Kúmis kómeı Kósheneı edi-aý!..

Ýaqyt zymyrap ótip jatyr. Zamandar aýysyp, qoǵamdyq qurylystar da ózgeriske ushyraıdy. Biraq, baǵzy zamandardan beri jalǵasyn taýyp kele jatqan jyraýlyq óner qazaq aýyz ádebıetiniń altyn kómbesi retinde urpaqqa mura bolyp, jańa úılesim taýyp, damyp keledi. Nebir dúldúl jyraýlar halyq jadynda qaldy. Buqar jyraý, Sypyra jyraý, Aq­tamberdi, Jıenbaı jyraý... Osylaı qazaqtyń aýyzsha tarıhynyń iri tulǵalary sanaǵa kele beredi. Jyraýlyq, termeshilik mektep Syr óńirinde uzaq saqtaldy. Qaımaǵy buzylmaǵan ónerdiń Shoraıaqtyń Omary, Júsiptiń Muza­fary, Kete Júsip Esh­nııazov syndy jyrshy-ter­meshileri qazaq­tyń júrek ar­hıvinde saqtaýly. Solar­dyń arasynda Rústembek jy­raýdyń erekshe orny bar edi. Kúni keshe dú­nıeden ótken shyǵys­tanýshy ǵalym, professor О́tegen Kú­misbaev: «... Rústembek jyr aıt­­qanda kómekeıinde búr­kit­tiń basyndaı birdeme oınap júrip, júıtkip jóneletin. Qaı­ran, qasıetti elimniń qyran jy­raýlary-aı!» dep tamsana ja­zyp edi. Sol Rústembek – Jıen­­baı jyraýdyń balasy, al Kó­she­neı – nemeresi. Jastaıynan ter­meshilik, jyraýlyq dás­túrdiń atyn shyǵarǵan Kósheneı jyraý­dy qazaq áli umyta qoıǵan joq. 28 jasynda Máskeýde opat bolǵan Kósheneı tálimi ulttyń jadynda. Kósheneı júrgen jerde búkil qazaqtyń rýhy ilesip júretin. Ol 1946 jyly Qarmaqshy aýdanynda dúnıege keldi. Kósheneı Rús­tembekov 1969-1970 jyldary Má­skeýdegi ataqty M.Gor­kıı atyndaǵy Ádebıet ınstıtý­tynda oqydy. Oǵan ataqty folklortanýshy, M.Áýezov atyn­daǵy Ádebıet jáne óner ınstı­týtynyń ǵalymdary Orazgúl Nur­maǵambetova men Mardan Baı­dildaev qamqorlyq jasady. Átteń, dúnıe! Qapyda elektrıchka súırep ketpegende, tiri bolǵanda qanshama jyr-terme jazylyp alynar edi. Biraq, sońynda uly, qalyń eli qazaǵy qaldy. Kó­sheneıdiń jyr mektebi bar. Bú­ginde olar qazaq sahnasyna k­órik be­rip júr. Bıyl Kósheneı Rústem­bekovtiń týǵanyna 70 jyl tolyp otyr. Osyndaı jyraý-termeshi áýletiniń altyn sy­nyǵy Kó­sheneıdi eli týǵan topyraǵy umytpaǵany qýantady. Qy­zylorda oblysynyń ákimi Qy­rymbek Kósherbaev bas bolyp jyr dúldúli Kósheneı Rústembekovti eske alý jıyndaryn jáne kóptegen mádenı-rýhanı sharalaryn ótkizgeli jatyr. Qutty bolsyn! О́nerpaz ulyn ulyqtaı alatyn Syr súleıleri eline rahmet aıtamyz! Ýálıhan QALIJANOV, Shómishbaı SARIEV, Kósherbaı DÁÝLETBAEV, Shámil ÁBILTAEV, Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek sińirgen qaıratkerleri