Elimiz Ulttyq valıýta kúnin atap ótip jatqan kezde men alǵash ret ózimizdiń banknotymyz – teńgeni kórgen jáne qolymda ustaǵan sátimdi eriksiz eske túsiremin. Shynymdy aıtsam, ol kezde teńge biz úshin tek satyp alýshy men satýshy arasyndaǵy aıyrbas quraly ǵana emes, sonymen birge táýelsizdiktiń, memlekettiliktiń óte mańyzdy elementi, tipti múlde jańa qazaqstandyq dúnıetanymdy qalyptastyrý quraly bolady dep oılaǵan emespin. Alǵashqy banknottardyń túp-tórkini Anglııadan bolatyn, biraq búginde ózimiz qoldanyp júrgender – tolyqtaı ózimizdiki, qazaqstandyq.
Qazaqstannyń tarıhynda kóptegen dańqty better bar, qazir men solardyń biri – Nursultan Nazarbaev Semeı ıadrolyq polıgonyn japqan 1990 jyldyń 29 tamyzyn eske túsirgim keledi. Ol kezde áli de Qazaq KSR-i bolatyn, biraq men qazir bizdiń Prezıdentimizdiń sol kezde qabyldaǵan sheshimi Táýelsizdigimizdiń habarshysy bolǵanyn, onyń bizdiń Kóshbasshymyzdyń jáne elimizdiń qandaı bolýy múmkin ekenin kórsetkenin túsinip otyrmyn.
Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna arnalǵan banknotta Tuńǵysh Prezıdent portretiniń beınelenýi – búkil Qazaqstan halqynyń Nursultan Ábishulynyń óz eli úshin jáne otandastary úshin jasaǵan barlyq jaqsylyqtaryn jaqsy túsinetindiginiń jáne óte joǵary baǵalaıtyndyǵynyń belgisi. Men jańa banknotty qanaǵattanýshylyq sezimmen qarap shyqtym. Dızaıny óte tamasha, birneshe eselengen qorǵanysh júıesi bar. Ol Qazaqstan qoǵamynyń burynǵydan beter toptasýyna jáne birigýine jaǵdaı jasaıtyn bolady dep oılaımyn.
Táýelsizdiktiń tól teńgesinde Tuńǵysh Prezıdentimizdiń tulǵasy bederlenýi – tarıhı oqıǵa. Otandastarymyzdyń ortaq qýanyshy. El mereıi eselep ósken 25 jyl ishinde qol jetken tabystar osynyń aıǵaǵy.
Álem memleketteriniń tarıhynda kóshbasshylardy ulttyq valıýtada beıneleý dástúri bar. Nelson Mandela, Mustafa Kemal Atatúrik, Lı Kýan Iý, Ýınston Cherchıl sııaqty tańdaýly tulǵalar tobynan bizdiń Elbasymyzdy kórý zor qýanysh.
Anatolıı BAShMAKOV,
L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ-dyń Qazaqstan halqy Assambleıasy kafedrasynyń meńgerýshisi
Jetistikterimiz – Elbasynyń eren eńbeginiń nátıjesi
Bizdiń elimiz aıryqsha tarıhı oqıǵanyń – Táýelsizdiktiń jıyrma bes jyldyǵynyń qarsańynda tur. Qazaqstan sekildi jas respýblıka úshin bul – óte mańyzdy kún. Bizdiń Konstıtýsııamyz, egemendigimizdi alǵannan keıin shegendelgen shekaramyz, kók Týymyz, eńseli Eltańbamyz jáne asqaq Ánuranymyz, sodan keıin, bizdiń ulttyq valıýtamyz – teńge – derbestigimizdiń tól nyshandary bolyp tabylady. Osydan jıyrma úsh jyl buryn Memleket basshysy óziniń Jarlyǵymen ulttyq valıýtamyzdyń shyqqanyn jáne onyń aınalymǵa engenin jarııalady. Mine, sol kezde elimizdiń taǵy bir mańyzdy irgetasy qalandy. Qýanyshtysy sol, biz Táýelsizdik merekesi qarsańyndaǵy Ulttyq valıýta kúninde Tuńǵysh Prezıdenttiń sýreti men memleketimizdiń sımvoly beınelengen on myń teńgelik banknotty shyǵardyq. Ár eldiń memlekettiginiń qalyptasýyna, damýyna orasan kúsh jumsaǵan kórnekti tulǵalardyń sýretteri tól kýpıýralaryna basylýy álemdik tájirıbede ilgeriden bar úrdis. Osy ýaqytqa deıingi qazaqstandyq teńgelerde bizdiń uly fılosoftarymyzdyń, tarıhtaǵy bıleýshilerimizdiń, biregeı mýzykanttarymyzdyń beınesi bolǵany eldiń esinde. Endi bul qatarǵa Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti qosyldy. Muny barsha halyqtyń, qoǵamnyń Elbasynyń egemendigimizdi qalyptastyrýdaǵy aıryqsha rólin, qaryshtap damýymyzdaǵy baǵa jetpes eńbegin tanýy jáne baǵalaýy dep bilemin. Sondyqtan mundaı eskertkish banknottyń paıda bolýyn mańyzdy oqıǵalar sanatyna qosýymyz kerek. Bul budan ári damýǵa umtylýymyzdyń jáne ótip bara jatqan jyldyń sátti sımvoly bolyp qalary sózsiz. Abylaı MYRZAHMETOV, «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasynyń basqarma tóraǵasyTabystarymyzdy jarqyrata kórsete bileıik
1993 jyly О́skemen qalasynda dıvızııa komandıri bolyp júrgenmin. Birde bizden aqsha tıelgen vagondardan jańa ulttyq valıýtamyzdy túsirýdi surady. Bul qýanysh áli esimde. О́ıtkeni, biz ártúrli salada – birimiz general, birimiz muǵalim, birimiz dánekerleýshi bolyp qyzmet atqaryp, jumys istesek te, barlyǵymyzdy bir nárse ǵana biriktiredi, ol – patrıotızm. Biz – patrıotpyz. Patrıot degenimiz – Otanyn sheksiz súıetin, oǵan barlyq kúsh-jigerin jumsaıtyn, sonyń jolynda erlik jasaıtyn adam. Al men ózimdi Qazaqstanda turatyndyǵym úshin baqytty sezinemin. 1985 jylǵa deıin Rostov oblysy Novoshahtınsk qalasynda turǵan qarapaıym kenshiniń uly bolǵanymdy maqtan tutamyn. Sodan keıin Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri Ortalyq áskerı okrýginiń qolbasshysy bolyp, «Astana» óńirlik áskerleri qolbasshylyǵynda qyzmet ettim. Astana qalasynda uıymdastyrylǵan alǵashqy paradty júrgizý men úshin úlken qurmet boldy. Biz Prezıdentimiz úshin jáne elimizdiń ıgiligi úshin adal qyzmet etýge árqashan daıynbyz. Al Qazaqstan Kóshbasshysy sýrettelgen jańa estelik banknot elimizdiń jıyrma bes jyl boıǵy qadamdary men jetistikteriniń zańdy jalǵasy jáne nátıjesi bolyp tabylady. Vladımır ShASKOV, armııa generaly, Qorǵanys mınıstrligi «Áskerı-tehnıkalyq mektebi» RMQK bas dırektory
