Úsh mıllıon halqy bar ońtústik – qashanda basty nazarda

Ońtústik Qazaqstan oblysyna kelgen «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Muhtar Qul-Muhammed memlekettik baǵdarlamalardyń qalaı oryndalyp jatqandyǵyna baqylaý jasady. Ol eń aldymen «Asar» shaǵyn aýdanynda salynyp jatqan qoljetimdi bes qabatty 243 páterdiń qurylysymen tanysty. Páterlerdiń ortasha quny bir sharshy metrine 140 myń teńgeden aınalady. Barlyq jaǵdaıy jasalǵan, jaqynda paıdalanýǵa beriletin páterlerdiń ózindik qunyn M.Qul-Muhammed «Qazaqstandaǵy eń tómengi baǵa eken» dep baǵalady. Kórshi memleketten qonys aýdarǵan aǵaıyn­dar­dyń basyn qosyp, osy shaǵyn aýdannyń qazy­ǵyn qaqqan aǵaıyndy Ibadýlla men Sadýlla Qaly­bekovterdiń «Korporasııa AQ Orda» JShS salǵan úıleri keıinirek «Nurly jol» baǵdarlamasyna ulasqan. «Búginde 324 gektar jerge ornalasqan jańa aýdanda 2009-2011 jyldar aralyǵynda 1500 úı salyndy. Munda 2 mektep, 3 balabaqsha bar», dedi oblys ákimi Janseıit Túımebaev. Iаǵnı, jaqynda paıdalanýǵa beriletin páter ıeleriniń bar keregi jasalǵan, ıaǵnı daıyn tur. Al 15 jylǵa jalǵa beriletin páterlerge qonystanýshylar aı saıyn shamamen 40-50 myń teńgeden tóleıdi. Osynshama somany jaldap otyrǵan úılerge tólep kele jatqan turǵyndar úshin bul jaqsy múmkindik. «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary osyndaǵy qurylys jumysyn júrgizip jatqan jumysshylarmen sóılesti. Mundaǵy aılyq jalaqy 150 myń men 180 myń teńge ara­lyǵynda. Qurylysshylar jumystaryna qana­ǵat­tanatyndyqtaryn aıtty. Oblystaǵy «Nurly jol» baǵdarlamasynyń oryndalýyn baıandaǵan oblys ákiminiń birinshi orynbasary Darhan Satybaldy bıyl quny 20 197,7 mln. teńge bolatyn 50 nysannyń qurylysy júrgizilip jatqanyn aıtty. Onyń ishinde 10 nysan ótken jyldan ótpeli bolsa, 40 nysan – jańa qurylys. Atap aıtar bolsaq, 26 mekteptiń, 1 balabaqshanyń, 1 jataqhana men 11 ınfraqurylym jáne 11 turǵyn úıdiń qurylys jumystary júrgizilip jatyr. M.Qul-Muhammedtiń jumys sapary «Dostyq» shaǵyn aýdanynda salynyp jatqan 1200 oryndyq mekteptiń qurylys basynda jalǵasty. Oblystyq bilim bóliminiń basshysy Qýandyq Qulajanov elimiz táýelsizdik alǵannan beri Ońtústik Qazaqstanda 570 mektep salynǵanyn aıtyp ótti. Muhtar Abraruly Parlament depýtattarynyń tıptik jobamen salynyp jatqan mektepterge bólinetin memleket qarjysynyń árqıly bolyp keletindigine aıtqan pikirleriniń qanshalyqty qısyndylyǵyn surady. Bul suraqqa D.Satybaldy tolymdy jaýap berdi. Iаǵnı, 300, 600, 900 jáne 1200 oryndyq mektepterge bólinetin qarjy túrlishe bolǵandyqtan, oblys ákimdigi tıisti oryndardyń kelisimimen oblys ishinde naqtylaıdy. Iаǵnı, bıýdjet qarjysy anaǵurlym únemdelip, qosymsha mektepter salýǵa múmkindik týady. О́ıtkeni, jyl saıyn ońtústikte mektepke jańadan baratyn oqýshylardyń sany on myńǵa jýyqtaıdy. Ásilinde, oblysqa 2017-2020 jyldar aralyǵynda 205 mektep kerek. «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary altyn qursaq ońtústiktiń ósimtaldyǵyna súıinishin bildirdi. Soltústik oblystarda mektepterde oqýshylardyń azaıǵandyǵynan jańa bilim oshaqtaryn salýdyń shektele bastaǵanyn mysalǵa keltirgen M.Qul-Muhammed onyń ornyn «Serpin» baǵdarlamasy toltyryp jatqandyǵyn aıtty. «Ońtústik, soltústik deıtindeı emes, barlyǵy qazaq jeri. Sondyqtan, ońtústik óńirler jurtshylyǵy tabıǵaty qataldaý bolǵanymen, jeri quıqaly, jumys orny kóp soltústik oblystarǵa qonys aýdarýlaryn toqtatpaýy kerek», dedi ol. Sóz reti kelgende aıta keteıik, «Dostyq» aýylyndaǵy búgingi eski mektepte oqýshylar úsh aýysymmen oqıdy. Memleket baǵdarlamasymen salynyp jatqan 1200 oryndyq oqý orny endi osyndaǵy qıyn túıindi sheshpek. Ońtústik elimizdegi eń iri aýyl sharýashylyǵy ortalyqtarynyń biri bolyp tabylady. Qazaqstandaǵy jylyjaılardyń 87 paıyzy osynda ornalasqan. Olardyń jalpy kólemi 1 myń gektardan asady. M.Qul-Muhammed elimizdegi eń úlken jáne aldyńǵy qatarly jylyjaı kesheni – «Adelıa» sharýa qojalyǵynda boldy. Bul sharýashylyqty órkendetý úshin 2,5 mıllıardtan astam teńge salynǵan. Jyl saıyn jylyjaıdan gollandııalyq tehnologııamen 6 myń tonna qııar men qyzanaq jınalady. «Agrobıznes-2020» baǵdarlamasynyń arqasynda osyndaı aýqymdy jobany iske asyrý múmkindigi týdy. Partııa Tóraǵasynyń birinshi orynbasary jergilikti sharýalarǵa memlekettiń agroóndiris keshenine kórsetetin kómekti odan ári ulǵaıta beretinin aıtty. Alaıda, aýyl sharýashylyǵynyń ozyq tehnologııalaryn qoldanyp, jerge uqyppen qaraıtyn sharýalarǵa ǵana kómek berý múmkindigi qarastyrylǵandyǵyn eskertti. M.Qul-Muhammed Qazaqstannyń ońtústiginde shaǵyn jáne orta bıznesti damytý máselelerine aıryqsha kóńil bóldi. Búgingi tańda óńirde 330 myńnan astam kásipker bar. Degenmen, oblys ekonomıkasyndaǵy shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesi 20 paıyzǵa jetpeıdi. «Adelıa» jylyjaıynda oblystyń sharýalary men dıqandary ósirgen ónimder kórmesimen tanysqannan keıin Muhtar Abraruly jýrnalısterge suhbat berdi. – Ońtústik Qazaqstan oblysynda 3 mıllıonǵa jýyq halyq turady. Sondyqtan, bul óńir Elbasymyzdyń únemi nazarynda, – dedi «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary. –Elimizdiń qanshalyqty ósip kele jatqandyǵyn salystyrmaly túrde aıta ketsek, 2001 jyly memleketimizdiń bıýdjeti 508 mlrd teńge bolsa, búginde tek Ońtústik Qazaqstan oblysynyń bıýdjeti 550 mlrd teńgege jetip otyr. Ekinshiden, óńirdiń alǵa damyp kele jatqandyǵyna «Nurly jol» jáne «Bıznestiń jol kartasy-2020» sııaqty memlekettiń baǵdarlamalardyń qosymsha qarjy bólýi jaqsy áser etýde. «Nurly jol» arqyly mektep, aýrýhana salý, jańa jumys oryndaryn ashý, jol salý úshin 46 mlrd teńge bólinse, shaǵyn jáne orta bıznesti órkendetý úshin Agrobıznes qurylymdarynan 20 mlrd teńgeden astam qarajat bólindi. Osy qarjylar arqyly biz Eýropa deńgeıine kóterilip, jańa qondyrǵylar arqyly ónimdiligimizdi kóterýimiz kerek. Olaı bolmaq qaıda dep aıtýdyń jóni joq. Onyń bir mysaly 11 gektar jerge salynǵan, álemdegi myqty jylyjaılardan esh qalyspaıtyn osy «Adelıa» jylyjaıy. О́niminiń 70 paıyzyn Reseı naryǵy alyp otyr. Al budan onshaqty jyl buryn osyndaı jylyjaı bolady degendi armandaı da almaıtyn edik qoı. Ońtústik Qazaqstan oblysynyń shaǵyn jáne orta bızneste almaǵan asýlary áli de kóp. Bir jylda 365 kún bolsa, ońtústikte sonyń 310-320 kúni sharýaǵa qolaıly. «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary óz sózinde Elbasynyń táýelsizdiktiń alǵashqy kúnderinen bastap shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa erekshe kóńil bólip, onyń jalpy ulttyq ekonomıkamyzdaǵy úlesin 50 paıyzǵa jetkizýge udaıy óńir basshylarynyń nazaryn aýdaryp kele jatqanyn atap ótti. «Ońtústik Qazaqstan oblysynyń tap osy segmentti damytýǵa tolyq múmkindigi bar. Onyń ústine, «Nurly jol», «Bıznestiń jol kartasy» baǵdarlamalary ony iske asyrýǵa keremet jaǵdaı týǵyzyp otyr. Bul múmkindikti paıdalana bilý kerek», dep atap ótti Muhtar Qul-Muhammed. «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary «Ońtústik» ındýstrııalyq aımaǵynda bolyp, kásipkerlerdiń ónimderimen tanysty. Joǵary sapaly shyny ydystar shyǵaratyn «EýroKrıstall» zaýyty «Bıznestiń jol kartasy-2020» memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde salynǵan. Kásiporynnyń quny – 5 mıllıard teńge. Shveısarııalyq tehnologııamen salynǵan zaýyt óndiris qýaty jaǵynan respýblıkada ekinshi oryn alady. «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary oblys aktıvimen kezdesý barysynda Memleket basshysy belgilegen, elimizdi damytýdyń basym baǵyttary týraly jan-jaqty baıan­dap berdi. Muhtar Qul-Muhammed Prezıdenttiń partııa aldyna qoıǵan basty mindetteriniń biri – negizgi memlekettik baǵdarlamalardy iske asyrýdyń sapasyna qatań baqylaýdy qamtamasyz etý ekendigin eskertti. Aktıvte Ońtústik Qazaqstan oblys­tyq par­tııa fılıalynyń tóraǵasy bolyp ob­lys ákimi Janseıit Túımebaev saılan­dy. Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan» Ońtústik Qazaqstan oblysy