Kase: aınalymdaǵy aqsha kólemi kóbeıdi

О́tken 9 aı aralyǵynda Qazaqstan qor bırjasyndaǵy saýda-sattyq arǵy jylmen salystyrǵanda 10 paıyzǵa ósip, 73,2 trln teńgeni qurady.  Bul týraly Almatydaǵy baspasóz máslıhatynda qor tóraıymy Alına Aldambergen málimdedi. Atqarǵan jumystarynyń nátıjesimen bólisken uıym basshysy qordyń jańǵyrtylǵan brendin de tanystyrdy. Qazaqstan qor bırjasy álemdik qarjy men qundy qaǵazdar naryǵyna nyq qadam basyp, otandyq brend qalyptastyrǵaly 23 jyl toldy. Qazir KASE ataýymen tanymal bolǵan uıym TMD elderi arasyndaǵy naryqta ekinshi orynǵa shyqsa, dúnıejúzilik qor bırjalarynyń biregeılerimen tyǵyz áriptestikte jumys jasaıtyn tanymal ortalyqqa aınalǵan. Dúnıejúzilik bırjalar federasııasynyń (WFE), Eýro-Azııalyq qor bırjalary federasııasynyń (FEAS) jáne basqa da halyqaralyq birlestikterdiń múshesi bolyp tabylady. Al 2015 jyldan bastap KASE  Birikken Ulttar Uıymynyń «Qor bırjalarynyń turaqty damýy úshin» bastamasyna qosylǵan bolatyn. Qor bırjasynyń basshylyǵy jaqynda 2016-2018 jyldarǵa arnalǵan damý strategııasyn bekitken eken. Sarapshylardyń baǵalaýynsha, otan­dyq qor bırjasyndaǵy ahýal qalypty deń­geıde saqtalyp otyr. Jazǵy sessııa­lar kezindegi saýda-sattyqtyń azaıýy baı­qalǵanymen, qazir naryqqa qatysý­shylardyń belsendiligi joǵary eken. Má­selen, jalpy toǵyz aı ishinde repo, ıaǵ­nı baǵaly qaǵazdardy bolashaqta joǵary baǵamen qaıta satý múmkindigin beretin qar­jy operasııasy naryǵyndaǵy tendensııa úsh esege artyp, 44,8 trln teńgeni quraǵan. Al, aksııalar naryǵyn kapıtaldandyrý operasııalary 7,1 paıyzǵa ósken. Bul ósim 1 qazandaǵy esep boıynsha ishki jalpy ónimniń 33 paıyzyn qurap, 13,3 trln teńgege jetti. KASE ındeksi de toǵyz aı ishinde 38,7 paıyzǵa ósip, jyldyq mólsherdiń 51,5 paıyzy oryndaldy. Sondaı-aq, qor bırjasyna aksııalaryn shyǵarýshylar sany rekordtyq deńgeıge jetken. Osy merzim aralyǵynda bırjaǵa 119 ataýmen aksııa salýǵa ótinim bergen 100 emıtenttiń suranysy qanaǵattandyrylypty. – Otandyq qarjy naryǵyndaǵy teńge baǵamynyń turaqtylyǵy men Ulttyq banktiń ustanymy buǵan deıin shetel valıýtasymen júrgizilgen operasııalardyń sanyn shektedi. Bul teńge baǵamyndaǵy aqshanyń kóbeıýine jol ashty. Ásirese, bankterde saqtalyp kelgen dollar teńgege aınalyp, aınalymdaǵy aqsha kólemin arttyrdy. Nátıjesinde, bırja men saýda-sattyqqa salynǵan aqsha kólemi ulǵaıdy, – dep túsindirdi bul jaıdy bizge Qazaqstan qor bırjasy tóraıymynyń orynbasary Andreı Salıýk. Aıtpaqshy, bıylǵy jyldyń basty jańalyǵy  halyqtyq IPO baǵdarlamasy boıynsha saýdaǵa shyǵarylǵan Aqtóbe metall qurylǵylary zaýytynyń aksııalaryn satyp alýǵa yntaly adamdardyń kúrt kóbeıgeni bolsa kerek. Qazirge deıin jeke ınvestorlar zaýyttyń aksııalaryn 800 mln teńgege satyp alǵan. Qalmahanbet MUQAMETQALI, «Egemen Qazaqstan» ALMATY