Týrıster shahtaǵa túse alady

Qaraǵandyda oqý-óndiris shahtasy týrıstik nysanǵa aınalmaq. Bul týraly oblys ákimi Nurmuhambet Ábdibekov ken-ındýstrııalyq kolledjine arnaıy at basyn burǵanda belgili boldy. Oqý ornynyń dırektory Gennadıı Ivchenko málimdegendeı, jerastyndaǵy oqý-tájirıbe shahtasyn murajaı etip jabdyqtaýǵa ábden bolady. Bul, ásirese, aldaǵy jyly Astanada ótetin halyqaralyq EKSPO-2017 kórmesiniń qonaqtaryn qyzyqtyratyn saıahat orny bolýy ǵajap emes. Buǵan otandyq týrıstik kompanııalar da eleńdep otyr. Bul shahta 1979 jyly taý-ken salasynyń mamandyqtaryn ıgerip jatqan stýdentter úshin, olardyń praktıkalyq ıkemderin jetildirý maqsatynda salynǵan. Kolledj basshylyǵy shahtany sol qalpynda saqtap qalǵany óz aldyna, ony jeras­tynan kómir óndirýshi kásiporyndar qazirgi ýaqytta qoldanyp júrgen jańa tehnologııalarmen qamtamasyz etýdiń de amalyn tapqan. О́ńir basshysy ortalyq qosalqy stansany, sýaǵarlar men lavany, ken-prohodka kombaın- men ken artatyn 1PMV-2 mashınasyn óz kózimen kórip, jumys isteý barysymen tanysty. Oqý-óndiris shahtasyna túspes buryn, oblys ákimine arnaıy kenshi kıimi berildi. Kúni erteń murajaı shahtaǵa túsýge tilek bildirgen qonaqtar da osylaı arnaıy jumys kıimin kıip, jeton alyp, shahter ótýi tıis tustardyń bárinde bolady. Týrısterge «jumys ornynda» aýqattanatyn daıyn tamaqtar da berilýi múmkin. Sońynan olarǵa shahtada bolǵany týraly arnaıy sertıfıkat beriledi. Týrısterge arnap, kádimgi shahtalarda kenshilerdi jeras­tyna túsiretin jabdyq jasaý týraly usynys ta bar. Kolledj basshylyǵy, sondaı-aq, shahtany jabdyqtaýmen birge, osy jerden dańqty kenshilerimizdi, eńbek rekordtaryn dáriptep, Qaraǵandy kómir basseıniniń tarıhyn baıandaıtyn Shahter dańqy zalyn ashýdy durys dep otyr. О́zi de kezinde ken ınjeneri bolǵan óńir basshysy bul ıdeıany qýana quptady. Onyń ústine, ondaı murajaı ashýǵa qajetti dúnıeler men jádigerler jetip-artylady. Al osy murajaı-shahtany ashý úshin 40 mıllıon teńgedeı qarajat qajet. Eger shahter eńbegin aınytpaı sezingisi keletin tańsyqqumar týrıster Qaraǵandyny betke alatyn bolsa, bul shyǵyn kóp uzamaı ornyna keledi. – Búginde álemdik belsendi damyp kele jatqan baǵyttarynyń biri – ónerkásiptik týrızm, – deıdi oblys ákimi. – Paıdaly qazbalardyń qandaı jolmen, qandaı beınetpen óndiriletinin óz kózimen kórgisi keletinder barshylyq. Sony paıdalanyp, týrısterdi tartýdyń bir joly retinde osyndaı jobany nege qolǵa almasqa? Kenshi eńbegin jaqynyraq bilgisi keletinderdi shahtalar jolatpaıdy. О́ıtkeni, jumys istep turǵan shahta maman emes adamdar úshin qaýipti. Al biz qolǵa alaıyn dep otyrǵan oqý-óndiris shahtasy ári qaýipsiz, ári naǵyz shahtany, ondaǵy eńbekti dálme-dál qaıtalaıdy. Pysyqtar aýadan aqsha jasaıtyn zamanda bul bir tamasha tabys kózi bolaıyn dep tur. Jaıly demalystan jalyǵyp, júıkesin qytyqtaıtyn ermek izdeýge kóshken týrıster kóbeıip jatqany ras bolsa, mundaı joba jerde qalmaıdy. Aldaǵy jyly Qazaq elin betke alatyn sheteldikterdi kenshiler astanasy Qaraǵandyda osyndaı bir qyzyq kútip tur... Qaırat ÁBILDINOV, «Egemen Qazaqstan» QARAǴANDY