Nemister qutty meken – Qostanaıdan qol úzbeıdi

VIII oblystyq «Begeisterung-2016» festıvaline jınalǵan nemis aǵaıyndar osylaı deıdi Nemis mádenıeti festıvali oblysta osymen segizinshi ret ót­kizildi. Búginde oblys óńirinde 28 myń etnıkalyq nemister tu­ryp jatyr. «Vozrojdenıe» ne­­mis mádenı ortalyǵynyń quryl­ǵanyna bıyl 25 jyl bolypty. Festıvaldiń ashylý saltanatynda oblys ákiminiń orynbasary Marat Júndibaev muny erekshe atap ótti. – Bıyl 25 jyldyǵyn toılaǵa­ly otyrǵan el Táýelsizdiginiń arqa­syn­da nemis aǵaıyndar óziniń ata­mekenine qaıtýǵa, óziniń tarıhyn, dástúrin, tilin saqtaýǵa múmkin­dik aldy. Surapyl jyldary aryp-ashyp kelgen nemisterge bir úzim na­nyn bólip berip, baýyryna bas­qan qazaqtar olarǵa aǵaıyndaı, Qos­tanaı qutty meken boldy. Eger statıstıkaǵa súıensek, 80-shi jyldardyń aıaǵynda Qa­zaq­­stan­da bir mıllıonnan astam nemister turdy. Olardyń kó­bi tarıhı Otanyna qaıtty, bi­raq Qazaqstandy, onyń ishinde Qostanaıdy da olar qutty meken sanaıdy, biz olardy jerlester dep bilemiz. Qostanaıda búginde bir qaýym nemister turyp jatyr, ulttar dostyǵy, eńbek, uıyǵan birligi bar elimizdiń gúldenýine olar da úles qosýda, – dedi Marat Qonysbaıuly. Rasynda, oblystyń nemister tyǵyz turatyn 9 aýdany men qalalarynda «Vozrojdenıe» nemis mádenıeti ortalyǵynyń fılıaldary bar. Olarda nemis dıasporasynyń mádenıeti, dás­túri men tili umyt bolmaýy úshin jumystar júrgiziledi. Fes­tı­valǵa Qarabalyq aýdanynan kel­gen Elena Shevchýk qolóner buıymdaryn ákelipti. – Buryn aýyldarda nemis aǵaı­lar túrli jıhaz jasaıtyn, qazirge deıin ony keıbir úılerden kezdestirýge bolady. Áıelderi toqymashy, qýyrshaq tigetin. Qazir aýdanymyzda turatyn túrli ulttardyń qolóneri órmektiń jibindeı birge órilip ketti. Ne­mister, qazaqtar, orystar, moldavandar degendeı, túrli ult ókilderi bir-birinen úırenedi. Bárinen de jastardyń sony umytpaýyn oılaımyz. Tatý-tátti turamyz, qýa­nyshymyz da, qaıǵymyz da bir, – deıdi Elena Valentınovna. Festıvaldiń ashylý saltanatyna Qazaqstanǵa jaqynda ǵana kelip, Elbasyna senim gramotasyn tapsyryp, qyzmetin bastaǵan elshi Rolf Mafael qatysty. Elshiniń Qazaqstandaǵy alǵashqy sapary Qostanaıǵa jasaldy. «Eldestirmek – elshiden» degen, ol sapar aıasynda aldymen Qostanaı oblysynyń ákimi Arhımed Muhambetovpen kezdesip, bolashaq eko­nomıka, bilim men mádenıet salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly áńgimelesti. Germanııa men Qostanaı oblysy arasyn­da syrtqy saýda-ekonomıkalyq baılanys bekem qalyptasqan, bıyl syrtqy saýda aınalymy 20 mıllıon dollardy quraǵan. Aı­maq basshysy elshimen kezde­sý­in­de oblystyń Germanııamen árip­­­­testikti keńeıtip, ekonomı­ka­daǵy yntymaqtastyqty tereń­dete túse­tinine, ınvestısııa tartylatynyna senimi zor ekenin aıtty. Qostanaı oblysy men Germanııa Federatıvtik Respýblıkasy arasyndaǵy baılanystyń odan ári nyǵaıýy úshin bizdiń tarapymyz­dan barlyq múmkindik jasalatyn bolady, – dedi Arhımed Be­gejanuly. – Sizdiń oblysta aýyl sharýa­shy­ly­ǵynyń áleýeti myqty. Bizde aýyl sharýashylyǵy jobalaryn qarjylandyratyn agrar­lyq ortalyq jumys isteıdi, Qazaq­standa bıznesin ashýǵa yntaly kásiporyndar bar. Olarǵa osyn­daǵy aýyl sharýashylyǵy sek­torynyń damýy, kásiporyndar qyzmeti men olardyń áleýeti týraly tolyq aqparattar qajet, – dedi Rolf Mafael. Elshi saparyna oraı jasalǵan iskerlik jáne mádenı baǵdarlama sheń­berinde Rolf Mafael ne­mis dıas­porasynyń jastar qanatymen kezdesti, oblystaǵy óndi­ristik jáne aýylsharýashylyq kásip­oryndaryn aralady, «Qazaq­stan­daǵy nemister. Tarıh pen qazirgi zaman» taqyrybyndaǵy dóń­gelek ústel májilisine qatysty. Festıvaldiń gala-konsertinde elshi oblystyń ár shalǵaıynan kelgen nemis kórkemónerpazdarynyń ónerine tánti boldy. Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqstan» QOSTANAI