Otandyq ónimdi qoldaýdyń oń tájirıbesi

Búgingi kúnde Qazaqstanda óndirilgen taýarlarǵa basymdyq berý baǵytyndaǵy sharapatty isterdiń kún ótken saıyn órisin keńge jaıyp kele jatqany málim. Taıaýda «NADLoC» jergilikti mazmundy damytý jónindegi ulttyq agenttigi» AQ uıym­dastyrǵan «Qazaqstanda jasalǵan» aksııasy aıasynda Qaraǵandy oblysynda jumys isteıtin kásiporyndardy aralaýǵa arnalǵan baspasóz týry joǵaryda aıtylǵan sózderdiń negizsiz emes­tigine taǵy bir márte kóz jetkizdi. Atalǵan shara barysynda respýb­lıkalyq BAQ ókilderi «Gıdro Servıs» JShS, «Alian Paint» JShS, «Qaraǵandy aıaq kıim fabrıkasy» JShS, «Rýmı-en» JShS, «Elektrod-SK» JShS, «Qaraǵandy-Beton» JShS syndy búgingi kúnde tabys­ty jumys istep turǵan óndiristik kásiporyndardy aralap, olardyń tynys-tirshiligimen tanysty. Alǵashqy aıaldaǵan kásiporyn «Qaraǵandy aıaq kıim fabrıkasy» JShS boldy. Búgingi kúnde 60 adam eńbek etetin fabrıkada aıyna 4 myń jup aıaq kıim shyǵarylady. Kásiporyn elimizdiń jeńil ónerkásip salasyndaǵy úzdikterdiń birinen sanalady. Qazirgi tańda kendi óńirdegi óndiris oshaqtarynyń suranysyn tolyq qamtamasyz etip otyrǵanyna qaramastan, fabrıka basshylyǵy bolashaqta óndiristi keńeıtýge beıildi eken. Degenmen, ázirge ol deńgeıge alyp shyǵar suranys bolmaı tur. Jyl basynda kásiporynda taǵy bir jańa jeli iske qosylyp, modeldi aıaq kıimder shyǵaryla bastady. Bul týraly baspasóz týry kezinde jýrnalısterge kásiporyn basshylyǵy aıtyp berdi. Budan keıin baspasóz týryna qatysýshylar 1997 jyly Qaraǵandy shulyq fabrıkasynyń negizinde qurylǵan «RÝMI-EN» fırmasynyń tirligimen tanysty. Kásiporyn erler, áıelder jáne balalarǵa arnalǵan shulyqtardyń 50-den astam túrin shyǵarady eken. Bul ónimder «Ulttyq saraptaý jáne sertıfıkattaý ortalyǵy» AQ kórsetken barlyq zamanaýı talaptar men halyqaralyq standarttarǵa tolyqtaı sáıkes keletin kórinedi. Jýrnalıster tanysqan taǵy bir orta bıznes ókili – «ALIAN-paint» kompanııasy lak jáne boıaý ónimderin shyǵarady. Qurylǵannan bergi 13 jyldyń ishinde irgeli kásiporynǵa aınalyp úlgergen. Mysaly, fırma Astanadaǵy EKSPO nysandaryna bıylǵy kóktemde 97 myń tonna ekonom-synypty boıaý jetkizipti. Taıaýda taǵy da 50 tonna ónimge tapsyrys alǵan. Sonymen qatar, kásiporyn kelesi jyly Almatyda ótetin qysqy Ýnıversıadanyń nysandaryna da boıaý jetkizýdi jos­parlap otyr. Jalpy, mundaǵy ta-ýarlar eki retten sapa baqylaýynan ótedi eken. Kásiporynǵa engizilgen jańa tehnologııanyń arqasynda qurylysqa arnalǵan sýly negizdegi lak boıaý ónimderiniń alýan túri shyǵarylady. Olardyń arasynda boıaý, lak, emal, germetıkter, eden japqyshtarǵa arnalǵan jelimder bar. «ALIAN-paint» ónimderi eýropalyq, ekologııalyq standarttarǵa tolyq jaýap beredi. Bir aıta keterligi, mundaǵy shıkizattyń 65 paıyzy – otandyq ónimder. Syrttan tek hımııalyq zattar ǵana alynady. Sondaı-aq, respýblıkalyq BAQ ókilderi «Qaraǵandy-Beton» kásipornynda da boldy. 2004 jyly qurylǵan kompanııa betondy qospa jáne sementti qum eritindisin óndirýmen aınalysady. О́ndiriste 50 adam jumys isteıdi. Mine, qazirgi tańda osyndaı halyqaralyq talaptarǵa saı sapasy joǵary ónimdi shyǵaratyn otandyq óndirýshilerge Investısııalar jáne damý mınıstrligi janyndaǵy Jergilikti mazmundy damytýdyń ulttyq agenttigi barynsha qol­daý kórsetýde. Mysaly, úsh jyl qatarynan atalǵan agenttik otan­dyq óńdelgen taýarlardyń, jumystar men kórsetilgen qyzmet­terdiń ishki naryqtaǵy shyǵyn­daryn ótep keledi. Sondaı-aq, baspasóz týry sheń­berinde «Qazaqmys» korpo­rasııasy» JShS, «Qazsınk» JShS, «ERG» JShS sııaqty iri kompanııa ókilderiniń qatysýymen kezdesýler de uıymdastyryldy. Shara barysynda ımporttalatyn ónimderdi otandyq taýarlarmen almastyrý máseleleri talqylandy. Budan bólek, agenttik ónim­niń jańa túrlerin shyǵarýǵa járdemdesý jumystary aıasynda «ERG», «Qazaqmys», «Qazmyrysh» sııaqty áleýetti tapsyrys be­rýshilerdi tartý arqyly shaǵyn jáne orta bıznes kásip­oryndarynda kóshpeli jıyndar ótkizdi. Bul basqosýlarda qajetti taýarlardyń otandyq óndirý­shilerden meılinshe kóbirek satyp alynýy kerektigine basa mán berildi. Qaraǵandyda ótken baspasóz týrynyń basty maqsaty otandyq ónim shyǵarýmen aınalysatyn kásiporyndardy barynsha qoldaýǵa nazar aýdarý bolatyn. Sharaǵa qatysqan qazaqstandyq BAQ ókilderiniń naryqtyń tamyryn tap basyp, tabysty jumys istep jatqan qaraǵandylyq orta bıznes nysandaryna degen zor qyzyǵýshylyǵyna qarap, uıymdastyrýshylar ózderiniń kózdegen maqsattaryna jetti dep senimmen aıtýǵa bolady. Qaırat ÁBILDINOV, «Egemen Qazaqstan» QARAǴANDY