraptamasy – maqsaty jeke adamnyń eńbekke jaramsyzdyǵyn jáne onyń syrqattaný kezeńinde eńbek mindetterin oryndaýdan ýaqytsha bosatylýyn resmı taný bolyp tabylatyn densaýlyq salasyndaǵy saraptamanyń túri; 3) medısınalyq-áleýmettik saraptama (budan ári – MÁS) – ońaltýdy qosa alǵanda, organızm fýnksııasynyń turaqty buzylýynan týyndaǵan tirshilik-tynysynyń shektelýin baǵalaý negizinde kýálandyrylatyn adamnyń áleýmettik qorǵaý sharalaryna qajettilikterin aıqyndaý; 4) dárigerlik-konsýltasııalyq komıssııa (budan ári – DKK) – menshik nysanyna jáne vedomstvolyq tıistiligine qaramastan medısınalyq uıymda qurylatyn komıssııa; 5) ortalyqtandyrylǵan dárigerlik - konsýltasııalyq komıssııa (budan ári – ODKK) – týberkýlezge qarsy uıymda qurylatyn komıssııa; 6) eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy – osy Qaǵıdalarǵa qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha adamdardyń eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyǵyn kýálandyratyn, jumystan ýaqytsha bosatýǵa jáne eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyǵy boıynsha járdemaqy alýǵa quqyǵyn rastaıtyn qujat; 7) eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq anyqtamasy – járdemaqy almaı jumystan (oqýdan) bosatý úshin negiz bolyp tabylatyn, densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ýákiletti organ bekitken nysandar boıynsha eńbekke jaramsyzdyq faktisin kýálandyratyn qujat; 8) eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵynyń talap etilmeıtin blankisi - Qaǵıdalarǵa sáıkes resimdelgen, biraq eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy berilgen adam eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn uzartý merzimi aıaqtalǵannan keıin úsh jumys kúni ishinde ony uzartý nemese japtyrý úshin kelmegen eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy. 3. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy: 1) jiti nemese sozylmaly aýrýlar asqynǵan; 2) eńbekke jaramdylyǵyn ýaqytsha joǵaltýǵa baılanysty jaraqattanǵan jáne ýlanǵan; 3) júktilikti jasandy úzgen; 4) naýqas balaǵa kútim jasaǵan; 5) júkti bolǵan jáne bosanǵan; 6) jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alǵan; 7) sanatorıılik-kýrorttyq uıymdarda tolyq emdelgen; 8) karantın; 9) ortopedııalyq protezdeý kezinde beriledi. 4. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq anyqtamasy: 1) bilim berý uıymdarynda oqıtyn adamdardyń jiti nemese sozylmaly aýrýlary asqynǵan, jaraqattaný jáne ýlaný; 2) alkogoldik nemese esirtkilik mas bolý jaǵdaıynda alynǵan jaraqattar, sondaı-aq alkogoldik nemese esirtkelik jiti ýyttanǵan; 3) ózge buzylýlarmen jáne aýrýlarmen asqynbaǵan sozylmaly alkogolızmdi, nashaqorlyqty emdegen; 4) naýqas balaǵa kútim jasaǵan; 5) ınvazıvtik zerttep-qaraý ádisterin júrgizý kezeńinde konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq uıymdarda zerttep-qaraýdan ótken; 6) júktilikti jasandy úzgen; 7) júkti bolǵan jáne bosanǵan; 8) jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alǵan; 9) sanatorıılik-kýrorttyq uıymdarda tolyq emdelgen; 10) karantın; 11) ortopedııalyq protezdeý; 12) aýysymnyń sońyna deıin eńbekke jaramsyzdyq belgileri bolǵan kezde (kásiporyndardyń jáne uıymdardyń medısınalyq pýnkteriniń medısına qyzmetkerleri beredi) beriledi. 5. Osy Qaǵıdalardyń 3-tarmaǵynda kórsetilgen jaǵdaılarda eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna, oralmandarǵa, Qazaqstan Respýblıkasynda turaqty turatyn jáne eńbek etetin jáne bilim berý uıymdarynda oqıtyn shetel azamattaryna olardy óndiristik praktıka kezeńinde aqy tóletin jumys oryndaryna alynǵan kezeńderinde beriledi. 6. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq anyqtamasy osy Qaǵıdalardyń 4-tarmaǵynda kórsetilgen jaǵdaılarda Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna, oralmandarǵa, Qazaqstan Respýblıkasynda turaqty turatyn jáne eńbek etetin jáne bilim berý uıymdarynda oqıtyn shetel azamattaryna olardy óndiristik praktıka kezeńinde aqy tóletin jumys oryndaryna alynǵan kezeńderinde beriledi. 7. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn: 1) memlekettik jáne jeke menshik nysanyndaǵy medısınalyq uıymdardyń, sondaı-aq jeke medısınalyq praktıkamen aınalysatyn dárigerler (budan ári – densaýlyq saqtaý sýbektileri) ózderinde eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyqty saraptaý júrgizýdi qamtıtyn medısınalyq qyzmettiń túrin júzege asyrýǵa lısenzııasy bolǵan jaǵdaıda beredi; 2) memlekettik nysandaǵy medısınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómek (budan ári – MSAK) uıymdarynyń orta medısınalyq bilimi bar medısına qyzmetkerleri pasıentterdi óz betinshe qabyldaǵan jáne bastapqy úıge shaqyrtýda óz betinshe qyzmet kórsetken kezde beredi. 8. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy: 1) áskerı basqarý organdarynyń joldamasy boıynsha medısınalyq kýálandyrýdan, medısınalyq tekserýden ótetin nemese emdeletin; 2) qamaýdaǵy nemese ákimshilik qamaýdaǵy; 3) ambýlatorııalyq-emhanalyq jaǵdaılarda ártúrli em-sharalar men manıpýlıasııalar qabyldaıtyn, zerttep-qaraýdan ótetin, asqynýdan (nasharlaýdan) tys sozylmaly aýrýlary bar; 4) eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq belgileri anyqtalmaǵan jaǵdaıda medısınalyq uıymǵa medısınalyq kómek surap, ótinish bildirgen adamdarǵa berilmeıdi. Kórsetilgen jaǵdaılarda pasıenttiń talaby boıynsha ambýlatorııalyq (stasıonarlyq) naýqastyń medısınalyq kartasynan kóshirme beriledi. 9. Mynadaı medısınalyq uıymdar: 1) qan qyzmeti salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn uıymdar; 2) sot medısınasy salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn uıymdar; 3) travmatologııalyq pýnkterde jáne stasıonarlyq kómek kórsetetin medısınalyq uıymdardyń qabyldaý bólimsheleri; 4) sanatorıılik-kýrorttyq uıymdar; 5) apattar medısınasy uıymdary; 6) salamatty ómir saltyn qalyptastyrý jáne durys tamaqtaný salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn uıymdar salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn uıymdar; 7) dárigerlik-dene shynyqtyrý dıspanserleri; 8) halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn uıymdar; 9) jedel medısınalyq kómek uıymdary eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn bermeıdi. 2. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyqqa saraptama júrgizý, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn berý tártibi 10. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy jeke basyn kýálandyratyn qujatty usynǵan kezde beriledi. 11. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn berýdi jáne uzartýdy medısına qyzmetkeri adamdy tekserip-qaraǵannan jáne naýqastyń ambýlatorııalyq (stasıonarlyq) medısınalyq kartasyna ony jumystan ýaqytsha bosatý qajettigin negizdeıtin densaýlyq jaǵdaıy týraly derekterdi jazǵannan keıin júzege asyrady. 12. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy men anyqtamasy eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyǵy belgilengen kúninen bastap mereke jáne demalys kúnderin qosa alǵanda, eńbekke jaramdylyǵyn qalpyna keltirýdiń búkil kezeńi boıyna beriledi. 13. Osy Qaǵıdalardyń 24-tarmaǵynda kórsetilgen jaǵdaılardy qospaǵanda, adamdy medısına qyzmetkeri teksermegen, ótip ketken kúnder úshin eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn berýge jol berilmeıdi. 14. Aýrýlar men jaraqattar kezinde eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn medısına qyzmetkeri kúntizbelik úsh kúnge (halyqtyń tumaýmen, JRVI-men qatty syrqattanýshylyǵy kezeńinde alty kúnge deıin medısınalyq uıym basshysy buıryǵynyń negizinde) jáne jalpy uzaqtyǵy kúntizbelik alty kúnnen aspaıtyn merzimge jeke ózi jáne bir mezgilde beredi. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy men anyqtamasyn alty kúnnen artyq uzartý medısınalyq uıymnyń bólimshe meńgerýshisimen birlesip, jalpy uzaqtyǵy kúntizbelik jıyrma kúnnen aspaıtyn merzimge júrgiziledi. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵynan kórsetilgen merzimnen artyq uzartý DKK-nyń qorytyndysy boıynsha júrgiziledi. Bir dáriger jumys isteıtin medısınalyq uıymdarda eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy beriledi jáne dáriger eńbekke jaramsyzdyqtyń barlyq kezeńinde beıindi mamannyń konsýltasııasymen óz betinshe uzartady. Jeke medısınalyq praktıkamen aınalysatyn jeke tulǵalar eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn kúntizbelik alty kúnnen aspaıtyn merzimge beredi. Osy Qaǵıdalardyń 7-tarmaǵynyń 2) tarmaqshasynda kórsetilgen orta medısınalyq bilimi bar medısına qyzmet­kerleri eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn kúntizbelik úsh kúnnen aspaıtyn merzimge beredi. Úsh kúnnen joǵary eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn uzartýdy ýchaskelik dáriger júrgizedi. Aýyldyq jerlerdegi feldsherler dáriger bolmaǵan kezde halyqtyń tumaýmen, JRVI-men qatty syrqattanýshylyǵy kezeńinde jalpy uzaqtyǵy kúntizbelik alty kúnnen aspaıtyn merzimge medısınalyq uıym basshysy buıryǵynyń negizinde beredi. 15. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy júktilikti jáne bosanýdy, sondaı-aq ýákiletti organ aıqyndaǵan jaǵdaılardy qospaǵanda, kúntizbelik alpys kúnnen aspaıtyn merzimge beriledi. Eger DKK-nyń qorytyndysy boıynsha múgedektikti belgileý maqsatynda MÁS-ke jiberý úshin negiz bolmasa jáne adamdardyń eńbek jaǵdaıyn aýrýdyń klınıkalyq aǵymy men boljamyn nasharlatsa, DKK-nyń eki aıdan alty aıǵa deıingi merzimge neǵurlym jeńil jumysqa ýaqytsha aýystyrý týraly qorytyndysy beriledi. Merzimdi kásibine (mamandyǵyna), aýrýdyń aǵymy men asqynýlaryna qaraı DKK belgileıdi. 16. Jumys (aýysym, oqý) ýaqyty aıaqtalǵannan keıin medısınalyq kómekke ótinish bildirgen adamdarǵa eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵynda jáne anyqtamasynda kelesi kúnnen bastap jumystan bosatý kúni kórsetiledi. 17. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy men anyqtamasy stasıonarǵa emdeýge jatqyzylǵan jaǵdaıda emdeýge jatqyzylǵan kúnnen bastap, bekitilgen jeri boıynsha (basqa qaladan kelgen adamǵa – júgingen jeri boıynsha) ambýlatorııalyq-emhanalyq kómek kórsetetin medısınalyq uıymda ambýlatorııalyq jaǵdaılarda emdelgen jaǵdaılarda travmatologııalyq pýnktke jáne jedel járdem stansııasyna júgingen kúndi olardyń kórsetilgen medısınalyq uıymǵa júgingenderin rastaıtyn anyqtamanyń negizinde esepke ala otyryp beriledi. Adam jedel járdem brıgadasy jáne (nemese) travmatologııalyq pýnkte qyzmet kórsetilgen keıin kelesi kúni ambýlatorııalyq-emhanalyq kómek kórsetetin medısınalyq uıymǵa júginedi. Eger adamǵa jedel járdem brıgadasy jáne (nemese) travmatologııalyq pýnkte juma kúni, demalys jáne mereke kúnderi qyzmet kórsetilse, onda eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy men anyqtamasyn ambýlatorııalyq-emhanalyq kómek kórsetetin uıym, travmatologııalyq pýnktke jáne jedel járdem stansııasyna júgingen kúndi jáne odan keıingi demalys pen mereke kúnderin olardyń kórsetilgen medısınalyq uıymǵa júgingenderin rastaıtyn anyqtamanyń negizinde esepke ala otyryp beredi. 18. Adam aýysym aıaqtalǵanǵa deıin eńbekke jaramsyz bolǵan jaǵdaıda, kásiporyndar men uıymdardyń medısınalyq pýnktteriniń medısına qyzmetkeri keıinnen medısınalyq uıymǵa jibere otyryp, aýysymnyń aıaǵyna deıin eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq anyqtamasyn beredi. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn berýdi kásiporynnyń medısınalyq pýnktine ótinish bildirgen kúnin esepke ala otyryp, adam bekitilgen medısınalyq uıymnyń medısına qyzmetkeri júrgizedi. 19. Belgilengen týberkýlez, psıhıkalyq, teri-venerologııalyq, onkologııalyq jáne adamnyń ımmýn tapshylyǵy vırýsy/ juqtyrylǵan ımmýn tapshylyǵy sındromy (budan ári – AITV/JITS) aýrýlary kezinde eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn mamandandyrylǵan medısınalyq uıymdardyń (bólimshelerdiń, kabınetterdiń) tıisti medısına qyzmetkerleri beredi. Osy aýrýlarmen aýyratyn adamdar jalpy beıindi medısınalyq uıymdarǵa júgingen kezde medısına qyzmetkeri keıinnen mindetti túrde adamdy mamandandyrylǵan medısınalyq uıymǵa (bólimshege), ondaı bolmaǵan jaǵdaıda beıindi mamanǵa jibere otyryp, kúntizbelik úsh kúnnen aspaıtyn merzimge eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn beredi. 20. Adamdy sanatorıılik-kýrorttyq uıymǵa aýystyrǵan jaǵdaıda, ony medısınalyq ońaltý emdeýdiń ajyramas komponenti bolyp tabylǵanda eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn uzartýdy adam bekitilgen medısınalyq uıym júrgizedi. 21. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn stasıonarlyq emdeý kezinde (kúndizgi stasıonarlardy qosa alǵanda) medısına qyzmetkeri adamdy shyǵarǵan kúni stasıonarlyq emdeýdiń búkil kezeńine beredi. Eger stasıonardan shyǵarý sátine adamnyń eńbekke jaramdylyǵy tolyq qalpyna keltirilse, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy shyǵarylǵan kúnmen jabylady. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyǵy saqtalyp otyrǵan adamdarǵa eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy onyń emhananyń medısına qyzmetkerine kelýi nemese medısına qyzmetkerin úıge shaqyrýy (bir kúnnen aspaıtyn merzimge) úshin qajetti ýaqyty eskerile otyryp, uzartylady. Turǵan óńirinen tys em qabyldaǵan adamdarǵa onyń turaqty mekenjaıyna kelýi úshin qajetti ýaqyt (biraq kúntizbelik tórt kúnnen aspaıtyn merzimge) esepteledi. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn odan ári uzartý jáne jabý adamnyń turǵylyqty jeri boıynsha DKK qorytyndysynan keıin ony odan ári baqylaýdy júzege asyratyn medısına qyzmetkeri nemese odan ári emdelý úshin naýqas jiberilgen medısınalyq uıym júrgizedi. 22. Alkogoldik nemese esirtkilik mas bolý kúıinde alǵan jaraqattar kezinde, sondaı-aq alkogoldik nemese esirtkilik jiti ýyttanǵan kezde eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyqtyń búkil kezeńine eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq anyqtamasy beriledi. Pasıentke eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq anyqtamasy berilgen aýrýmen baılanysty emes basqa aýrý týyndaǵan kezde, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq anyqtamasy jabylady jáne eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy beriledi. Eger, osy aýrý boıynsha eńbekke qabilettilik qalpyna kelgennen keıin, alkogoldik nemese esirtkilik mas bolý kúıinde alǵan jaraqattarmen týyndaǵan eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq jalǵasady, qaıtadan eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq anyqtamasy ashylady. 23. О́zge de buzylýshylyqtarmen jáne aýrýdarmen asqynbaǵan sozylmaly alkogolızmdi, nashaqorlyqty emdeý kezinde eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq anyqtamamen kýálandyrylady. Eger osy kezeńde eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyqtyń bolýymen aýrý nemese jaraqattan týyndasa jáne alkogolızmdi (nashaqorlyqty) emdeýdi toqtatý talap etilse eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq jalpy tártippen kýálandyrylady. Sozylmaly alkogolızm (nashaqorlyq) ózge de aýrýlarmen jáne eńbekke qabilettilikti buzatyn jaǵdaılarmen asqynǵan kezde eńbekke jaramsyzdyqtyń búkil kezeńine jalpy tártippen eńbekke jaramsyzdyq paraǵy beriledi. 24. Psıhıkalyq aýrýlardan zardap shegetin adamdar medısınalyq uıymǵa ýaqytynda qaralmaǵan kezde eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy psıhonevrologııalyq dıspanserdiń DKK-nyń nemese medısınalyq uıymnyń basshysymen birlese otyryp, medısına qyzmetkeriniń (psıhıatr dáriger) qorytyndysy boıynsha ótken kúnderi úshin beriledi. Sottyń sheshimi boıynsha eńbekke jaramsyz dep tanylǵan sot-medısınalyq nemese sot-psıhıatrııalyq saraptamaǵa jiberilgen adamdarǵa eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy saraptamaǵa túsken kúninen bastap beriledi. 25. Oqýyn jumyspen qosa atqaratyn adamǵa eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn tirkelgen jerindegi medısınalyq uıymdar beredi. 26. Eger adam birneshe jumys berýshide jumys isteıtin bolsa eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy negizgi jumys orny boıynsha beriledi, adamnyń basqa jumys oryndaryna medısınalyq uıym basshysy bekitken jáne medısınalyq uıymnyń móri qoıylǵan eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵynyń kóshirmeleri beriledi. 27. Júkti áıelderge, bala (balalardy) týǵan áıelderge, jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alǵan áıelderge (erlerge) eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy eki danada beriledi: 1) júktiligi men bosanýyna, jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alýyna baılanysty tabysynan aırylǵan jaǵdaılarǵa Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan áleýmettik tólemaqyny júzege asyrý úshin; 2) júktiligi men bosanýy, jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alýy jónindegi demalystar berý úshin eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy (paraqtary) beriledi. 28. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy olardyń ýaqytsha kelgen jerinde resimdeledi jáne tıisti medısınalyq uıym basshysynyń kelisimi boıynsha beriledi. Kórsetilgen eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn uzartý eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn ashqan medısınalyq uıymnyń DKK qorytyndysy bolǵan jaǵdaıda turaqty mekenjaıy boıynsha júrgiziledi. 29. Turaqty mekenjaıynan tys, onyń ishinde Qazaqstan Respýblıkasynyń sheginen tys medısınalyq uıymdarǵa jiberilgen adamdarǵa eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn jol júrýge qajetti kúnge, biraq kúntizbelik bes kúnnen aspaıtyn merzimge DKK qorytyndysy boıynsha jibergen medısınalyq uıym beredi. Bul eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn uzartý adam jiberilgen medısınalyq uıymda júrgiziledi. Eger adam Qazaqstan Respýblıkasynan tys jiberilgen bolsa, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn sońǵy resimdeýdi ol qaıtyp kelgen kezde DKK basqa eldegi konsýltasııa (emdeý) týraly qujattardyń negizinde júrgizedi. 30. Bekitilgen jeri boıynsha medısınalyq uıymnan eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn alǵan adamdarǵa olardy basqa medısınalyq uıymda uzartý eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn bergen medısınalyq uıymnyń DKK qorytyndysy bolǵan kezde ǵana júrgiziledi. 31. Sheteldegi Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda turaqty ómir súretin jáne eńbek etetin oralmandardyń, shetel azamattarynyń aýrý, jaraqattaný faktilerin kýálandyratyn qujattar onyń bekitilgen jerindegi medısınalyq uıymnyń DKK qorytyndysy boıynsha eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn berý úshin negiz bolyp tabylady. Aýrý, jaraqattaný faktilerin kýálandyratyn qujattardy qazaq nemese orys tiline aýdarý jáne kelgen elinde nemese Qazaqstan Respýblıkasynda bekitý qajet. 32. Qazaqstan Respýblıkasyna ýaqytsha kelgen shetel azamattaryna aýyrǵan, jaraqattanǵan jaǵdaıda eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq anyqtamasy beriledi. 33. MÁS-ǵa: 1) eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyǵy bastalǵan kúnnen bastap tórt aıdan keıin nemese qaıtalap aýrýy (sol aýrýmen) kezinde sońǵy on eki aıdyń ishinde eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyqtyń bes aıynan keshiktirmeı; 2) jaraqattaný kezinde eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyǵy bastalǵan kúnnen bastap tórt aıdan keıin, aýrý aǵymynyń bolashaq boljamy bolǵan kezde DKK sheshimi boıynsha eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy eki aıǵa uzartylady; 3) týberkýlezben aýrýdyń saldarynan eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq bastalǵan kúnnen bastap segiz aıdan keıin uzaq aýyratyn, jumys isteıtin eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraqtary bar adamdar jiberiledi. 34. Múgedek dep tanylǵan adamǵa múgedektik toby belgilengen kúnmen eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy jabylady. 35. Jumys isteıtin múgedekter múgedektikke ákelgen aýrýlary boıynsha densaýlyǵy nasharlaǵan kezde ýaqytsha jumysqa jaramsyzdyq kúninen bastap eki aıdan keıin MÁS-ǵa jiberiledi. Eger jumys isteıtin múgedekterdiń densaýlyǵy múgedektikke ákelgen aýrýlarmen baılanysty nasharlasa, onda eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy Qaǵıdaǵa sáıkes jalpy negizderde beriledi. 36. Adamdy MÁS-ǵa jiberýden bas tartqan jaǵdaıda ýaqytsha jumysqa jaramsyzdyq paraǵy MÁS-ǵa jiberýden bas tartqan kúninen bastap uzartylmaıdy, bul týraly málimetter eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵynda jáne naýqastyń ambýlatorııalyq (stasıonarlyq) medısınalyq kartasynda kórsetiledi. 37. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵynyń blankteri qatań eseptilik qujattary bolyp tabylady. 38. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy osy Qaǵıdalarǵa qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha beriledi. 39. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy memlekettik nemese orys tilderinde resimdeledi. 40. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn beretin densaýlyq saqtaý sýbektileri onyń betki jaǵyn toltyrady. «Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy» ataýymen eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵynyń betki jaǵynda tıisinshe ne «alǵashqy» ne «jalǵasy» degen sózderdiń asty syzylady. Odan keıin medısınalyq uıymnyń ataýy men mekenjaıy, paraqty berý kúni, pasıenttiń tegi, aty, ákesiniń aty, laýazymy men jumys orny kórsetilip, medısınalyq uıymnyń móri qoıylady. 41. «Ýaqytsha jumysqa jaramsyzdyq túri» baǵanynda paraqty berý negizi kórsetiledi. Eger eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy bosanýǵa baılanysty berilse - bosaný kúni, ul/qyz balany asyrap alýǵa baılanysty-asyrap alý kúni, naýqas balaǵa kútim jasaý boıynsha - balanyń týǵan jyly men kúni kórsetiledi. 42. «Rejım degen jolda jazylǵan emdeý-saqtaý rejıminiń (stasıonarlyq, ambýlatorııalyq, sanatorııalyq) túri kórsetiledi. Medısına qyzmetkeri taǵaıyndaǵan rejımdi adamnyń buzý jaǵdaılary (alkogoldi shamadan tys paıdalaný, taǵaıyndaǵan zerttep-qaraýdy nemese emdeýdi oryndamaý, medısına qyzmetkeriniń qabyldaýyna kórsetilgen merzimde kelmeý, basqa jerge ketip qalý jáne basqalar) mindetti túrde belgilenip, medısına qyzmetkeriniń qoly qoıylady. 43. Tıisti kestelerde stasıonarlyq emdeý merzimderi týraly, MÁS-ǵa joldaý kúni jáne olardyń qorytyndysy týraly belgiler jasalady. 44. «Jumystan bosatý» bólimindegi «Qaı kúnnen bastap» baǵany arab sıfrlarymen, al «Qaı kúndi qosa alǵanda» degen baǵanda jazbasha jazylady. Bul bólimniń árbir jolynda medısına qyzmetkeriniń laýazymy, tegi men aty, qoly kórsetiledi. 45. «Jumysqa kirisý» degen jol adam tekserilip-qaralǵannan jáne eńbekke jaramdy dep tanylǵannan keıin kelesi kúnmen (aıy men kúni) jazbasha toltyrylady. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq saqtalǵan jaǵdaıda: «Áli syrqattanýda» dep jazylady jáne basqa eńbekke jaramsyzdyq paraǵynyń nómiri men berilgen kúni kórsetiledi. Eńbekke jaramsyzdyq basqasha aıaqtalǵan jaǵdaıda: «Múgedektik belgilendi (kúni)», «qaıtys boldy» (qaıtys bolǵan kúni kórsetiledi) degen málimetter jazylady. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn bergennen nemese merzimin uzartqannan keıin adam qabyldaýǵa kelmese, al kezekti qabyldaýda eńbekke jaramdy dep tanylsa, eńbekke jaramsyzdyq paraǵynyń «Jumysqa kirisý» degen jolynda: «Jumysqa jaramdy» (kelgen kúni kórsetile otyryp), «Qaı kúnnen bastap» jáne «Qaı kúndi qosa alǵanda» degen baǵandardaǵy bos joldar «Z» belgisimen syzylady. 46. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy adamnyń ótinishi boıynsha nemese onyń jumysyndaǵy ákimshiliktiń talaby boıynsha jabylmaıdy. 47. Naýqastyń ambýlatorııalyq kartasynda (stasıonarlyq syrqattyń medısınalyq kartasynda) eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraqtary blankileriniń nómirleri, olardyń berilgen kúni, uzartylǵan nemese jumysqa shyǵarylǵan kúni jazylady. 48. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵynyń syrtqy betin adamnyń jumys orny boıynsha jumys berýshi mór basyp, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq kezeńinde aqy tólenetin jumys kúnderin kórsetýdi esepke ala otyryp, toltyrady. 49. Durys jazylmaǵandardy syza jáne ústińgi jaǵyna durys jaza otyryp, túzetýler engizýge bolady. Túzetýler densaýlyq saqtaý sýbektisiniń mórimen kýálandyrylǵan medısına qyzmetkeriniń qolymen eskertiledi. 50. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn ashqan kezde densaýlyq saqtaý sýbektisiniń móri paraqtyń birinshi bóliminiń ústinde oń jaǵyna jáne jumysqa shyǵarǵan kezde nemese jalǵasyn bergen kezde tómengi jaǵyna qoıylady. 51. Barlyq eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraqtary eńbekke ýaqytsha jaramsyzdarǵa eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraqtarynyń blankileri boıynsha eseptilik úshin qujat bolyp tabylatyn túbirtekterge qol qoıdyrý arqyly beriledi. 52. Berilgen eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraqtarynyń esebi eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraqtaryn tirkeý kitabynda júrgiziledi. 53. Búlingen jáne alynbaı qalǵan eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraqtarynyń blankilerin olardy bergen medısına qyzmetkerleri mynadaı tártippen qaıtarady: blankti ıir syzyqpen syzady jáne iri áriptermen «búlingen» nemese «qaıtarylǵan» dep jazady. Blankilerdiń túbirtekteri, búlingen nemese alynbaı qalǵan blankiler medısınalyq uıymda eki jyl boıy saqtalady, sodan keıin basshy buıryǵynyń negizinde joıylady. Búlingen nemese alynbaı qalǵan blankilerdi joıý týraly akt bes jyl boıy saqtalady. 54. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn joǵaltqan jaǵdaıda, jumys ornynan joǵalǵan eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy boıynsha járdem aqy tólenbegendigi týraly anyqtamany usynǵan kezde eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn bergen densaýlyq saqtaý sýbektisi onyń telnusqasyn beredi. Telnusqanyń aldyńǵy betiniń joǵarǵy jaǵynda «Telnusqa» degen belgi qoıylady. 55. Taǵaıyndaǵan kúni dárigerdiń qabyldaýyna kelmegen adamǵa eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy júgingen kúninen bastap kelmegen kúnderin eseptemeı uzartylady. 56. Eńbekke jaramsyzdyq jalǵasqan jaǵdaıda medısına qyzmetkeri alǵashqy eńbekke jaramsyzdyq paraǵynyń «Rejımdi buzý týraly belgiler» degen baǵanynda buzýshylyqty belgilep, adamǵa eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵynyń «jalǵasyn» beredi. 57. Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵynyń blankileri urlanǵan nemese joǵalǵan jaǵdaıda medısınalyq uıym ony anyqtaǵan kúninen bastap kúntizbelik úsh kúnnen keshiktirilmeıtin merzimde kórsetilgen faktiler týraly jergilikti memlekettik densaýlyq saqtaý organyna habarlaıdy. 3. Júktilik pen bosaný boıynsha ýaqytsha eńbekke jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn berý 58. Júktilik pen bosaný boıynsha eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn berý mynadaı tártippen júzege asyrylady: 1) júktilik pen bosaný boıynsha eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn medısına qyzmetkeri (akýsher-gınekolog dáriger), al ol bolmaǵan jaǵdaıda – júktiliktiń otyzynshy aptasynan bastap uzaqtyǵy kúntizbelik júz jıyrma alty kúnge (bosanǵanǵa deıin kúntizbelik jetpis kún jáne bosanǵannan keıin kúntizbelik elý alty kún) DKK qorytyndysynan keıin bólimshe meńgerýshisimen birlesip, dáriger beredi. Iаdrolyq synaqtardyń áserine ushyraǵan aýmaqtarda turatyn áıelderge júktiligi men bosanýy boıynsha eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy qalypty bosanǵan jaǵdaıda jıyrma jeti aptadan bastap uzaqtyǵy kúntizbelik júz jetpis kúnge jáne asqynýlary bar bosanýlar nemese eki jáne odan da kóp bala týǵan jaǵdaıda kúntizbelik júz seksen tórt kúnge beriledi; 2) júktiligi men bosanýy boıynsha turaqty mekenjaıynan Qazaqstan Respýblıkasynan tys ýaqytsha ketken áıelderge eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy bosanǵan jerindegi medısınalyq uıymda nemese áıelder konsýltasııasynda (kabınetinde) bosandyrý uıymynyń shyǵarý qaǵazyna (aýystyrý kartasyna) sáıkes baqylaý orny boıynsha beriledi (uzartylady); Turaqty mekenjaıynan Qazaqstan Respýblıkasynan tys ýaqytsha ketken áıelderge, olar júktiligi men bosanýy boıynsha demalysy kezinde júgingen kezde eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy bekitilgen orny boıynsha medısınalyq uıymda DKK qorytyndysy boıynsha, balanyń (balalardyń) medısınalyq uıymda týylǵan faktisin rastaıtyn qujatty jáne balanyń týý týraly kýáligin kórsetken kezde beriledi (uzartylady). Usynylatyn qu­jattar qazaq nemese orys tilderine aýdarylýy jáne kelgen elinde nemese Qazaqstan Respýblıkasynda bekitilýi tıis. 3) asqynǵan bosaný, eki jáne odan da kóp bala týǵan jaǵdaıda eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy bosandyratyn densaýlyq saqtaý uıymynyń shyǵarý qaǵazyna sáıkes baqylaǵan jeri boıynsha áıelder konsýltasııasynda (kabınetinde) qosymsha kúntizbelik on tórt kúnge uzartylady. Mundaı jaǵdaıda bosanǵanǵa deıingi jáne bosanǵannan keıingi demalystardyń jalpy uzaqtyǵy kúntizbelik júz qyryq kúndi quraıdy; 4) dene salmaǵy bes júz jáne odan artyq gramm bolǵan jıyrma eki jáne jıyrma toǵyz aptalyq tiri bala týǵan jáne ol jeti táýlikten astam ómir súrgen jaǵdaıda áıelge bosaný faktisi boıynsha kúntizbelik jetpis kúnge eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy beriledi. Dene salmaǵy bes júz jáne odan artyq gramm bolǵan jıyrma eki jáne jıyrma toǵyz aptalyq óli bala týǵan nemese ol jeti táýlikke deıin tiri bolyp, ólgen jaǵdaıda áıelge bosaný faktisi boıynsha kúntizbelik elý alty kúnge eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy beriledi; 5) ıadrolyq synaqtardyń áserine ushyraǵan aýmaqtarda turatyn áıelder úshin dene salmaǵy bes júz jáne odan artyq gramm bolǵan jıyrma ekiden jıyrma toǵyz aptaǵa deıingi merzimde tiri bala týǵan nemese ol jeti táýlikten astam ómir súrgen jaǵdaıda áıelge toqsan bir kúnge eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy beriledi. О́li bala týǵan kezde nemese týǵan balasy jeti táýlikke deıin tiri bolyp, ólgen jaǵdaıda áıelge bosaný faktisi boıynsha kúntizbelik jetpis jeti kúnge eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy beriledi; 6) áıel tólenetin jyl saıynǵy eńbek demalysynda nemese úsh jasqa tolǵansha balaǵa kútim jasaý boıynsha jalaqysy saqtalmaıtyn qosymsha demalysta bolǵan kezeńde júktilik bastalǵan kezde eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy júktiligi men bosanýy boıynsha demalystyń búkil kúnderine beriledi; 7) bosanǵan kezde nemese bosanǵannan keıingi kezeńde anasy qaıtys bolǵan jaǵdaıda eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy nárestege kútim jasaýdy júzege asyratyn adamǵa beriledi; 8) júktiliktiń jasandy úzý operasııasy kezinde eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn operasııa júrgizilgen stasıonarda jáne ambýlatorııalyq-emhanalyq deńgeıde bolǵan kezde dáriger bólimshe meńgerý­shisimen birlesip beredi, al asqynýlar bolǵan jaǵdaıda - eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyǵynyń búkil kezeńine beredi. Túsik ózdiginen túsken (túsik tastaǵanda) jaǵdaıda eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy eńbekke jaramsyzdyqtyń búkil kezeńine beriledi; 9) embrıondy aýystyryp qondyrý operasııasyn júrgizgen kezde operasııa jasaǵan medısınalyq uıym embrıondy aýystyryp qondyrǵan kúninen bastap júktilikti belgileý faktisine deıin eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn beredi. Jańa týǵan ul nemese qyz balany (balalardy) asyrap alǵan adamdarǵa, sondaı-aq bıologııalyq analarǵa quryq ana bolý kezinde ul nemese qyz balany asyrap alǵan kúninen bastap jáne bala týǵan kúninen bastap kúntizbelik elý alty kún ótkenge deıin tikeleı perzenthanadan eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy beriledi. 4. Balaǵa kútim jasaý boıynsha eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn berý 59. Naýqas balaǵa kútim jasaý boıynsha eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn medısına qyzmetkeri tikeleı kútim jasaýdy júzege asyratyn balanyń zańdy ókilderiniń nemese jaqyn týystarynyń bireýine beredi. 60. Naýqas balaǵa kútim jasaý boıynsha eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy ol kútim jasaýdy qajet etken kezeniń ishinde, biraq kúntizbelik on kúnnen aspaıtyn merzimge beriledi jáne uzartylady. Anasymen nemese balanyń basqa da zańdy ókilderimen bolǵan bala turǵylyqty mekenjaıynan tys jerde aýyryp qalǵan jaǵdaıda eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy basqa qalalyq retinde (medısınalyq uıym basshysynyń qoly qoıylyp) beriledi. 61. DKK qorytyndysy boıynsha kútimdi qajet etetin balany stasıonarlyq, onyń ishinde ońaltý ortalyǵynda emdeý kezinde kútim jasaý boıynsha eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy ata-ananyń bireýine nemese balaǵa kútim jasaıtyn adamǵa: 1) úsh jasqa deıin balanyń stasıonarda bolǵan búkil kezeńinde; 2) úsh jastan joǵary aýyr naýqas balalardyń bala osyndaı kútimdi qajet etetin merzimge; 3) múgedek-balanyń DKK qorytyndysy boıynsha stasıonarda bolǵan búkil kesheńine; 4) medısınalyq uıymnyń joldamasymen olardyń turaqty mekenjaıynan tys, onyń ishinde Qazaqstan Respýblıkasynan tys jerge, baryp-qaıtý jolaqysyn qosa alǵanda, stasıonarda bolǵan búkil kezeńine beriledi. 62. Eger bala stasıonardan shyǵarylǵannan keıin kútim jasaýdy qajet etse, al emdeýge jatqyzǵanǵa deıin kútim jasaý úshin jumystan bosatý júrgizilmese, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn turǵylyqty mekenjaıy boıynsha medısınalyq uıym kúntizbelik on kúnge deıingi kezeńge beredi. Eger stasıonarǵa jatqyzǵanǵa deıin bul aýrý boıynsha eńbekke jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy berilgen bolsa, ol qalǵan kúnderge de (on kúnge deıin) beriledi. 63. Kútim jasaý boıynsha bosatylǵan kezeńde balada burynǵy aýrýǵa qatysy joq basqa aýrý týyndaǵan jaǵdaıda anasyna (ákesine nemese otbasynyń basqa bir múshesine) basqa eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy beriledi. 64. Eger bala Qazaqstan Respýblıkasynan tys jerge jiberilse, ol qaıtyp kelgen kezde basqa eldegi konsýltasııa (emdeý) týraly qujattardyń negizinde DKK eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn túpkilikti resimdeýdi júrgizedi. 65. Bir mezgilde eki jáne odan da kóp bala aýyrǵan jaǵdaıda olarǵa kútim jasaý boıynsha eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵynyń jáne anyqtamasynyń bireýi beriledi. 66. Bala anasynyń (ákesiniń) jumystan bosaýyn (jyl saıynǵy tólenetin eńbek demalysy, júktiligi jáne bosanýy boıynsha demalys, eńbekaqysy saqtalmaıtyn demalys, demalys nemese mereke kúnderi, sondaı-aq balada burynǵy aýrýyna baılanysty emes basqa aýrý týyndaǵan jaǵdaıda) qajet etpeıtin kezeńde aýyrǵan kezde kútim jasaý boıynsha ýaqytsha jumysqa jaramsyzdyq paraǵy balanyń syrqattanýy bastalǵan kúni esepke alynbaı, ata-anasynyń jumysqa kirisýi tıis kúninen bastap beriledi. 67. Anasy (ákesi) balaǵa kútim jasaýdy júzege asyra almaı aýyryp qalǵan jaǵdaıda, eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn anasy (ákesi) aýyrǵan kezde balaǵa kútim jasaýdy naqty júzege asyratyn otbasy múshesiniń bireýine olardyń emdelgen jerindegi medısınalyq uıym beredi. 68. Naýqas balaǵa kútim jasaý boıynsha demalysta júrgen, tolyq emes jumys kúni shartynda nemese úıde jumys isteıtin adam eńbekke ýaqytsha jaramsyz bolǵan jaǵdaıda eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy beriledi. 69. Remıssııa kezeńinde sozylmaly naýqas balalarǵa kútim jasaý boıynsha eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy jáne anyqtamasy berilmeıdi. 5. Karantın kezinde eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵyn jáne anyqtamasyn berý 70. Infeksııalyq aýrýmen aýyrǵan naýqastarmen qarym-qatynasta bolǵan nemese bakterııa tasýshylyq saldarynan ýaqytsha jumystan shettetilgen adamdarǵa eńbekke ýaqytsha jar