Ádebıettiń Áz-aǵasyna qurmet

Keshe Almatydaǵy Ulttyq kitaphanada Qazaqstannyń halyq jazýshysy, Uly Otan soǵysynyń ardageri Ázilhan Nurshaıyqovtyń memorıaldyq kabıneti ashyldy. Kezinde oqyrmany qoldan qolǵa túsirmeı oqyǵan «Mahabbat, qyzyq mol jyldar» romanynyń avtoryna ádebıet osylaısha tórin berdi. Memorıaldyq taqtanyń ashylýynda sóz alǵan aqyn Ulyqbek Esdáýlet kóziniń maıyn, júreginiń qanyn ádebıetke jumsaǵan jazý­shynyń jýrnalıst retinde de úlken shyǵarmashylyq tabystarǵa jetkenin shuraıly tilmen baıandady. Onyń «Ańyz ben aqıqat» kitaby da bıik shyǵarmalarynyń biri bolyp qala beretindigin tilge tıek ete kele: «Ázilhan aǵamyzdyń ádebıettegi joly keıingi qalamgerlerge úlgi etip ustanatyn temirqazyq bolyp qala beredi», – dedi. Qarashanyń qarly kúnderinde osy oqıǵaǵa ortaqtasý úshin Shym­ken­tten kelgen dosy Nurmu­han Ájimbetov kóbinese jazýshy­nyń adamdyq qasıetterine, qarapaıym­dylyǵyna toqtaldy. Osydan keıin oqyrmandar saltanatty oqıǵanyń ekinshi bólimine oıysyp, birinshi qabatta zııaly qaýym Ázaǵań týraly tolqynysty estelikterin jalǵastyrdy. Kelesi bólimdi halyq jazýshysymen 30 jyldan astam hat jazysyp, nátıjesinde «Mahabbat jyrshysy» atty epıstolıarlyq kitapty jaryqqa shyǵarǵan Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, jazýshy, jýrnalıst Qaısar Álim júrgizip otyrdy. Kózi tirisinde «Ázaǵańa arnap úsh óleń shyǵaryp edim, búgin sonyń tórtinshisin jazdym» degen Myńbaı Ráshtiń jyry jınalǵandar úshin áserli shyqty. Qarap otyrsaq, Ázilhan Nur­shaıy­­qovtaı tamasha talantpen aralasýǵa, dıdarlasýǵa qushtar bolǵan qalamgerler az emes eken. Tanymal dintanýshy ǵalym, jýrnalıst Ýaqap Qydyrhanuly: «Mahabbatqa súıenip, aqıqatqa syıynǵan» dese, jazýshy, pýblısıst Sarbas Aqtaev keıingi qolyna qalam ustaǵan tilshilerge barlyq janrda jazǵan jýrnalıst Nurshaıyqovtyń keıipker tańdaý, ocherk jazýdaǵy sheberligin tamasha baıandady. Ádebıet týraly, keshe ǵana kóz aldymyzda júrgen zańǵar jazýshylar týraly áserli áńgime órbigen kezdesýde jazýshy Nurdáýlet Aqysh halyqtyń júregin jaýlaǵan kitapqa joǵary baǵa berdi. Osylaısha jazýshyǵa kózi tirisinde kórsetilgen shynaıy qurmet ekinshi ǵumyrymen de jalǵasyp jatty. Aqyn Ádilǵazy Qaıyrbekovtiń «О́rdińiz sózden munara» óleńi de shyn júrekten jaryp shyqqan jyr bolǵany sózsiz. Estelikter arasynda este qa­lar­­lyq oqıǵalar da bolyp jatty. Máselen, Muhtar Áýezov jazý­shynyń súıikti qalamgerleriniń biri bolǵan ǵoı. Murat Muhtaruly Áýezov ákemniń kózindeı dep berip jibergen kitaptary da memorıaldyq kabınetten oryn tapty. Sol sııaqty Qaısar Álim memorıaldyq kabınetke Ázilhan Nurshaıyqovty 1939 jyly Semeı pedýchılıshesine oqýǵa qabyldaǵan ustazy, jazýshy, aqyn, Torǵaı óńiriniń týmasy Táshibaı Álmuhametovtiń «Doktor qyzy» povesi engen «Tartu» atty kitapty (1940 jyly latyn tilinde shyqqan) cyılady. Al sharaǵa jınalǵan jastarǵa tartý retinde óz kitaby «Mahabbat jyrshysy» men «Qudaı-aý, qaıda sol jyldar!» dep atalatyn Ázaǵań týraly estelikter jınaǵyn Astanadan ala kelipti. Bul da Ázaǵańnyń úrdisi. Júrgen jerine shýaq, ónege, úlgi syı-sııapat jasap júretin ádebin ózi bir kezde qyzmet istegen «Egemen Qazaqstan» gazetiniń keıingi býyny biledi. Ortamyzda Ázilhan Nur­shaıy­qovtyń shyǵarmashylyǵyn zerttep júrgen adamdar da bar. Sonyń biri – Ázaǵańnyń týyndylaryn ǵylymı turǵyda zerttep, kitaptar shyǵarǵan fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Muratbek Toqtaǵazy Astana men Almaty qalalarynda Ázilhan Nurshaıyqov atyna kóshe berý týraly usynysyn ortaǵa saldy. Kesh barysynda Jadyra Seı­deshtiń «Jú­rekjardy» derekti fılmi kór­setildi. Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan»