«Aq bıdaıdan» attanǵan astyq

basty tutynýshylarymyzdyń biri – Iranǵa jetkizilýde Aqtaý teńiz-saýda porty ýaqyt ótken saıyn óziniń tasymaldaý qýatyn arttyryp keledi. Júkterdi aýystyryp tıep, birqatar tasymaldardy qabyldap, munaı jáne munaı ónimderi, metall, qurǵaq júkterdi alys jolǵa attandyryp, qarbalasyp jatatyn port aılaqtary qazir elimizde ósirilgen astyqty belsendi eksporttaýda. Qazaq dalasy – altyn astyqtyń alqaby. Eldiń yryzdyq-nesibesine oraı, astyq qory mol jıylyp, ony tipti álemniń 46 eline eksporttaý múmkindigine ıe ekendigimizdi maqtanyshpen aıtýǵa bolady. Qazirgi tańda Aqtaý teńiz-saýda portyndaǵy «Aq bıdaı» termınaly qaýyrt jumys ústinde. Olar jýyrda qazaqstandyq birneshe bıdaı eksporttaýshylarmen kelisimge otyrǵan Iranǵa bıdaı jóneltýde. – Qazir «Aq bıdaı» astyq termınaly tolyq óndiristik qýatymen jumys jasap tur. Qazaqstandyq bıdaı eksporttaýshylardyń sany toǵyzǵa jetti. Olarmen 100 myń tonnadan astam astyq jóneltý týraly kelisimshart jasalǵan bolatyn. Biz jyl sońyna deıin jumysymyzdy turaqty júrgizetin bolamyz, – deıdi «Aq bıdaı-termınal» AQ basqarma tóraǵasy R.Galıamov. Jaǵalaýda baýyryn sýǵa tósep turǵan sý kólikterine júkti tıeýdiń de óz ádis-tásilderi bar. Ony jaqsy túsinetin mamandar óz isterin sheber atqarýǵa ábden mashyqtanǵan. Munda keme bir jaǵyna aýyp ketpeýi úshin júkti bir jerge úımeı, jaıyp tıeý syndy qarapaıym jumystar da operatorlardyń qolymen túıme arqyly basqarylady eken. Astyq tıeý úshin kemelerdiń arnaıy kestesi jasalǵan. Qazaqstandyq jáne ırandyq kemeler aýyr júkti teńdep, kók teńiz ústimen jolǵa shyǵýda. Iran eliniń júk kemesiniń jalpy syıymdylyǵy 2500 tonna, aılaqta saǵatyna kemelerge 350 tonna bıdaı júkteledi. Aqtaý teńiz-saýda portyna kúnine temir jol arqyly 50 vagon astyq jetkizilse, porttan bir aıda 60 myń tonna, bir jylda 600 myń tonna bıdaı júktelip, shetelderge shyǵarylady. Sapasy joǵary Qazaqstan bıdaıyna shetelderden suranys arta túsýde. Qazirgi tańda astyq tasymaldaýda óz mindetin minsiz atqaryp turǵan Aqtaý teńiz-saýda porty áli talaı tonna aq bıdaıdy eksportqa shyǵaryp, el ekonomıkasyna ózindik úlesin qosa túsetin bolady. Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY, «Egemen Qazaqstan» Mańǵystaý oblysy