22 Qazan, 2016

Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń buıryǵy  №124

222 ret
kórsetildi
34 mın
oqý úshin
  2016 jylǵy 28 qańtar, Astana qalasy «Elektrondyq úkimettiń» arhıtektýrasyn damytý jónindegi talaptardy bekitý týraly «Aqparattandyrý týraly» 2015 jylǵy 24 qarashadaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 7-baby 10) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan «elektrondyq úkimettiń» arhıtektýrasyn damytý jónindegi talaptar bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Baılanys, aqparattandyrý jáne aqparat komıteti (T.B. Qazanǵap): 1) osy buıryqtyńQazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin onyń kóshirmelerin baspa jáne elektrondy túrde kúntizbelik on kún ishinde merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa, sondaı-aq tirkelgen buıryqty alǵan kúnnen bastap kúntizbelik on kún ishinde Qazaqstan Respýblıkasy normatıvtik quqyqtyq aktileriniń etalondyq baqylaý bankine engizý úshin Respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵyna jiberýdi; 3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda jáne memlekettik organdardyń ıntranet-portaldarynda ornalastyrylýyn; 4) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin on jumys kúni ishinde osy buıryqtyń 2-tarmaǵynyń 1), 2) jáne 3) tarmaqshalarynda kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetterdi Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Zań departamentine usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshiliketetin Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý vıse -mınıstrine júktelsin. 4. Osy buıryq onyń alǵash resmı jarııalanǵan kúninen keıinkúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne damý mınıstriniń mindetin atqarýshy J.QASYMBEK Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstriniń mindetin atqarýshynyń 2016 jylǵy 28 qańtardaǵy №124 buıryǵymen bekitildi «Elektrondyq úkimettiń» arhıtektýrasyn damytý jónindegi talaptar 1. Jalpy erejeler 1. Osy «elektrondyq úkimettiń» arhıtektýrasyn damytý jónindegi talaptar (budan ári -Talaptar) «elektrondy úkimettiń» arhıtektýrasyn damytýǵa tutas jáne biryńǵaı qatynas maqsatynda «Aqparattandyrý týraly» 2015 jylǵy 24 qarashadaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń (budan ári -Zań) 7-baby 10) tarmaqshasyna sáıkes ázirlendi. 2. Osy talaptarda paıdalanylatyn negizgi uǵymdar: 1) aqparattandyrýdyń ózara árekettesý servısi - standartty hattamalaryn arqyly aqparat almasý úshin arnalǵan baǵdarlamalyq qamtamasyz etý; 2) aqparattyń etalondyq kózi – mmelekettik organnyń normatıvtik quqyqtyq aktisi nemese quqyqtyq aktisimen aıqyndalatyn jáne aqparatty esepke alý men qujattaýdyń bastapqy kózi nemese aqparattyń eń tolyq jáne shynaıy kózi bolyp tabylatyn aqparattyq resýrs. 3) jalpy tehnıkalyq mindet - baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi jobalaý, ıntegrasııa, engizý jáne súıemeldeý paıdalanylatyn tehnıkalyq operasııalar men prosesterdiń jıyntyǵy;qamtamasyz etetin tıptik memlekettik fýnksııa - memlekettiń memlekettik organdardyń úzdiksiz qyzmet etýin qamtamasyz etetin fýnksııasy; 4) ınternet -braýzer - ınternet-resýrstardy baılanys jáne basqarý mazmundy qaraý úshin baǵdarlamalyq qamtamasyz etý; 5) qol jetimdilik - aqparattyń tolyqtyǵy men ózektiligin qamtamasyz etý qasıetteri jıyntyǵy, tabý jáne az ýaqyt jáne quny ony alý jeńildigi; 6) qyzmet kórsetý-baǵdarlanǵan arhıtektýra - úlestirilgen, erkin jalǵanýy qyzmetter jáne ońaı aýystyrýǵa aqparat almasý paıdalanýǵa negizdelgen baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi jobalaý jáne damytýǵa kózqaras; 7) mıkroservıs - fýnksıonaldy mýmkindikti jan-jaqty oryndalýyn qamtamasyz etý úshin arnalǵan baǵdarla­malyq ónim; 8) mıkroservıstik arhıtektýra - habarlamalar arqyly bir-birimen ózara is-qımyl táýelsiz mıkroservıs jıyntyǵyn paıdalanýǵa negizdelgen baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi jobalaý jáne damytýǵa kózqaras; 9) paıdalanýshy ınterfeısi - aqparattyń ózara obektileri, ol quraldar men ádisterin jıyntyǵy; braýzer - Internet resýrstaryn baılanys jáne basqarý mazmundy qaraý úshin baǵdarlamalyq qamtamasyz etý; 10) salalyq memlekettik fýnksııa - memlekettik fýnksııa, memlekettik organdarǵa biregeı bolyp tabylady, memlekettik basqarý, tıisti fılıalyn baǵyttaýshy úshin jaýapty memlekettik organ (aıasyna) mıssııasy men mindetterin kórsetetin; 11) standartty sheshim – kóp rettik qoldanýǵa jatatyn baǵdarlamalyq ónim nemese aqparattyq júıe (neonyń bóligi; 12) tehnologııalyq platforma (budan ári - tehnologııalyq platforma) - keshen (jıyntyǵy) apparattyq jáne baǵdarlamalyq masshtabtalatyn júıeler, túrli óndirýshilerdiń baǵdarlamalyq qamtamasyz etý sheshimderdi paıdalanyp aqparatty sýbektileriniń avtomattandyrý úshin negiz (bazalyq) retinde paıdalanylatyn biryńǵaı ortasyn qalyptastyrýǵa, kórinis ıntegrasııany qoldaý jáne osy sheshimderdi basqarý; 13) tıptik qamtamasyz etetin memlekettik fýnksııa - memlekettik fýnksııa boıynsha memlekettik organdardyń úzdiksiz fýnksıonaldyq jumys isteýin qamtamasyz etýi; 14) tıptik qoldaný mindet - qolda bar quraldaryn paıdalaný arqyly memlekettik basqarýdyń eski oryndaý baǵyttalǵan qoldaný operasııalar men prosesterdiń jıyntyǵy, kúndelikti mindetter qoǵamdyq fýnksııalaryna baılanysty emes belgili bir salasyna (aıasyna), men ónimdiligin arttyrý maqsatynda bildiredi; 15) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisi komponenti – «elektrondyq úkimettiń» aıaqtalǵan sıpaty bar aqparattandyrý obektisiniń quraýshy bóligi; 16) «elektrondyq úkimettiń» arhıtektýrasyn damytý prınsıpi - aqparattandyrý jáne «elektrondyq úkimet» obektileri ornatýǵa jáne damytýǵa talaptardy anyqtaý normalar men erejelerdiń jıyntyǵy; 17) «elektrondyq úkimettiń» ıntegrasııalyq kontýry – «elektrondyq úkimettiń» syrtqy jáne (nemese) ishki kontýrlary aqparattandyrý obektileriniń aqparattyq ózara is-qımylyn qamtamasyz etetin «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń jıyntyǵy; 18) «elektrondyq úkimettiń» kontýry - «elektrondyq úkimettiń» jumys isteýi úshin qajetti jaǵdaılar men mehanızmderdi qamtamasyz etetin «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń tuıyqtalǵan táýelsiz jıyntyǵy; 19) «elektrondyq úkimettiń» syrtqy kontýry – memlekettik organdardyń azamattarmen jáne jekeshe uıymdarmen ózara is-qımylyn qamtamasyz etetin «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń jıyntyǵy; 20) «elektrondyq úkimettiń» ishki kontýry - memlekettik organdarmen paıdalaný úshin arnalǵan vedomstvolyq jáne vedomstvoaralyq prosesterdiń oryndalýyn qamtamasyz etetin «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń jıyntyǵy; Osy Qaǵıdalarda qoldanylatyn ózge uǵymdar men termınder Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasyna jáne Zańyna sáıkes paıdalanylady. 3. Talaptar basshylyq prınsıpteri men sharttary jıynyn belgileıdi: 1) olardy josparlaý, jasaý jáne damytý kezeńderinde «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń arhıtektýralyq jáne tehnologııalyq sheshimderin baǵalaý men sapa deńgeıin anyqtaý úshin paıdalanylady; 2) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerine bazalyq fýnksıonaldy jáne fýnksıonaldy emes talaptardy anyqtaý úshin alǵy sharttar men talaptardy qalyptastyrady; 3) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń «elektrondyq úkimet» arhıtektýrasyna sáıkestik deńgeıin anyqtaý úshin paıdalanylady. 4. «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri josparlaý, qurý jáne damytý kezeńderinde osy Talaptarǵa sáıkestigi tekseriledi. 5. Osy talaptarǵa «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisiniń sáıkes kelmeýi árbir jeke jaǵdaıda negizdeýge jatady. 6. Mindeti men yqpal etý aýqymyna qaraı talaptar bólinedi: 1) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerin damytý jónindegi jalpy talaptar; 2) «elektrondyq úkimettiń» syrtqy kontýrynyń aqparattandyrý obektilerin damytý jónindegi talaptar; 3) «elektrondyq úkimettiń» ıntegrasııalyq kontýrynyń aqparattandyrý obektilerin damytý jónindegi talaptar; 4) «elektrondyq úkimettiń» ishki kontýrynyń aqparattandyrý obektilerin damytý jónindegi talaptar. 2. «Elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerin damytý jónindegi jalpy talaptar 6. «Elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerin damytý jónindegi jalpy talaptar «elektrondyq úkimettiń» arhıtektýrasyn damytýdyń mynadaı qaǵıdalaryna negizdeledi: 1) platformalylyq – memlekettik basqarýdyń túrli aıalary (salalary) sheńberinde jalpy tehnıkalyq mindetterdi sheshý úshin «elektrondyq úkimettiń» aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymynyń vedomstvoaralyq ortalyqtandyrylǵan tehnologııalyq platformalaryn jáne quraldaryn qalyptastyrý jáne turaqty damytý; 2) sheshimderdiń ámbebaptylyǵy – úlgilik qoldanbaly mindetter sheshimi jáne memlekettik fýnksııalardyń úlgilik qamtamasyz etýin avtomattandyrý úshin standarttyq sheshimder men servıstik baǵdarlamalyq ónimderdi paıdalanýdy anyqtaý jáne qamtamasyz etý; 3) sheshimdi qurý quzyrettiligi – shaǵyn servıster formaty boıynsha barlyq sheshimniń fýnksıonaly bóligi men ony paıdalanýdaǵy tıimdilikterdi kezeń-kezeńmen usyna otyryp josparlanatyn, ázirlenetin, engiziletin múmkin bolatyn «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń bólek standarttyq quraýyshtaryn ázirleýdi jáne engizýdi qamtamasyz etý; 4) nátıjelilik - «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerin paıdalanýdan eń joǵarǵy tıimdilikti alýǵa baǵyttanýshylyq, qurylymdyq quraýyshtar men shyǵyndardy ońtaılandyrý jolymen ustalymdar jáne táýekelderdi qysqartý; 5) tehnıkalyq ártúrlilikti ońtaılandyrý – erkin baǵdarlamalyq qamtylym men tehnologııalyq platforma­lardyń negizdelgen jáne birqalypty qoldanylýyn jáne tehnıkalyq ártúrlilikti júıeli basqarýdy qamtamasyz etý. 7. Platformalylyq mynadı talaptardy oryndaýǵa negizdeledi: 1) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerin jasaý jáne damytý «elektrondyq úkimettiń» tehnologııalyq platformalary bazasynda júzege asyrylady; 2) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri «elektrondyq úkimettiń» tehnologııalyq platformalarynyń fýnksıonaldy múmkindikterin paıdalanady, «elektrondyq úkimettiń» tehnologııalyq platformalarynyń fýnksıonaldy múmkindikterin qaıtalaıtyn quraýyshtardy saqtamaıdy jáne qosarlamaıdy; 3) memlekettik organdar memlekettik fýnksııalardy jáne olardan shyqqan qyzmetterdi «elektrondyq úkimettiń» tehnologııalyq platformalaryn paıdalanýmen avtomattandyrýdy qamtamasyz etedi. 8. Sheshimderdiń jan-jaqtylyǵy mynadaı talaptardy oryndaýǵa negizdeledi: 1) úlgilik qoldanbaly mindetterdi sheshý jáne úlgilik qamtamasyz etetin memlekettik fýnksııalardy avtomattandyrý úshin, tıisti standarttyq sheshimder bolmaǵanda memlekettik organdarmen servıstik baǵdarlamalyq ónimderdi paıdalaný; 2) úlgilik qoldanbaly mindetterdi sheshý jáne úlgilik qamtamasyz etetin memlekettik fýnksııalardy avtomattandyrý úshin, memlekettik organdarmen «elektrondyq úkimet» aqparattandyrýynyń birneshe ártúrli obektilerin qatarlas jasamaý jáne damytpaý; 3) standarttyq sheshimder men servıstik baǵdarlamalyq ónimderdi engizý prosesinde baǵdarlamalyq qamtylymdy baptaý jáne jetildirý qajettiliginsiz baǵdarlamalyq qamtylymda iske asyrylǵan standarttyq prosesterge memlekettik organnyń memlekettik fýnksııalary men prosesterin oryndaý erekshelikteriniń beıimdelý óndirisi; 4) memlekettik organdardyń standarttyq sheshimder men servıstik baǵdarlamalyq ónimderdi paıdalaný kezinde paıdalanýshylardy engizý, oqytýǵa, baǵdarlamalyq qamtylym men aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylym quraýyshtaryn satyp alýǵa qosymsha shyǵystarynyń bolmaýy. 9. Sheshimderdiń quraýyshtyq qurylymy mynadaı talaptardy oryndaýǵa negizdeledi: 1) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri naqty fýnksıonaldyq múmkindikterdi jan-jaqty iske asyrýdy qamtamasyz etýge arnalǵan ázirlenýdegi jáne (nemese) daıyn standarttyq quraýyshtardy paıdalanýmen shaǵyn servıstik arhıtektýra bazasynda qalyptasady; 2) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisiniń arhıtektýrasy syıymdy bolyp tabylady jáne alǵa qoıylǵan mindetterdi sheshý jáne múddeli taraptar talaptary sáıkestigin qamtamasyz etý úshin eń az qajetti quraýyshtar jıynyn qamtıdy; 3) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisiniń quramy, quraýyshtarynyń baǵyttylyǵy men fýnksıonaldy qurastyrýy Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń ózgerýine sheshimderdiń joǵary beıimdelgishtigi men ıkemdiligin, áleýmettik-ekonomıkalyq damý artyqshylyqtaryn, sondaı-aq memlekettik organdardyń quramy, qurylymy men ýákilettigin qamtamasyz etedi; 4) quraýyshtardyń «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisiniń maqsattaryna, mindetterine sáıkestigi; 5) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisiniń árbir quraýyshy fýnksıonaldy táýelsiz bolyp tabylady jáne mindetterdiń qosarlanýshylyǵy jáne basqa sheshim quraýyshtarymen fýnksıonaldyq múmkindikteri joq; 6) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisiniń quraýyshtary ózara úılesimdi ashyq standarttarǵa negizdelgen jáne onyń qaıta-qaıta paıdalanýyn qamtamasyz etý úshin tarapty sheshimderge usynylatyn quraýyshpen standartty ınterfeıster (API) jıyny bar; 7) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisiniń arhıtektýrasy kóp deńgeıli bolady, sonymen birge sheshimniń jeke quraýyshtary bir mezgilde klıenttik qurylǵy, bıznes-logıkany usyný jáne derekterdi saqtaý deńgeılerin qamtymaıdy; 8) jetildirý jáne birneshe ret paıdalaný úshin «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisi quraýyshtary­nyń ashyq qol jetkizýdegi qoljetimdiligi. 9) Pysyqtaý jáne kóp retti paıdalaný úshin komponentterdiń qol jetimdiligin qamtamasyz etý. 10. Nátıjelilik mynadaı talaptardy oryndaýǵa negizdeledi: 1) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisin qurý jáne damytý bıýdjetke qarajattyń túsý kólemin arttyrý jáne óz shyǵynyn ózi óteýin qamtamasyz etý, shyǵyndardy qysqartý jolymen eń joǵarǵy sandyq aqshaly etý tıimdiligin qamtamasyz etedi; 2) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerin qurý jáne damytý memlekettik basqarý salasyndaǵy halyq muqtajdyqtaryn jáne (nemese) jalpy úkimetti qataǵattandyrýǵa baǵyttalǵan; 3) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerin qurý jáne damytý memlekettik josparlaý júıesiniń qoldanystaǵy qujattary negizinde júzege asyrylady, sonymen birge sheshimderdiń jumys isteý nátıjeleriniń kórsetkishteri dál sondaı mánder men birlikterde ólshenedi, jáne de salanyń maqsatty ındıkatorlary olardyń jetistigine baǵyttalǵan bolady; 4) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri basymdyqty áleýmettik-ekonomıkalyq baǵyttarynyń, memlekettik organnyń quzyreti men ýákilettiginiń, sondaı-aq úkimettiń biregeı salalyq fýnksııasynyń ákimshilik rásimderiniń oryndalýyn avtomattandyrýdy aqparattyq qoldaýdy qamtamasyz etedi; 5) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisiniń arhıtektýrasy ońtaıly, artyq emes jáne ártúrli baılanyspaǵan salalyq baǵyttar men mindetterdi jáne (nemese) bir mezgilde salalyq avtomattandyrýdy qamtamasyz etetin jáne memlekettik fýnksııalardy qamtamasyz etetin quraýyshtardy qamtymaıdy; 6) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerin qurý jáne damytý quraýyshtar sanyn keıingi keńeıtý jáne (nemese) olardyń jumys isteýi deńgeıin arttyrýmen fýnksıonaldy múmkindikterdiń bazalyq jıynymen sheshim quraýyshtary bóligin qurý jáne (nemese) engizý jolymen qaıtalap júzege asyrylady. 11. Tehnıkalyq ártúrlilikti qysqartý mynadaı talaptardy oryndaýǵa negizdeledi: 1) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń arhıtektýrasy baǵdarlamalyq qamtylymnyń naqty ataýlary jáne boljamalarynan,sondaı-aq memlekettik organnyń qoldanystaǵy bar aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymy quraýyshtarynyń shekteýlerinen táýelsiz jáne ıesizdendiriledi; 2) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerin qurý jáne damytý qoldanystaǵy bar baǵdarlamalyq qamtylymnyń ártúrliligin ulǵaıtpaıdy jáne memlekettik organnyń qoldanystaǵy bar aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymyn kúrdelilendirmeıdi; 3) baǵdarlamalyq qamtylymnyń naqty ataýlary jáne boljamalarynyń tańdaýy paıdalaný talaptaryn ózgertý nátıjesinde «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń odan ári damýyn shektemeıdi; 4) baǵdarlamalyq qamtylymnyń naqty ataýlary jáne boljamalarynyń tańdaýy «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń «elektrondyq úkimettiń» aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymyna ary qaraı ıntegrasııasyn qamtamasyz etedi; 5) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri ózekti, ıkemeldengen jáne buryn paıdalanylǵan baǵdarlamalyq qamtylym negizinde qurylady jáne damıdy; 6) úlgilik tehnıkalyq mindetterdi sheshý –uqsas sheshimder men mindetterdi iske asyrý kezinde memlekettik organdarda osyndaı baǵdarlamalyq qamtylymdy paıdalanýdyń durys tájirıbesi, sondaı-aq sheshim quraýyshtary múmkindiginiń lısenzııalyq baǵdarlamalyq qamtylymǵa qatysty senimdilik deńgeıiniń shekteýinsiz jáne eleýli tómendeýisiz jumys isteýi bar bolǵan jaǵdaıda erkin baǵdarlamalyq qamtylymdy paıdalanýmen júzege asyrylady; 7) memlekettik organnyń aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymy quraýyshtarynyń kez kelgen ózgertýleri memlekettik organnyń bekitilgen arhıtektýrasyna sáıkes júzege asyrylady. 3. «Elektrondyq úkimettiń» syrtqy kontýrynyń aqparattandyrý obektilerin damytý jónindegi talaptar 12. «Elektrondyq úkimet» syrtqy kontýrynyń aqparattandyrý obektilerin damytý boıynsha talaptar mynadaı basshylyqqa alý prınsıpterine negizdeledi: 1) ózara is-qımyldyń biryńǵaı núktesi - elektrondyq nysandaǵy memlekettik qyzmetterdi alýǵa, memlekettik organdarmen ózara is-qımylǵa qol jetkizýdiń jáne memlekettik qyzmetterdi alý máseleleri boıynsha aqparatqa qol jetkizýdiń jalǵyz núktesin qamtamasyz etý; 2) kóparnaly qoljetimdilik - memlekettik organdardyń memlekettik qyzmetterine jáne ınternet-resýrstaryna biryńǵaı kóparnaly qol jetkizýdi, sondaı-aq ózara is-qımyl tásilderiniń tańdalǵan sýbektisi arqyly oqıǵalar týraly habarlandyrýdy qamtamasyz etý; 3) sapaly qyzmet kórsetý - elektrondyq nysanda memlekettik qyzmetterdi alýshylardyń kútýlerine jaýap beretin jáne kommersııalyq uıymdarmen kórsetiletin qyzmetterden sapasy boıynsha kem túspeıtin memlekettik qyzmetterdi kórsetýdiń barlyq kezeńderindegi tolyǵymen avtomattandyrylǵan prosester; 4) qabyldaýdyń tutastyǵy – halyqtyń ártúrli memlekettik organdarmen ózara is-qımyly kezinde ıntegrasııalanǵan úkimettiń tutas beınesin jasaý; 5) aqparatqa kemsitpeıtin qoljetimdilik - halyqtyń barlyq sanaty úshin memlekettik organdar qyzmeti týraly memlekettik elektrondyq aqparattyq resýrstar jáne aqparattyń qoljetimdiligi. 13. О́zara is-qımyldyń biryńǵaı núktesi mynadaı talaptardy oryndaýǵa negizdeledi: 1) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisiniń arhıtektýrasy «elektrondyq úkimet» veb-portaly arqyly elektrondyq nysanda memlekettik qyzmetterdi halyqqa kórsetý múmkindigin qamtamasyz etedi; 2) «Elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisiniń arhıtektýrasy «elektrondyq úkimet» veb-portalynda paıdalanýshy kabıneti arqyly elektrondyq nysanda memlekettik qyzmetterdi alýshylarǵa habarlamalardy jiberý jáne aqparat almasý múmkindigin qamtamasyz etedi; 3) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisiniń arhıtektýrasy derbes derekterdiń ıelenýshisiniń kelisimi bar bolǵan jaǵdaıda, «elektrondyq úkimet» veb-portalyndaǵy azamattyń derbes qujattamasyn qalyptastyrý úshin derbes derekterdi berý múmkindigin qamtamasyz etedi; 4) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisiniń arhıtektýrasy memlekettik qyzmetterdi kórsetý mártebesi týraly málimetterdi berý jáne «elektrondyq úkimet» veb-portalynda úkimetpen halyqtyń ózara is-qımylynyń jalpy tarıhyn qalyptastyrýǵa júginýlerdi qaraý jáne memlekettik qyzmetterdi kórsetý monıtorıngi aqparattyq júıesin paıdalanýmen memlekettik kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn baǵalaý úshin qajetti tehnıkalyq jaǵdaılardy qamtamasyz etedi; 5) «elektrondyq úkimetttiń» aqparattandyrý obektileri «elektrondyq úkimet» veb-portalynda derbes derektermen memlekettik organdardyń áreketteri týraly biryńǵaı tarıhty qalyptastyrý úshin derbes derekterdi óńdeý jáne paıdalaný jónindegi derekterdiń esebi men berilýin qamtamasyz etedi. 14. Kóparnaly qoljetimdilik mynadaı talaptardy oryndaýǵa negizdeledi: 1) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri aqparattyq ózara is-qımyldyń ártúrli tásilderin qoldaýdy qamtamasyz etedi, ol elektrondyq nysanda qyzmetterdi alý sýbektileriniń jeke, áleýmettik jáne ekonomıkalyq shekteýler men daǵdylardan tys memlekettik qyzmetter men aqparatty alý boıynsha kedergi bolmaıdy jáne múmkindikti shektemeıdi; 2) veb-braýzer «elektrondyq úkimet» aqparattandyrý obektilerine qol jetkizýdiń negizgi quraly bolyp tabylady; 3) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri aqparattyń fýnksıonaldylyǵy, qoljetimdiligin joǵaltpaı jáne túsinikterdi burmalaýsyz qozǵalmaly jeliniń abonenttik qurylǵylarynan qaraý úshin beıimdelgen; 4) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń arhıtektýrasy ózara is-qımyldyń tańdalǵan tásilderi arqyly oqıǵalar týraly halyqty habarlandyrý múmkindigin qamtamasyz etedi. 15. Sapaly qyzmet kórsetý mynadaı talaptardyń oryndalýyna negizdeledi: 1) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri olardy kórsetý sýbektilerinen baılanysty emes memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi alýshylardyń kútýleri men talaptaryna sáıkes olardy kórsetýdiń barlyq kezeńderinde memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi avtomattandyrýdy qamtamasyz etedi; 2) memlekettik kórsetiletin qyzmetterdiń prosesteri memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerinde qamtylatyn málimetterdi eń joǵarǵy paıdalanýyn eskerýmen uıymdastyrylady, nemese memlekettik organnyń qaraýyndaǵy elektrondyq nysanda joq qosymsha aqparattyń bir jolǵy engizilýin qarastyrady; 3) memlekettik organdar ókilderiniń elektrondyq nysanda memlekettik qyzmetterdi kórsetý kezinde sheshimderdi qabyldaý jáne kórsetýge qatysýy tıisti áreketterdiń tolyq avtomattandyrýy múmkin bolmaǵan nemese ekonomıkalyq tıimdi emes bolǵan jaǵdaılarda ǵana ruqsat etiledi; 4) qyzmetterdi kórsetý prosesteriniń talaptary men uıymdastyrýy olarǵa ózara is-qımyldyń balamaly nusqalaryn usyna otyryp, sondaı-aq jeke ne qashyqtyqtaǵy negizde aqparattyq jáne (nemese) konsýltasııalyq qoldaýdyń qajetti deńgeıin qamtamasyz ete otyryp, elektrondyq nysanda memlekettik qyzmetterdi alýdyń bolmashy tájirıbesi bar nemese joq tulǵalarǵa olardy alýǵa múmkindik beredi; 5) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri naqty tutynýshy toptardyń múddelerine sáıkes toptasqan bir ótinish prınsıpi boıynsha ońtaılandyrylǵan kompozıttik memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi berýdi qamtamasyz etedi; 6) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri arhıtektýrasy qajettilikti boljaý jáne aǵymdaǵy mártebeniń aqparaty men ómirlik jaǵdaıdy, sýbektiler men óze de jaǵdaılardyń ózara qarym-qatynasynyń tarıhtaryn taldaý nátıjeleri negizinde qyzmet alý sýbektileriniń naqty qajettiligine beıimdelgen memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi alý boıynsha derbestendirilgen aqparat pen usynystardy qalyptastyrý úshin qajetti tehnıkalyq jaǵdaılardy qamtamasyz etedi; 7) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri arhıtektýrasy elektrondyq nysanda qyzmet alý sýbektisi úshin zańdy máni bar oqıǵalardyń bastalýy, qyzmetti, sondaı-aq qyzmetterdiń qoljetimdiligi týraly habarlamany alý qajettiligi týraly, elektrondyq nysanda qyzmet alý sýbektisin ýaqytyly belsendi habarlandyrý úshin qajetti tehnıkalyq jaǵdaılardy qamtamasyz etedi; 8) memlekettik organdarmen qoǵamdyq pikirler esebi jáne berilgen usynystarǵa sáıkes memlekettik qyzmetterdiń qajettilik sıpattamalaryn ońtaılandyrý qamtamasyz etiledi. 16. Qabyldaýdyń tutastyǵy mynadaı talaptardy oryndaýǵa negizdeledi: 1) memlekettik organdardyń ınternet-resýrstary aqparatty usynýdyń jalpy kórinisin, ózara is-qımyl birizdiligin jáne stılin qamtamasyz etedi; 2) memlekettik organdardyń ınternet-resýrstary eseptik jazbalardyń derekterin qaıta-qaıta engizýsiz halyqtyń qoljetimdiligin júzege asyrý úshin bir márte avtorlandyrý men federatıvti sáıkestendirýdiń ashyq kiltter ınfraqurylymynyń jalpy tásilderi jáne standarttaryn qoldanady; 3) memlekettik organdardyń ınternet-resýrstary memlekettik organdardyń elektrondyq aqparattyq resýrstaryna siltemelerdi qamtıdy jáne olardaǵy qamtylǵan aqparatty qaıtalamaıdy; 4) memlekettik organdardyń ınternet-resýrstary memlekettik organdar ınternet-resýrstarynyń biryńǵaı platformasy bazasynda paıdalanýshylar áreketteri statıstıkasynyń ortalyqtandyrylǵan jıynyn qamtamasyz etedi. 17. Aqparatqa kemsitpeıtin qoljetimdilik mynadaı talaptardy oryndaýǵa negizdeledi: 1) memlekettik organdardyń ınternet-resýrstarynyń arhıtektýrasy men mazmuny mashınamen oqylatyn formattardaǵy aqparattardy izdeý jáne taratýdy júzege asyrý úshin ońtaılandyrylǵan; 2) memlekettik organdar paıdalanýshylardyń naqty izdestirý suraý salýlaryn ótkizýdiń taldaýy nátıjeleri boıynsha memlekettik organdardyń ınternet-resýrstarynda aqparatty baıandaýdyń mazmuny men stılin ońtaılandyrady; 3) memlekettik organdardyń ınternet-resýrstarynda aqparattyń qoljetimdiligi sıfrlyq saýattylyq deńgeıi men paıdalanýshylardyń tehnologııalyq quraldarynyń bar bolýy fızıkalyq múmkindikterine baılanysty emes; 4) memlekettik organ memlekettik organdardyń ınternet-resýrstarynda aqparatty turaqty ózektileýdi júzege asyrady. 4. Elektrondyq úkimettiń» ıntegrasııalyq kontýrynyń aqparattandyrý obektilerin damytý jónindegi talaptar 18. «Elektrondyq úkimettiń» ıntegrasııalyq kontýrynyń aqparattandyrý obektilerin damytý boıynsha talaptar mynadaı basshylyqqa alý prınsıpterine negizdeledi: 1) biryńǵaı ıntegrasııalyq orta - memlekettik organdardyń aqparattyq júıeleriniń vedomstvoaralyq jáne vedomstvolyq aqparattyq ózara is-qımylynyń tehnologııalyq múmkindikterin qamtamasyz etý; 2) bir rettik ıntegrasııa ózara is-qımyl júıesine «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerimen bir jolǵy qosylýdy jáne aqparatty tapsyrý jáne alý kezinde qarjylyq jáne ýaqytsha shyǵyndardy azaıtý úshin keıingi birneshe márte paıdalanýdy qamtamasyz etý; 3) biryńǵaı aqparattyq keńistik - derekterdi tapsyrýdyń standarttyq formattaryn qoldaný negizinde tapsyrýda derekterdiń úılesimdiligi men salystyrylýyn qamtamasyz etý. 19. Biryńǵaı ıntegrasııalyq orta mynadaı talaptardy oryndaýǵa negizdeledi: 1) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri ıntegrasııasynyń biryńǵaı ıntegrasııalyq ortasynyń jumys isteýi «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń servıstik - baǵyttalǵan arhıtektýrasyna sáıkes júzege asyrylady; 2) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń arasyndaǵy vedomstvoaralyq ıntegrasııa jáne derektermen almasý «elektrondyq úkimet» shlıýzin paıdalanýmen júzege asyrylady, ol «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń tikeleı ózara is-qımylyn boldyrmaıdy; 3) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń arasyndaǵy vedomstvolyq ózara is-qımyl jáne derektermen almasý «elektrondyq úkimet» arhıtektýrasy talaptaryna sáıkes júzege asyrylady; 4) elektrondyq nysanda memlekettik fýnksııalardy iske asyrý jáne memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi berýdiń vedomstvoaralyq prosesteri «elektrondyq úkimet» shlıýzi bazasynda oryndalady; 5) derekterdi qurý, ózgertý jáne joıý operasııalary derekterdiń ıelenýshilerimen jáne olardyń atynan bastamalanǵan memlekettik fýnksııalardy iske asyrý jáne memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi berý prosesterine sáıkes túıindesýi tıis; 6) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri aqparattyq ózara is-qımyl prosesinde ózara áreket etetin taraptardyń mándes sáıkestendirýin jáne ózara is-qımyldy júzege asyrýda olardyń quqyqtarynyń kólemin qamtamasyz etýdiń jalpy tásilderi men standarttaryn qoldanady; 7) memlekettik organdar úshin «elektrondyq úkimet» aqparattandyrý obektileri arasyndaǵy sınhrondyq ózara is-qımyldy júzege asyrý basym bolyp tabylady; 8) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri aqparattyq ózara is-qımyl jáne memlekettik qyzmetterdi berý prosesinde elektrondyq qujattardy saqtaý ornynan jáne «elektrondyq úkimet» shlıýziniń normatıvtik-anyqtamalyq aqparatynyń biryńǵaı júıesinen málimetterdi paıdalanady; 9) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri aqparattyq ózara is-qımyl sheńberinde júzege asyrylatyn barlyq áreketter men operasııalardyń kúni, ýaqyty, mazmunynyń jáne qatysýshylarynyń belgileýin, sondaı-aq aqparattyq ózara is-qımyl tarıhyn qalpyna keltirýge múmkindik beretin málimetterdi berýdiń tehnıkalyq múmkindigin qamtamasyz etedi; 10) memlekettik organdar vedomstvoǵa baǵynystaǵy uıymdarda nemese memlekettik mekemelerde baqylaýda saqtalatyn derekterge qol jetkizý úshin tehnıkalyq múmkindikti qamtamasyz etedi; 11) aqparattyq ózara is-qımyldyń zańdylyǵy men tutastyǵy suraý salýǵa jáne elektrondyq sıfrlyq qoltańbamen beriletin derekterge qol qoıý arqyly qamtamasyz etiledi. 20. Bir rettik ıntegrasııa mynadaı talaptardy oryndaýǵa negizdeledi: 1) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń fýnksıonaldy múmkindikter men elektrondyq aqparattyq resýrstarǵa qoljetimdiliginiń ıntegrasııasy jáne berilýi «elektrondyq úkimet» shlıýzinde jarııalanǵan ámbebap servısterdiń jıyny negizinde júzege asyrylady; 2) aqparattyq ózara is-qımyl servısteri «elektrondyq úkimettiń» shlıýzi servısteriniń tirkelimine qosylady jáne «elektrondyq úkimet» aqparattandyrýynyń ártúrli obektilerimen kóp qaıtara úlgilik paıdalanýǵa jatady; 3) aqparattyq ózara is-qımyl servıster QR paıdalanylatyn standarttyq tehnologııalar, derekterdi berýdiń formattary men hattamalary negizinde 4) memlekettik organdar aqparattyq ózara is-qımyl servısteriniń belgili tehnıkalyq qujattamasyna ınterfeısterge, reglamentterge, derekterdi berý formattary men hattamalarǵa sáıkes, «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń elektrondyq aqparattyq resýrstaryna jáne fýnksıonaldy múmkindikterine qoljetimdilikti qamtamasyz etedi; 21. Biryńǵaı aqparattyq keńistik mynadaı talaptardy oryndaýǵa negizdeledi: 1) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń aqparattyq ózara is-qımyly prosesindegi derekterdiń úılesimdiligi aqparattyq ózara is-qımyl servısteriniń beriletin derekteri men ınterfeısteriniń sıntaksıstik, semantıkalyq jáne keńistiktik sáıkes kelýimen qamtamasyz etiledi; 2) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń aqparattyq ózara is-qımyly prosesindegi derekterdiń úılesimdiligi standarttyq sózdikti jáne derekterdiń kanonıkalyq modeli formattaryn paıdalanýǵa negizdeledi; 3) derekterdiń naqty túrin taratý men berýdi qamtamasyz etý memlekettik organmen aqparattyń etalondyq kózderin paıdalanýǵa negizdeledi, osyndaı elektrondyq aqparattyq resýrstar bolmaǵan jaǵdaıda, derekterdi salystyrýdy oryndaý arqyly birneshe derekkózderden derekter paıdalanylady; 4) derekter obektileri, taratylatyn jáne beriletin derekter bir maǵynaly jáne biregeı sáıkestendirilgen bolýy tıis; 5) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń ózara is-qımyly kezinde derekterdiń durystyǵyn jáne ózektiligin rastaý qamtamasyz etilýi, derekterdiń durys emestigin anyqtaǵan jaǵdaıda ony ózektileý, sondaı-aq ony ózektileý prosesinde júrgizilgen derekterdiń durys emestigi jaǵdaılary týraly jáne ózgerister týraly aqparattyq is-qımyldyń múddeli qatysýshylaryn habarlandyrý qamtamasyz etilýi tıis; 6) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń ózara is-qımyly kezinde «elektrondyq úkimet» shlıýzin paıdalanýmen aqparatty tutynýyshnyń derekter formatynan standartty sózdik pen derekterdiń kanonıkalyq modeli formatyn paıdalanýmen aqparatty jetkizýshiniń derekter formatyna derekterdi ózgertý shemasy paıdalanylady; 7) Derekterdi ózgertý kezeńderindegi «elektrondyq úkimet» shlıýzi arqyly berý prosesinde tıisti operasııalardy oryndaýǵa derekterdiń ıelenýshisi nemese onyń ókiliniń kelisimi bar bolǵan jaǵdaıda, derekterdi shyǵarý, salystyrý jáne sapalandyrýǵa ruqsat beriledi. 5. «Elektrondyq úkimettiń» ishki kontýrynyń aqparattandyrý obektilerin damytý jónindegi talaptar 22. «Elektrondyq úkimettiń» ishki kontýrynyń aqparattandyrý obektilerin damytý boıynsha talaptary mynadaı basshylyqqa alý prınsıpterine negizdeledi: 1) bir ret engizý - derekter esebin týyndaý ornynda biryńǵaı elektrondyq túrde qamtamasyz etý; 2) tolassyz avtomattandyrý - vedomstvoaralyq-jáne vedomstvolyq prosesterdiń kezeń-kezeńmen avtomattandyrylýy, memlekettik organnyń jekelegen fýnksııalary emes; 3) ınterfeısterdi ońtaılandyrý – jumys terezeleriniń sanyn jáne tıimdi deńgeıge deıin tikeleı paıdalanýshylar jumys isteıtin «elektrondyq úkimettiń » aqparattandyrý obektilerin qysqartý; 4) jaýapkershilikti bólý - memlekettik organdar qyzmetin avtomattandyrýdy ótkizgen kezdegi jaýapkershiliktiń anyq shekteri. 23. Bir ret engizý mynadaı talaptardy saqtaýǵa negizdeledi: 1) elektrondyq format aqparatty esepke alý jáne saqtaýdyń bastapqy formaty bolyp tabylady; 2) birneshe jetkizgishterde jáne (nemese) birneshe «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerinde aqparatty birneshe ret engizý men qosarlanýshylyǵyn boldyrmaý; 3) derekterdi óńdeý sheńberinde qaǵaz jetkizgishte usynylǵan qolmen engizýdi eń joǵarǵy boldyrmaý; 4) derekterdiń bir jolǵy ortalyqtandyrylǵan jıyny jáne olardy keıingi birneshe ret paıdalaný; 5) derekterdiń barlyq túri úshin aqparattyń etalondy derekkózi bar jáne aqparatqa qoljetimdilik alýdyń mańyzdylyǵy, sapasy jáne quny týraly barlyq múddeli taraptardyń habardar bolýyn qamtamasyz etedi; 6) aqparattyń etalondy derekkózderin qosarlaýsyz tek qana biregeı derekterdi «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerinde aıryqsha saqtaý; 7) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri aqparattyń etalondy derekkózderin paıdalanýdy qamtamasyz etedi; 8) ruqsat etilmegen ózgeristermen jáne derekterdi joıýmensapany baqylaý qaǵaz jetkizgishterden elektrondyq nysanǵa derekterdi aýystyrý qamtamasyz etiledi: 9) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisinen tikeleı elektrondyq formatta málimetter derekterin alýdyń tehnıkalyq múmkindikteriniń bar bolýy nemese ashyq dekrekkózderden onyń qoljetimdigi bolǵan jaǵdaıda aqparatty berýge qatysty memlekettik organdardyń suraý salýlaryn oryndaý jáne aqparattyń elektrondyq formatynda saqtalatyndy qaıta engizý qajettiligin boldyrmaý; 10) biriktirme jáne statıstıkalyq derekter tikeleı «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerine engizilmeıdi, elektrondyq nysandaǵy saqtalatyn bastapqy derekterdiń negizinde qalyptastyrylady; 11) aqparattyń tolyqtyǵyn, durystyǵyn, ózektiligin jáne tutastyǵyn qamtamasyz etý, onyń ishinde ýákiletti laýazymdyq tulǵalarmen ǵana «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerinde málimetterdi ornalastyrý jáne elektrondyq sıfrlyq qoltańbany qoldaný esebinen. 24. Tolassyz avtomattandyrý mynadaı talaptardy saqtaýǵa negizdeledi: 1) vedomstvoaralyq jáne vedomstvolyq prosesterdiń avtomattandyrylýyn qamtamasyz etý, memlekettik organnyń jekelegen fýnksııalaryn emes; 2) memlekettik fýnksııalardyń oryndalýy prosesteriniń vedomstvoaralyq jáne vedomstvolyq kezeńderin jáne olardy avtomattandyrýdyń aldynda olardan týyndaıtyn memlekettik qyzmetterdi ońtaılandyrý; 3) vedomstvoaralyq prosesterdiń oryndalý prosesinde ózara is-qımyl jáne aqparattyq aǵyndardy eń joǵarǵy qysqartý. 25. Interfeısterdi ońtaılandyrý mynadaı talaptardy saqtaýǵa negizdeledi: 1) memlekettik qyzmetshiler jumysynyń ońtaıly aqparattyq qoldaýyn qamtamasyz etý jáne quqyqtaryn, múmkindikterin, quzyrettiligi men tıimdiligin keńeıtý; 2) esepten kezeń-kezeńmen aýysýdy qamtamasyz etý jáne memlekettik saıasattyń sheshim qabyldaýy men qalyptasýyn boljaýǵa, qoldaýǵa, anyqtamalyq aqparatty qalyptastyrý; 3) memlekettik organ