Qoljetimdi úıler kóbeıe túspek

Halyqty turǵyn úımen qamtý máselesi qashannan ózekti bolyp keledi. Osy kúrmeýi qıyn sharýany júzege asyrý úshin elimizde kóp ju­mystar jasalýda. Sonyń biri de, biregeıi 2010-2014 jyldarǵa arnalǵan turǵyn úı qurylysy baǵdarlamasy bolyp tabylady.Turǵyn úıdi salý men taratýdy «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ ar­qyly júzege asyrý kózdelgen. Ma­man­dardyń aıtýynsha, jergilikti atqarýshy organdar bankpen kelisilgen jobalardy tańdaǵan soń turǵyn úı qurylysyn paıdalanýǵa berýdi qamtamasyz etedi. Bank turǵyn úı qurylys jınaq júıesine qatysýshy­lar qatarynan turǵyn úı satyp alýshylar pýlyn quryp, olardyń arasynda páterlerdi bóledi, pýl qatysýshylary ózderine bólingen páterlerdi turǵyn úı qurylys jı­naǵy men bank bergen turǵyn úı zae­my esebinen satyp alady. Turǵyn úıdi paıdalanýǵa bergen sátte tur­ǵyn úı zaemyn alý talaptaryn oryndaǵan bank salymshylary satyp alýshylar pýlyn qurý kezinde ba­symdyqqa ıe bolady. Atalǵan tur­ǵyn úıdi satyp alý aralyq jáne aldyn-ala turǵyn úı zaemdary esebinen de júzege asyrylady. 2011-2013 jyldary elimizdiń barlyq oblysta­rynyń, Astana jáne Almaty qa­lalarynyń jergilikti atqarýshy or­gan­dary respýblıkalyq bıýdjetten turǵyn úı qurylys jınaq júıesi qatysýshylaryna arnalǵan 3 sanat­taǵy jaılylyq deńgeıi boıyn­sha turǵyn úı qurylysyn qarjy­lan­dyrýǵa 80,84 mıllıard teńge qarjy bóledi. Osy baǵdarlamaǵa baılanysty oblystyq qurylys basqarmasynda ótkizilgen dóńgelek ústelde qurylys salasynyń jáne «Qazaqstannyń tur­ǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ Aqtóbe oblystyq fılıalynyń ókil­deri bul máselelerge keńirek toqta­lyp, tereńirek túsinik berdi. Oblys boıynsha úsh jylda 93600 sharshy metr turǵyn úıdi tapsyrý jos­parlanyp otyr. Bul shamamen 1170 páter. Oǵan respýblıkalyq bıýdjetten 8 mıllıard 428 mıllıon teńge bólingen. Bıyl 26100 sharshy metr turǵyn úı salynady, ıaǵnı 400-ge jýyq páter paıdalanýǵa beriledi. Jańa páterlerdiń 1 sharshy metri 90 myń teńge turady. Jańadan salyna­tyn úıler qalanyń «Bolashaq» jáne «Batys-2» shaǵyn aýdandarynda boı túzeıdi. Ásirese, «Batys-2» shaǵyn aýdanynda qurylys qarqyndy júr­giziletin bolady. Munda turǵyn úılerden bólek «Dına» gıpermarketi, ınnovasııalyq mektep, balabaqsha jáne basqa da nysandar boı kóter­mek. Bul jolǵy salynatyn úılerdiń sapasy aldyńǵylardan áldeqaıda joǵary bolmaq. Taza kirpishten qala­natyn úılerdiń ishi de táýir materıaldarmen sylanyp, syrtqy esikterine habarlasý apparaty qondyry­lady. Qazirdiń ózinde bul aýmaqtarǵa ınjenerlik jeliler júrgizilip ja­tyr. Dóńgelek ústelge qatysýshy qala­lyq qurylys bólimi bastyǵynyń orynbasary Gennadıı Dýdakovtyń málimdeýinshe, jaqynda qurylys júr­gizetin merdigerler arasynda ten­der ótedi. Jeńimpazdar anyqtalyp, kún jylyǵasyn-aq qurylys basta­lady. Ústimizdegi jyldyń jeltoqsan aıynda osy baǵdarlamaǵa qatysýshy­lar alǵashqy páterlerge qonys­tanady. Bul úılerge qol jetkizemin deýshiler «Turǵyn úı qurylys jınaq bankine» ótinishterin bildiredi. Ha­lyqqa tómen paıyzben nesıe berý úshin memleket banktiń jarǵylyq qoryna 26 mlrd. teńge qarjy bólgen. — Bizdiń bank arqyly baspanaly bolǵysy keletinder aldymen úsh jyl boıyna páterdiń jalpy qunynyń 50 paıyzyn jınaıdy. Sodan keıin 4-5 paıyzdyq ósimmen qalǵan 50 paıy­zyn nesıege alady. Satyp alǵaly otyrǵan páterin kepilge qoıady. Qa­zir­gi tańda bizdiń 15 myńǵa jýyq salymshyla­rymyz bar. Onyń teń jartysy turǵyn úı alýǵa qarjy jınaýshylar — deıdi «Turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ oblystyq fılıalynyń dırektory Gúlnar Dabylova. Bıylǵy Joldaýda «Azamattardyń ómir sapasynyń ozyq kórsetkishi – turǵyn úı jaılylyǵynyń deńgeıi» dep atap kórsetilgen bolatyn. Qazir qolǵa alynyp jatqan jańa baǵdar­lama osy mindetterdi túbegeıli sheshýge baǵyttalǵan. Munyń ózi halyq­tyń jaıly da arzan páterlerge ıe bolý múmkindigin arttyra túsetini sózsiz. Satybaldy SÁÝIRBAI, Aqtóbe oblysy.