Oqýshydan aqsha jınaý tyıyla ma?

Mektepte oqıtyn oqýshylardan ártúrli qajettilikterge dep aqsha jınaý «jyry» kóp ýaqyttan beri ala-qula áńgimege arqaý bolyp kele jatqany belgili. Kezinde Bilim jáne ǵylym mınıstrligin basqarǵan azamattar salaǵa memleket qarjyny jetkilikti bólip otyr. Oqýshydan aqsha jınaýǵa bolmaıdy dep buıryq ta shyǵarǵan edi. Degenmen, jaǵdaıy bar ata-analar qolushyn sozýǵa bolady dep, keıbir ata-analar bastama kótergennen habardarmyz. Árıne, bir synypta otyrǵan balalardyń biri aqsha berip, ekinshisi qatardan qalyp qoıý, estip-bilip otyrǵan olardy jasytatyny aqıqat. Ata-analary da jaǵdaıynyń kemshindigine qorlanbaı qoımasy da ras. Al mektep ujymy tarapynan, biz aqsha jınaýdan aýlaqpyz, ata-analar ózderi sheshedi degen syrǵytpa sózder de aıtylatyn. Jasyratyn nesi bar, bilim uıalaryna ánshilerdiń konsertine, teatrǵa shaqyrý bıletin taratatyn mekemeler de joq emes. Bul – tek mektepke ǵana emes, balabaqshalarǵa da tán qubylys. Jurt arasynda osyndaı qolaısyzdyqty boldyrmaý úshin Astana qalasy ákiminiń arnaıy tapsyrmasymen mektep qajettigine aqsha jınaý­dy boldyrmaý maqsatynda arnaıy qoǵam­dyq komıssııa qurylǵan. Onyń quramyna «Nur Otan» partııasynyń, qoǵamdyq birles­tikterdiń belsendileri, qalalyq máslıhat depýtattary, úkimettik emes uıymdardyń ókilderi, qoǵamdyq keńes músheleri kiripti. Ákimdiktiń resmı saıtynda «Ákimge ótinish» servısi arqyly ákimniń atyna kelip túsken árbir saýal men ótinish boıynsha tekserý júrgizilip, aqsha jınaý jaǵdaıy anyqtalsa, aktiler jasalyp, bilim berý uıymynyń basshylyǵyna tártiptik sıpattaǵy sharalar qoldanylmaq. Atalǵan jumystardy Astana qalasynyń ákimi Áset Isekeshevtiń erekshe baqylaýyna alý kózdelgen. Sonymen qatar, ár mektepte bilim mekemesi jumsaıtyn mindetti shyǵyndar tizimi ilingenin, synyptarda aqsha jınaý faktileri, mektep ákimshiligi nemese jekelegen oqýshylar tarapynan, basqa da zańǵa qaıshy is-áreketter tirkelgen jaǵdaıda ata-analar arnaıy telefonǵa habarlasyp, bilim basqarmasynyń «qaýyrt jelisine» aıtýlaryna bolady. Qazir habarlasatyn telefondar mekteptiń kórneki jerlerine ilinip qoıylǵanyn da eske sala ketsek deımiz. Ákimdiktiń taǵy bir ıgi bastamasyn eske sala ketelik. Ol – ár bilim uıasy, kolledj, salany damytý, ıaǵnı bilim berý men tárbıe úıretýdiń tujyrymdamasyn ázirlep usyný edi. Bul mektepterdiń ınnovasııalyq jobalarǵa atsalysýyna múmkindik beredi. Buǵan qosa, iri kompanııalarmen birlesip, ne bolmasa jergilikti bıýdjet esebinen robotty tehnıka, aqparattyq tehnologııa, «aqyldy» tehnologııa, 3D-prınter jáne jańa baǵyttar boıynsha da qajetti zerthanalar, qural-jabdyqtar, ádistemeler jasaýdy qolǵa alǵan. Bul ıgilikti isterdiń oqýshylardyń jat ádetten aýlaq bolýyna múmkindik beretini sózsiz. Qala basshylyǵy turǵyndardyń bilim berý isi boıynsha kez kelgen usynysyn qaraýǵa da­ıyn eken. «Bilim. Astana» jelisi iske qosylǵan. Onda barlyq muǵalimder sol jeli boıynsha oı bólisýlerine, pikir alysýlaryna bolady. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tikeleı qamqorlyǵymen bilim berý jumysyna ár jyly mıllıardtap qarjy bólinip jatqany málim. Aldaǵy jyldan bastap kásiptik bilim alýshylardy tegin oqytý júzege asyrylmaq. Osyndaı qamqorlyq aıasynda otyrǵan tusta oqýshylardan aqsha jınaý máselesi aǵattyq bolatyny aqıqat. Otanymyzdyń barlyq óńirleri men qalalarynda osyndaı sharalardy baıandy túrde qolǵa alsaq, ártúrli syltaýlarmen mektepterde, balabaqshalarda aqsha jınaý tyıylar edi. Buǵan mektep ujymy ǵana emes, ata-analar da oń qabaq tanytýy tıis dep oılaımyz. О́ıtkeni, kóp jaǵdaıda ata-analar mektep bitirgen balalaryna keshter uıymdastyrý kezinde barlaryn salatyny belgili. Oǵan jurttyń báriniń jaǵdaıy kele bermeıtini de shyndyq. Osydan kelip, ártúrli áńgimeler óris alady. Túlekterdiń arasynda da túrli-túrli jaǵdaılar kezdesip qalyp jatatynyn estip, keıde kýá bolyp júrmiz. Endeshe, bul máselege jurt bolyp jumylyp, ákimdiktiń talabyn qoldasaq utylmaımyz. Súleımen MÁMET, «Egemen Qazaqstan»