Birlestikke Qarataý men Jańatas qalasy jáne Aqkól poselkesi qaraıtyn. Jasyratyny joq, táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary elimizdiń qaı óńiri bolsyn, qatty qıyndyqqa kezikti ǵoı. Kóneni qııa almaı, jańany jııa almaı el sansyrap qaldy. Ekonomıka, áleýmettik sala aı sanap quldyrady. Halyq teńselip ketti. Sonyń biri – atalǵan birlestik jumysshylary edi. Jumys orny dembil-dembil qysqaryp jatty. Shyǵarǵan ónimge shetelden jóndi usynys túspeı qoıdy. Aqyry, Úkimet arnaıy qaýly alyp, birlestikti amerıkalyq «ABI treıd korporeıshn» kompanııasyna senimdi basqarýǵa berdi. Biraq ókinishke qaraı, qazynaǵa túser salyǵyna jeńildik jasalǵan. Bul shara da jaǵdaıdy jaqsarta almady. Aýyz tobadan, qol jaǵadan ketpeı turǵan osyndaı tusta ashynǵan halyq kóterildi. О́ıtkeni, jumysshylar jylǵa taıaý eńbekaqy almaǵan. Qazynada shyn máninde aqsha joq. Qaqaǵan qys kezi. Ashýǵa mingen jumysshylar ashtyq jarııalady. Myńdaǵan adam birlestik ofısiniń aldyna shatyr tigip jatyp aldy. Bul Qazaqstanda buryn-sońdy bolmaǵan kórinis edi. Amaldyń joqtyǵy. 1997 jyly Elbasynyń Jarlyǵymen oblystaǵy Sarysý aýdanyna Jańatas qalasy qosylǵan. Men osy aýdanǵa ákim bolyp taǵaıyndaldym. Munda da sol kórinis. Jumyssyzdyq, ashý-yza kún saıyn órshı tústi. Aýdan bıýdjetinde aqsha joq, baryn ınflıasııa qurtyp ketip jatty. «At aýyzdyǵymen sý isher» dep atalarymyz tap osyndaı dármensizdikti aıtsa kerek. Dál osyndaı el erge, er jerge qarap turǵan tusta meni oblys ákimi Sarybaı Qalmyrzaev shaqyrdy. – Úkimet otyrysyna shaqyryp jatyr. 1 sáýirde. Bizdiń myna qıyn halimiz arnaıy sóz bolmaq. Men baıandama jasaımyn. Sen birge júr. Senen de biraz jaıtty surap qalar. Daıyn bol, – dedi Sarybaı Sultanuly. – Qalaı aıtaıyn. Bar shyndyqty jaıyp salaıyn ba? – Bárin jasyrmaı aıt. Shyndyqty búgip qaıtemiz. Bizdiń basty maqsatymyz kómek suraý. Múmkindigi bolsa Premer-Mınıstr bastaǵan Úkimet múshelerin osynda alyp kelý. Adam tózgisiz aýyrtpalyqty kórsetý. Kelisim osy boldy. Úkimet otyrysy bastaldy. Premer-Mınıstr Nurlan Balǵymbaev. Kesek minezdiń ıesi ǵoı, kerip salma áńgimege joq. Qalmyrzaev baıandama jasady. Baıandama bitken soń Nurekeń: – Sarysý aýdanynyń ákimi bar ma? – desin. – Bar bolsa aýdan men qalanyń qazirgi jaı-kúıin óz aýzynan estıik. Minbege kóterilip, aýdan bıýdjetiniń tapshylyǵyn, aqshanyń joqtyǵyn, amerıkalyq kompanııa salyqty az túsiredi dep táptishteı jóneldim. Amerıkalyq kompanııaǵa berilgen Úkimettik jeńildikke degen ókpe-nazym basymdaý shyqty-aý, deımin. Nurlan О́tepuly aldynda jatqan bir bet qaǵazdy julyp alyp, – Bul qaýly oıynshyq pa? – dep daýys kóterip, sóz aıaǵyn aıamaı tuzdyqtap jiberdi. Sosyn Qorǵanys mınıstri Muhtar Altynbaevqa: – Samolet daıyndańyz. Birazyń meniń qasyma eresińder. Eki saǵatta ushyp baramyz. Jaǵdaıdy óz kózimizben kóremiz. El-jurtpen tildesemiz. Sosyn tıisti shara alamyz, – dep bir-aq kesti. – Samoletimiz qashanda ázir turady, – dep Qorǵanys mınıstri jedel jaýap berdi. Kóktem kelgenmen aýa raıy asa qolaısyz kún edi. Qar men jańbyr tolassyz tópep turǵan. Sodan áskerı samoletpen ushyp shyqtyq. Taraz áýejaıy qabyldaı almady. Aqyry Lýgovoıdaǵy áskerı aerodromǵa qondyq. Avtokólikter sol jerge shaqyryldy. Al Lýgovoı men Jańatastyń arasy 300 shaqyrym. Asyqqan janǵa ońaılyqpen jetkizer jer emes. Jol boıy taǵy bir kútpegen habar tústi. «Ereýildetken 5-6 myń adam Jańatas-Taraz jolyna jaıaý shyǵypty. Qaptap keledi. Jolyndaǵysyn qıratyp ketýi múmkin. Qaýip-qater joq emes. Abaı bolý kerek» degen. Aqyry oblys basshysymen aqyldasa kelip, delegasııany Baıqadamǵa burdyq. Sol ekinshi jol arqyly Jańatasqa jettik. Jetken bette aýrýhana, mektep úıin aralap tanysty da, ákimdiktiń ǵımaratynda Úkimettiń kóshpeli májilisi bastaldy. Osy kezde ishke taǵy da bir jaısyz habar endi. Ereýilshilermen qala halqy birigip ketken. On myńdaı adam ákimdik ǵımaratynyń aldynda jınaldy. Aıqaı, shý basym. Dóreki qımyl-áreket te kezigip jatyr. Jumyssyzdyq jaılaǵan, ash ta ashynǵan adamdarda es bolmasa kerek. Olarda jazyq joq. Jibek jiptiń ushyna kendir arqan jalǵaı almaı otyrǵan bizde qandaı kiná bar?! Osy sátte Premer-Mınıstrdiń kúzet bólimi bastyǵy asyp-sasyp ishke kirdi. – Nurlan О́tepuly, jaǵdaı qıyn. Ereýilshiler ishke basyp kirýi múmkin. Toqtaý kórer emes. Qosalqy esik arqyly shyǵyńyz. Avtokólik ázir tur. Ketip qutylaıyq. Munda oblys, aýdan ákimi qala bersin, – dep jatyr. – Joq, olaı isteı almaımyn, – dep Nurekeń short kesti. – Men munda ne úshin keldim? О́z halqymnan qashý úshin be? Qazir Dúısenbaı ekeýmiz el aldyna shyǵamyz. Nurlan О́tepuly, ekeýmiz ereýilshiler aldyna kelgende aıqaı-shýdan qulaq tundy. Daýryǵyp ese berer emes. Eki ıyǵyn julyp jep jatqandar da az emes. Halyq ta keıde qula tasqyn syndy. Oqys bir qozǵalyp ketse jolyndaǵynyń bárin jaıpap ketýi ǵajap emes. – Ne meni tyńdaısyzdar, ne men ketemin, – dedi Premer-Mınıstr. – Sizder úshin arnaıy kelip turmyn. Sabyr saqtap, ókpe-nazdaryńdy nege júıelep aıtpaısyńdar. Qur aıqaı, ashýmen másele sheshile me? El tynshydy. Ereýilshiler komıtetiniń jetekshileri bir-birlep shyǵyp sóz aldy. Áńgime arnasyna túsip sala berdi. – Men endi túsindim. Kózim anyq jetti, – dedi Nurlan О́tepuly sonda. – Bar bolyp bermeı otyrǵan joqpyz. Turalap qalǵan ekonomıkany aıaǵyna qoıa almaı otyrmyz, aınalaıyn el-jurt. Qazir myna aýdan ákimi menimen birge Astanaǵa júredi. Jambyl oblysy arnaıy áleýmettik ekonomıkalyq jaǵdaıy boıynsha joba daıyndaımyz. Qaýly qabyldaımyz. Sonda osy tyǵyryqtan shyǵar jol tabylar. Sońynda men de sóz aldym. El esti áńgimege qulaq qoıyp basylǵan. Jaıma-shýaq kúıge tústi. Sodan janyma oblystyq ákimdiktiń eki-úsh basqarma basshylaryn alyp, eki apta boıy Astanada boldym. Sala mınıstrleriniń aqyl-keńesi, kómegimen arnaıy joba ázirledik. Artynsha Úkimet qaýly aldy. Elge eńbekaqy tólene bastady. О́temaqydan da qur qalmadyq. Birlestikti senimdi basqarýǵa alǵan amerıkalyq kompanııanyń da jumysy shırap sala berdi. Nurlan aǵa bettilerdiń bedeline ıilmeıtin, eptilerdiń qaltasyna quıylmaıtyn nar tulǵa edi ǵoı. Elge degen súıispenshiligi eresen edi. Onyń anyq bir kórinisin, ózim kýá bolǵan jaıtty baıandap óttim.
Dúısenbaı TURǴANOV
Týrashyldyqtan taımaǵan
О́zim de munaıshy bolǵandyqtan Nurlan О́tepulymen qyzmet barysynda talaı dıdarlastym. Ol el egemendiginiń alǵashqy jyldary Munaı jáne gaz mınıstri retinde «qara altyn» óndirý men ony ótkizý tetigin taba bildi. Týrasyn aıtý kerek, sol qıyn kezde ekonomıkamyzdy kótergen munaı-gaz salasy ǵoı. Qudiretti delingen Keńes Odaǵy qulap, ár respýblıka óz aldyna shańyraq kótergen sátte burynǵy baılanystar da buzyldy. Daıyn ónimdi qaıda tasymaldaý máselesi týyndady. Ony ótkize almasaq, bıýdjetke de túk túspeıdi. Mine, osyndaı syn saǵatta Nurlan О́tepuly Reseıdegi áriptesterimen til tabysyp, tyǵyryqtan shyǵa bildi. Buǵan onyń KSRO kezinde Máskeýdegi mınıstrlikte basshylyq qyzmet atqarǵany da sep boldy. Ol shyn máninde, qazaq munaıshylarynyń ulaǵatyn ulyqtap, úmitin úkilegen jan edi. Sol jolda barshany jumyldyra bildi. Shynaıy kóshbasshy retinde alǵa jeteledi. Ol munaıshy mamandyǵyn júregimen tańdady. Joǵary oqý ornyn támamdady. Qyzmet satysynyń eń tómengi býynynan bastap, respýblıka munaıshylarynyń jetekshiligine joǵarylady. Keıin el Úkimetin de basqardy. Sonyń bárinde de Nurlan О́tepuly Qazaqstan ekonomıkasynyń lokomotıvi – munaı-gaz salasyn damytty. Tańǵajaıyp Teńiz, qazynaly Qarashyǵanaq kenishteriniń keleshegin boljady. Kaspıı teńizi túbinde kól-kósir baılyq bar ekenin alǵash aıtqandardyń biri. Atyraý men Mańǵystaý dalasyndaǵy ken oryndarynyń qaıtarymdylyǵy jolynda ter tókti. Qazaq munaıyn Qara teńizdegi Novorossıısk porty arqyly dúnıe júzine taratýǵa kúsh saldy. Saıyp kelgende, Kaspıı Qubyr Konsorsıýmy – Qazaqstan qubyrynyń tusaýyn kesken de ózi edi. Ǵumyry jaryq juldyzdaı jarqyrap ótken Nurlan О́tepulynyń dúnıeden ótkenine 14 qazanda jyl tolǵaly otyr. 5-6 aıǵa deıin qaıta-qaıta túsimizge enip qazirgi ómirde qasymyzda júrgendeı boldy. Basyna eskertkish qoıyp, Nurekeń týraly kitap daıyndyǵy bastalǵan soń, túske kirýin qoıdy. Álemde teńdesi joq Teńiz munaı ken alańy ashylǵanda, «Embimunaı» birlestiginde alǵashqy qurylǵan bólimniń basshysy bolyp Nurlan О́tepuly taǵaıyndaldy. Teńizdiń alǵashqy bolashaǵyn, onyń alǵashqy qadamyn qadasyp osy Nurlan О́tepuly bastaǵan top bolatyn. Artynan KSRO Munaı mınıstrliginde basqarma basshysynyń orynbasary bolyp taǵaıyndalǵanda tikeleı teńizdi ıgerý jumysymen de Nurekeń aınalysty. Ol kezde onyń jasy 40-qa da jetpegen edi. Jas jigittiń mınıstrlikke úlken jumysqa shaqyrylýy onyń bolashaǵynan munaı salasynyń bilikti basshysynyń shyǵatynyna kúmán keltirmegeni sııaqty. Nurlan О́tepulynyń úlken aýqymdaǵy basshylyq qasıeti Qazaqstan Respýblıkasynyń egemendik alǵannan keıin «Qazaqoıl» kompanııasy prezıdenti, mınıstr, Premer-Mınıstr laýazymdaryna kóterilgende kórindi. Nurekeń «Qazaqoıl» kompanııasyna basshy bolyp kelgende Qazaqstan jylyna 20 mln tonna shamasynda munaı óndiretin edi. 2014 jyly munaı óndirý 80 mln tonnaǵa jetti, bolashaqta 100 mln tonnaǵa jetkizý josparlanyp otyr Nurlan О́tepuly, qazaq munaı óndirisiniń damýyna úlken áserin tıgizgen, barlyq jobalardyń júzege asýyna óziniń úlken úlesin qosty. Teńiz, Qarashyǵanaq, Qashaǵan, KTK, О́zen ken alańdary arqyly birneshe mıllıard dollar ınvestısııa Qazaqstanǵa quıyldy, jańa kásiporyndar ashyldy. Jalpy, Qazaqstannyń munaı óndirý kólemi egemendik jyldary 4 esege ósti. Qazaqstan ekonomıkasynyń lokomotıvi bolǵan munaı óndirisiniń órkendep ósýi elimizdiń egemendigin bekitip, qaýipsizdigimizdi qamtamasyz etti. Amerıkalyq Maıkl Ekonomdess Ronalý Olımd «Svet neftı» degen kitabynda kórsetkendeı, Qazaqstan ekonomıkasynda munaıdyń bólshek úlesi 70% quraıdy. Sondyqtan, Qazaqstan munaı óndirisindegi árbir iri jobalardy iske asyrýdaǵy Nurlan О́tepulynyń eńbegin erlik dep esepteýge bolady. Endi Nurlan О́tepulynyń taǵy bir erligi jaıynda aıtqym keledi. 2001 jyldyń qańtar aıynda Atyraýda Maqat aýdanynyń sol kezdegi ákimi Sálimjan Naqpaevpen kezdestim. Men «Embimunaıgaz» AQ prezıdentiniń orynbasary bolatynmyn. Sálimjanǵa «Bıyl Dossordyń 90 jyldyǵy, ony ótkizýge úlken shara jasap, eskirgen Dossor eldi mekenin jańartyp alýǵa jumys júrgizý kerektigin aıttym. Ol úshin hat daıyndap aksıonerlik qoǵamnyń prezıdenti M.Batyrbaevqa kirip aıtyp shyǵýyn suradym. S. Naqpaev qańtar, aqpan aılarynda eki ret M. Batyrbaevqa kirip, eskertkende qoldaý tappady. Sálimjannyń kóńil kúıi túsip maǵan keldi. Ekeýmiz otyryp aqyldastyq. Men: «Endi bul sharýany tek qana Nurlan О́tepuly sheshedi, ol kisige barasyń, ne bolmasa jaqsylap hat daıyndap jiberesiń. Basqa eshkim bul iske kómektese almaıdy» dedim. Naýryz aıynda Nurlan О́tepuly Atyraýǵa keldi. M.Batyrbaevqa Dossordyń 90 jyldyǵyn ótkizý týraly tapsyrma bergende, ol: «Nureke, aqsha joq, bıýdjette qaralmaǵan» dep jaýap bergen. Sonda Nurekeń: «Batyrbaev, 2011 jyly Dossordyń 100 jyldyǵynda sen qaıda bolasyń» dep surady. M.Batyrbaev «Men bilmeımin 2011 jyly qaıda bolatynymdy» deıdi. Sonda Nurekeń: «Men de bilmeımin 2011 jyly qaıda bolatynyńdy, biraq qazir sen aksıonerlik qoǵamnyń prezıdentisiń, men Astanadamyn, sondyqtan Dossordyń 90 jyldyq toıyn qyrkúıekte munaıshylar kúnine ótkizesiń» dep tapsyrma berdi. Qyrkúıekke deıin 5 aı ýaqyt qaldy. 5 aıdyń ishinde birneshe jylda jasalmaǵan jumys atqaryldy. Dossorǵa gaz keldi. Mádenıet úıi, meshit, eki qabatty úıler jóndeldi. Dossordyń 90 jyldyǵyna arnap monýment turǵyzyldy, kóshe jaryǵy, jańa joldar jasaldy. Baıbaqty ata beıiti basyna jol salyndy, túnek úıi turǵyzyldy. Mereke kúni qonaqtardyń kezdesýinde Nurekeń aqyn-kompozıtor Ilıa Jaqanov aǵamyzǵa Dossorǵa arnap án shyǵarýyn tapsyrdy. Keıinnen «Dossor valsi» áni ómirge keldi. Nurlan Balǵymbaev, sóz joq, jarqyn ǵumyr keshti. Elbasynyń senimdi serigi, qanattas qaıratkerine aınaldy. Azamat dese de, qazanat dese de jarasar tulǵa edi ǵoı.
Maqsot QILYBAEV,
munaı-gaz salasynyń eńbek sińirgen qyzmetkeri
Mańǵystaý maqtan tutady
1994 jyly Nurlan О́tepuly Munaı-gaz ónerkásibi mınıstri bolyp taǵaıyndalyp, Qazaqstannyń jańa táýelsizdigin alyp, derbes memleket bolyp jatqan kez. Halyqaralyq qarjy daǵdarysy, teńgemizdiń quldyrap qunsyzdanýy, munaıdyń bir barreli toǵyz dollarǵa túsýi, О́zen ken ornynda munaı óndirý deńgeıiniń tómendeýi, bári qatar keldi. Osyndaı qıyn ýaqytta, munaı salasynyń kásibı mamany, bul salanyń barlyq problemasyn, qyr-syryn jaqsy biletin, aıtqan sózin oryndaıtyn naǵyz azamattyń kelgenine qatty qýandyq. Endi kóp suraqtyń sheshiletinine senimdi boldyq. О́zen ken orny – munaı qory boıynsha álemniń biregeıi jáne iri ken oryndardyń biri bolyp tabylady. Ken ornynyń geologııalyq qurylymy óte kúrdeli, munaıy parafındi jáne asfaltty-shaıyrly komponentterge baı, qoıýlaný temperatýrasy da joǵary. Munaı óniminiń túsip ketýine Keńes Odaǵynyń ydyraýy, jalpy, halyqaralyq ekonomıkalyq ahýaldyń kúrdelenýi, munaı óndirisindegi qarjylyq jaǵdaıynyń quldyraýy, jabdyqtardyń tozýy jáne ol jabdyqtardy jańalaýǵa qarjylyq múmkindikterdiń tapshylyǵy negizgi sebep boldy. Osyndaı qıyn kezde Nurlan О́tepuly, «Mańǵyshlaqmunaı» birlestiginiń quramynan «О́zenmunaıgaz» ashyq aksıonerlik qoǵamy bolyp bólek shyǵarý jóninde óte batyl, ýaqtyly sheshim qabyldady. Bul batyl qadamnyń durystyǵyn tarıh dáleldep otyr. Sol jyldary bizdiń aldymyzǵa qoıylǵan negizgi maqsat – munaı óniminiń kemýin toqtatý. О́zen ken ornyn aıaǵyna turǵyzý, oǵan qarjy bólý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimetine birneshe ret usynys jasalyp, О́zen ken ornyn jańǵyrtýdyń strategııalyq baǵdarlamasy jasaqtaldy. Ony iske asyrýda orasan zor eńbek jasaldy. Baǵdarlamada О́zen ken ornynyń geologııalyq qory jetkilikti ekendigi jáne ken ornyn qaıta qalpyna keltirý ózin ózi aqtaıtyndyǵy aıtyldy. Qarjy negizinen ken ornyndaǵy aýyr ahýaldy jaqsartýǵa qajet boldy. Eger óndiristi qarjylandyrmasa, óndiriske túgeldeı derlik toqtap qalý qaýpi tóndi. Baǵdarlamany birneshe ret Úkimet aldyna shyǵaryp, múddeli mınıstrlikterdiń ókilderimen kezdesip, barlyq tehnıkalyq jáne uıymdastyrýshylyq sharalary jasaldy. Júıeli túrde daıyndyq jumystary júrgizildi. Osy baǵdarlamany oryndaýǵa, qarjylyq nesıe bólýine Úkimet Halyqaralyq qaıta qurý jáne damý bankine usynys berdi. 1997 jyly Nurlan О́tepuly Premer-Mınıstr bolyp taǵaıyndalǵannan keıin Halyqaralyq qaıta qurý jáne damý bankimen baılanys jańa satyǵa kóterildi. Banktiń ókilderimen О́zen ken ornynda kezdesý uıymdastyrylyp, ınvestısııa sharttaryn saqtaý jóninde kelisimsharttar jasaqtaldy. Bank Dırektorlar keńesin О́zen ken ornyn qalpyna keltirý jobasymen tanystyrdyq, Bank tarapynan jobaǵa óte jaqsy degen baǵa berildi. Bul bizdiń elimizdiń halyqaralyq uıymdarmen naqty jobany iske asyrýǵa arnalǵan alǵashqy jobalardyń biri edi. Bul joba Qazaqstannyń kóptegen ken oryndaryn jańǵyrtýǵa úlgi boldy. О́zen ken orny qala quraýshy kásiporyn. Jańaózen halqynyń 80 paıyzy osy ken ornynda eńbek etedi. Áleýmettik ınfraqurylymdy damytpaıynsha, halyqtyń turmystyq jaǵdaıyna kómektespeıinshe, óndiris qalypty damymaıdy degen nyq ustanym boldy. Nurlan О́tepuly О́zen halqyn jumyspen qamtamasyz etýge basa kóńil bóletin. Ol kezde munaı qaldyqtary kóp boldy. Osyǵan baılanysty jańa jumys ornyn ashyp, 1 myńǵa jýyq adam jumysqa alyndy, bul bir jaǵynan halyqty jumyspen qamtamasyz etý, ekinshi jaǵynan ekologııalyq ahýaldy jaqsartý edi. Nurlan О́tepuly munaı ǵylymyn damytý Qazaqstan úshin asa qajet ekenin, álemdegi iri munaı-gaz kompanııalary ǵylymı zertteýlersiz munaı qorlaryn ıgermeıdi dep ár ýaqytta aıtyp, munaı-gaz ónerkásibi salasyndaǵy ǵylymynyń damýyna qoldaý kórsetip júretin. IV Eýrazııalyq energetıkalyq forýmynyń resmı bóliminde sóılegen sózinde Nurlan О́tepuly «Búgingi tańda bizde jer qoınaýynyń 4-5 myń metr tereńdiginde munaı qorlarynyń barlyǵy anyqtalǵan. Osyǵan oraı biz bolashaqta odan da qıyn jaǵdaıda zertteý jumystaryn júrgizýge daıyn bolýymyz kerek. Ekinshiden, áli kúnge deıin respýblıkadaǵy barlyq munaı qorlary tolyǵymen zerttelmegen. Úshinshiden, bolashaqta teńiz aýmaǵynda ekologııalyq taza ónimdi alý tájirıbesi keńinen qoldanylmaq. Sondyqtan, búginnen qaldyrmaı, qazaqstandyq kompanııalar sheteldik munaı uıymdarynyń ǵylymı-zertteý jobalaryna qatysyp, tájirıbe jınaqtaýlary tıis. Munaı-gaz salasyndaǵy burynǵy kásibı mamandardyń shetelge ketýi jáne jas mamandardyń durys oqytylmaýy elimizdegi munaı ǵylymynyń damymaı jatýynyń basty sebebi. Munaı ǵylymyn damytý strategııasyn ázirleý kerek» degen sózderi bizderge damý jolyn kórsetip bergendeı. Qazaqstannyń munaı jáne gaz ónerkásibin zaman talabyna saı damytyp, qazba baılyqtardy tıimdilikpen ıgerip, halyq ıgiligine jaratý jónindegi iri jobalardy jasaý isine tikeleı aralasyp, uıytqy bolǵan Nurlan Balǵymbaevty Mańǵystaý eli «Bizdiń Nurlan» dep maqtan tutady jáne elin súıgen birtýar azamatyn umytpaıdy.
Murat QURBANBAEV,
«Qazaq munaı-gaz ǵylymı-zertteý jáne jobalaý ınstıtýty» AQ bas dırektory
Nurlan О́tepuly Balǵymbaevtyń jyldyq qadesi 16 qazan kúni saǵat 12.00-de (jergilikti ýaqyt) Atyraý qalasy «Altyn shatyr» meıramhanasynda ótetinin barsha jamaǵatqa habarlaımyz.