Kóshpeli otyrys kóp túıtkildi tarqatty

Ońtústikte Parlament Májilisiniń Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń kóshpeli májilisi ótti. Oblystyń barlyq bılik qurylymy qatysqan jıynda komıtet tóraıymy Gúljan Qaraǵusovanyń tóraıymdyǵymen «Bıýdjetaralyq retteýdiń negizgi fýnksııalarynyń biri retinde óńirdiń bıýdjettik qamtamasyz etilýin teńestirý jáne salyqtyq áleýetiniń ósýin yntalandyrý» máselesi qaraldy. Kóshpeli jıynǵa Qarjy mı­nıs­trligi Memlekettik kiris komı­tetiniń tóraǵasy D.Erǵojın men Par­lament Májilisiniń on eki depýtaty qatysty. О́ńir úshin óte mańyzdy má­se­lede sóz alǵan oblys ákimi Jan­­seıit Túı­mebaev: «Búgingi otyrys­ta talqy­lanatyn másele óte mańyz­dy. Sebebi, óńirimizdiń bıýdjeti – respýb­lıka boıynsha eń úlken bıýdjet. Tek sońǵy 7 jylda oblys bıýdjeti 2,5 esege ósip 559 mlrd teńgege jet­ti. Osyǵan oraı, biz­diń basty min­det – bıýdjetten jum­salǵan ár teńge­niń oblys ekonomıkasyna tıgize­tin áseriniń nátıjeli bolýyn uıym­dastyrý. Sebebi, bıýdjet qarajaty esebinen oblys halqynyń kóptegen áleýmettik-ekonomıkalyq mańyzdy máseleleri sheshiledi», – dedi. Jıynda baıandama jasaǵan komıtet múshesi Omarhan О́ksikbaev bıýd­jetaralyq qatynastardy uıym­­dastyrýdy jaqsartý, sondaı-aq, olardy odan ári jetildirý ba­ǵyt­taryn durys tańdaýdy qamtamasyz etý ortaq másele ekendigin aıtty. Qazaqstan ósý, damý ústinde. Onyń tek oblystarǵa bólip otyr­ǵan qarjysynyń ózi kórshiles mem­le­ketterdiń bir jyldyq bıýdjetimen para-par. Anaý bir jyly Ońtústik Qa­zaqstan oblysyna bólingen qar­jy Qyrǵyzstan memleketiniń kiri­simen teń ekendigi mysalǵa kelti­ril­gen edi. Oblys ákiminiń orynbasary Erbol Sadyr jasaǵan baıandama­synda bıýdjetti josparlaý men oryndaý tetikterin turaqty jetil­dirý nátıjesinde oblysymyzda Táýelsizdik alǵan jyldardan beri 1491 mektepke deıingi uıym ashylyp, balalardy mektepke deıingi bilimmen qamtý deńgeıi 14%-dan 83,3%-ǵa jetkeni aıtyldy. Sondaı-aq, osy jyldarda oblysta 444 jańa mektep salynyp, 117 apatty mekteptiń máselesi sheshildi. Densaýlyq saqtaý salasynda 347 jańa nysan paıdalanýǵa berildi. Budan bólek, oblysta 8,9 mln sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berilip, 100 myńnan astam otbasy baspanaly boldy. Sonymen qa­tar, ortalyqtandyrylǵan sýmen qam­tý 51,9%-dan 71,3%-ǵa jáne gazben qamtý  33,1%-dan 57,2%-ǵa jetti. Erekshe kóńil bólip aıta­tyn másele, óńirimizdiń ekono­mı­kasyna bıýdjet esebinen kórse­tilgen qoldaý nátıjesinde jumyssyzdyq deńgeıi 11,4%-dan 5,2%-ǵa tómendedi. Sonymen qatar, muǵa­limderdiń, densaýlyq saqtaý, jal­py alǵanda, barlyq bıýdjetten qarjylandyrylatyn mekeme qyzmetkerleriniń eńbekaqysy kó­beıdi, dep taldaý jasap berdi. Budan keıin Parlament Máji­lisiniń Qarjy jáne bıýdjet ko­mı­tetiniń tóraıymy Gúljan Qara­ǵusova bastaǵan depýtattar toby «Shymkent» kedendik rásimdeý orta­lyǵynda boldy. Kóshpeli májilisti qory­tyn­dylaǵan Gúljan Qaraǵusova Ońtús­tik Qazaqstan oblysynyń úlken qar­jyǵa onshalyqty zárý emesti­gin atap kórsetti. О́tken jylmen sa­lys­­tyr­ǵanda salyqtyń 50 paıyzǵa artyq jınalǵandyǵy óńirde ká­sipkerlik salasynyń úlken qar­­qynmen damyp kele jatqan­dyǵyn baı­qatatynyn aıtty. Ke­den­dik rásimdeýge qatysty kásipker­ler aıtqan másele­lerge taldaý jasaǵan tóraıym salyq jáne ke­den zań­na­malaryn jetildirý jaıynda usy­nystar jınaqtalyp jatqandyǵyna kóńil aýdardy. О́ńirdegi ózgeristerdi, kúrmeý­li máselelerdi Parlament qabyr­ǵasynan attap shyqpaı, oryntaqta otyryp sheshý kóp jańsaqtyqqa jol bergizedi. Kóshpeli májiliste depýtattar turǵyndardyń ótinishterin, usy­nystaryn tyńdaý arqyly jer­gilikti jerdegi jaǵdaıǵa qany­ǵyp qaıtty. Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan» Ońtústik Qazaqstan oblysy