Qoqysqa qos tildiń qajeti qansha?

Jaqynda turǵyn úıler aýla­syndaǵy qaldyqtarǵa arnal­ǵan konteınerler janynan maı­dan, sýdan, basqa da tamaq ónimderinen bosaǵan plastık qu­tylarǵa arnalǵan sary jáshik­ter paıda bolǵany jurtqa aıan. Ádette, turǵyn úılerdiń qýys-qýysynda, ózen-kólderdiń jaǵa­synda shashylyp jatqanyna ábden etimiz úırengen plastık bótelkelerdi «áspettep», olarǵa qoqys salatyn qoraptardan bólek oryn bólip, tor jáshikterdiń qoıylǵanyna qaraǵanda, bizdiń elimiz de órkenıetti elderge uqsap qoqys-qaldyqtardy kádege jarata bastaǵan eken-aý degen qýanyshty oıǵa bólengenimiz ras. Qala turǵyndarynyń mádenıeti týraly bilgisi kelgen adam úshin osy jylt etken jańalyqtyń ózi kóńildegi kóp túıtkildi tarqatyp tastaıdy-aq. Aıtaıyn degenimiz, biraq, bul emes. Sol tor jáshiktiń syrtyn­daǵy jazýǵa baılanysty týǵan oı. Onyń syrtyndaǵy áýeli orys­sha: «Zdes jıvet plastık» delinip, odan keıin «Bul jerde plastık turady» dep qazaqsha ilin­gen jazýlar oqyǵan adamnyń ezýine eriksiz kúlki úıirer edi. Birinshiden, «Myna jerde plastık turady» dep qazaq qashan aıtypty? Alabajaq aýdarma emes pe? «Plastıkke arnalǵan jáshik» dese, neleri ketip edi? Tipti, qoqys jáshiktiń syrtyna bir tilde jazylsa da jetip jatqan joq pa, álde munyń plas­tık bótelkege arnalǵan jáshik ekenin myna jurt basqa nársemen shatastyryp alady deı me eken? Qaı jer bolsa sol jerge, ne bolsa, sony qazaqsha jazyp, ana tilimizdiń aıdynyn taryltyp almaıyq degennen týǵan bir úzik syrdy bólisip jatqan jaıymyz ǵoı. Belgili til janashyry, marqum áriptesimiz Beıbit Qusanbek óz baǵdarlamasynda syrttan atoı­laǵan kirme sózderdi qoqysqa tas­tatyp otyratyn bir dástúrdi engizip edi. Sary sharbaqty qoqys jáshik­tiń syrtyndaǵy jazýdy kózimiz shalǵan saıyn biz de álgi qazaqy mıdyń qabyǵyna syımaıtyn sátsiz aýdarmany sol sátte sypyryp alyp, qoqys jáshikke bir-aq laqtyrýǵa shaq turamyz. Qarashash TOQSANBAI, «Egemen Qazaqstan»