Maqtaaraldyń qaýyn-qarbyzy Eýropa dastarqanynda

Jyl saıyn maqta egile bergennen keıin jer jaryqtyq ta sharshaıdy eken. Kóbirek ónim alý úshin ýly hımıkattar kóp beriledi. Onyń ústine kósekke túsetin qurt sekildi maqta zııankesteri kóbeıip ketti. Naǵyz sýarylatyn kezeńde sý tapshylyǵy bolyp, qozapaıalardyń solyp qalatyny bar. Nurjan osynyń bárin eksheı kelip, baý-baqsha ónimderine den qoıǵan. Biraq, oılanyp-tolǵanyp júrgende kóktemniń kóp kúnderin bekerge ótkizip alypty. Kesh ekti. Erte kóktem­nen plenka astyna kóshet egip alǵandar qaýyn-qar­byzyn satyp bitip jatqanda munyki endi nyshan berip jatqan. «Bittim» dep oılady bul. «Esil eńbek, mańdaı ter, quıylǵan qarjy bári bosqa ketti. Bankrot boldy degen osy». О́zin ózi jegideı jep júrgende qaýyn-qarbyzdary kóńilge qýa­nysh uıalatyp, saryala, toryala bolyp egistikte jaıqalyp ósip jatty. – Bir kúni baqshalyqta júrgen balam júgirip keldi,– deıdi. Nurjan Túbekov. – «Áke, jerdiń basyna «KamAZ»-darmen orystar keldi. Qojaıyndy shaqyryp kel dep meni jiberdi» deıdi. Bul keledi. Baqshalyq basynda bir emes, birneshe júk mashınasy eki ıininen demalyp entigip tur. Reseılik alarmandar. Olar bazardan emes, baqshalyq basynan pisken ónimderdi úzip alý úshin Maqtaaralǵa kelgen eken. Bu­dan basqalardyń qaýyn-qarbyzy álde­qashan qazan bolǵan. Baǵany da jerge urmaı jaqsy usynys berdi. Bıylǵy kúz dıqan qaýymyna berekesimen kirdi. Maqta ek­ken­derdiń de kóńili toq, baǵasy jo­ǵary. Baqshalyqqa ótkenderdiń de urty maıly. Olar 28 myń gektar jerden 610 myń tonna qaýyn-qar­byz aldy. Osynyń 450 myń ton­nasy alys jáne ja­qyn shetelderge eksporttalǵan. Jyl­daǵydaı emes, dıqandar bıyl óte joǵary ónim alǵan. Búginde Reseı men Belarýs memleketinen Maqtaaraldyń baq­sha ónimderine suranys kóp. Bul jaqtyń tabıǵatyna qaraǵanda ol memleketterde kún salqyn, ja-ýy­n­-shashyn kóp. Mezgilinde pisip úlgermeıdi. Qyzyq bolǵanda, Ońtústiktiń baý-baqsha daqyldaryn tasymaldaıtyn Reseı jáne Belarýs kásipkerleri bir bóligin Batys Eýropaǵa satady eken. Sonda Myr­­zashól dıqandarynyń beı­netimen ósken, kún kózinen qýat alǵan shy­ryn qaýyn-qarbyzdardyń eýro­palyqtar dastarqanynyń kórki bolǵany ǵoı. Maqtaaral men Reseıdiń arasyn aıdaý jol jasaǵan kásip­kerlerimizdiń biri Andreı Soko­lov: «Bul jaqtyń qaýyn-qarbyzynyń dámi erekshe. Kún kózine jaqyn bolǵandyqtan shyǵar. Al bizdiń jaqtyń osyndaı baqsha daqyldary syrty kóz tartqanymen, sóli kermekteý, qanty az. Sondyqtan, bizdiń tutyný­shylarymyz Ońtústikten aparǵan qaýyn-qarbyzǵa erekshe tapsyrys beredi», deıdi. Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan» Ońtústik Qazaqstan oblysy