Ǵylymy damyǵan elderdiń bolashaǵy zor

Parlament Senatynyń Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev «Astana klýbynyń» Eýrazııa damýynyń basty máselelerin talqylaýǵa arnalǵan halyqaralyq sarapshylyq alańy  otyrysynda sóz sóıledi, dep habarlady Senattyń baspasóz qyzmeti. Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń Qory uıymdastyrǵan is-sharaǵa álemniń túrli elderiniń ekonomıka, saıasat jáne halyqaralyq qatynastar salasyndaǵy 50-den astam jetekshi sarapshylary qatysty. Q.Toqaev Qazaqstan Táýelsiz­di­giniń 25 jyldyǵy qarsańynda halyq­aralyq jaǵdaıdyń negizgi úrdisterine qatysty óz oıymen bólisti. Senat spıkeri iri derjavalardyń ulttyq strategııalyq múddeleriniń burynǵy qyrǵı-qabaq soǵys kezindegi eki saıa­sı júıe men ıdeologııalyq bloktar arasyndaǵy básekelestikti aýys­tyrǵanyn atap ótti. «Kóppolıarlylyq qaıtarymsyz úrdiske aınaldy», dedi Q.Toqaev. Qytaı kedeı memleketten «shyn máninde jahandyq álemde taǵy bir ekonomıkalyq jáne saıası polıýske aınaldy». BRIKS, ShYU, ASEAN sııaqty óńirlik uıymdardyń róli aıtarlyqtaı ósti. Q.Toqaev joǵary tehnologııanyń qarqyndy damýy turǵysynan kıber qaýipsizdiktiń jaı-kúıi týraly alańdaýshylyq bildire kelip: «Tá­ýelsizdigimizdiń alǵashqy kún­derinde biz Facebook, Twitter jáne basqa da áleýmettik jelilerdiń qan­sha­lyq­ty taralymda bolatynyn elestete de almaýshy edik», – dedi. – Al «arab kók­teminen» keıin «ınternet-re­volıý­sııa» túsinigi paıda boldy. AQSh-taǵy D.Tramptyń prezı­dent­tik saılaýdaǵy kútpegen jeńisi dás­­túrli BAQ-tan áleýmettik jeli­ler­­diń artyqshylyqtaryn anyqtap berdi». Senat Tóraǵasynyń aıtýynsha, AQSh prezıdentin saılaý osy kúz­diń basty saıası oqıǵasy boldy. «D.Tramptyń jeńisi – ultshyldyq mem­leketterdiń ishki saıasatyndaǵy ústem jańa qubylys retinde halyq­aralyq qatynastar jolyna shyq­qanyn kórsetti degen qorytyndy jasaýǵa múmkindik beredi», – dedi Q.Toqaev. Álemdegi kúshterdiń qaıta bó­linýin taldaı otyryp, Q.Toqaev Sırııa, Lıvııa, Iemen jáne Iraktyń negizgi shıelenis oshaqtary retinde jahandyq kún tártibindegi basty máse­lege aınalǵanyn atap ótti. «Osy jaǵdaıda, Sırııaǵa óz áskerin engizý arqyly Taıaý Shyǵystaǵy strate­gııalyq bastamany qolǵa alǵan Reseıdiń geosaıası róli aıtarlyq­taı artty. Bul aımaqqa Iran da óz yq­palyn kúsheıtti», – dedi Qazaq­stan Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy. Tóraǵa BUU-ny reformalaý perspektıvalaryna erekshe nazar aýdara kelip, jańa Bas hatshy A.Gýterreshtiń aldynda BUU Qaý­ip­sizdik Keńesiniń úıles­tiril­gen ju­mysyn qamtamasyz etý min­deti tur dep sanaıtynyn bildirdi. О́ıt­keni, Keńes, Sırııa men Ýk­raı­naǵa qatysty belgili kelispeý­shi­lik­terge  baılanysty «ujymdyq sana» rólin atqarýdy toqtatqan bolatyn. Tóraǵa: «Qazaqstan aldaǵy eki jylda Qaýipsizdik Keńesiniń tu­raq­ty emes múshesi bolady. Bul BUU-nyń negizgi organyndaǵy bizdiń kún tárti­bimizdi ilgeriletýge múmkindik beredi. Qazaqstan, Sırııa men Ýkraı­nany qosa alǵanda, álemdegi qazirgi zamandaǵy negizgi máseleler boıyn­sha BUU Qaýipsizdik Keńesinde daýys beretin bolady», dedi. Keıingi shırek ǵasyrdaǵy úsh qarjy daǵdarysyn týyndatqan álem­dik naryqtaǵy silkinister týra­ly aıta kelip, Q.Toqaev ekono­mı­kalyq máselelerdi saıasattan tys­­qary etetin múlde jańa, shyn mánindegi ınnovasııalyq qadamdar­dy paıdalanýǵa shaqyrdy. Ǵylymı-tehnıkalyq salaǵa qatysty boljamymen bólisken Tóraǵa: «Taıaýdaǵy shırek ǵasyrda búkil álem tolyqtaı ózgeriske ushy­raı­dy. Adamdardyń tek tur­­mysy ǵana emes, olardyń dúnıetanymy da ózgeredi. Tehnolo­gııalyq turǵydan lokomotıv retinde eń damyǵan az ǵana memleketter alǵa ozyp ketedi. Onyń artynan ǵylymı-tehnıkalyq jetistikterdi kóshirýge jáne ıgerýge qabiletti ortasha damyǵan elder ile­sedi. Biraq memleketterdiń negizgi bó­ligi álemge qaýip týdyratyn bar­lyq zardaptarymen birge jol jıe­gine shyǵyp qalýy yqtımal», dedi. Keleshegi zor ıntegrasııalyq jobalardyń ishinen Q.Toqaev Qy­taıdyń 2013 jyly QHR Tór­aǵasy Sı Szınpın Astanada alǵash ret ja­­rııa etken «Jibek jolynyń eko­no­­mıkalyq beldeýin» bólip aıtty. «Qazaqstan óziniń aýmaǵynda osy stra­­tegııalyq jobany tabysty iske asy­rýǵa barynsha kúsh-jigerin jum­saı­tyn bolady.  Dál osy maqsatqa qol jetkizý úshin aýqymy mol «Nur­­ly jol» baǵdarlamasy qolǵa aly­nyp otyr», dep atap ótti Parla­ment­tiń joǵarǵy palatasynyń basshy­sy.