Tárbıeniń tal besigi – balabaqsha

Táýelsizdigimizdiń alǵashqy jyldary mektepke deıingi bilim berý uıymdarynyń esigine qara qulyp salynyp, balabaqshalar jumysyn toqtatsa da, kóp uzamaı bul saladaǵy túıindi máseleler retimen óz sheshimin taba bastady. Táýelsizdiktiń tańy atyp, elimiz óz erkindigin alǵan soń mektepke deıingi tárbıe berý jumystary oń baǵytqa bet burdy. Qaı eldiń ósip-órkendeýi, órkenıetti dúnıede ózindik oryn alýy onyń bilim berý júıesiniń damý baǵytyna tikeleı baılanysty ekeni belgili. Jeke tulǵany damytýǵa qyzmet etetin bilim men tárbıe negizi, ózegi – balabaqshadan bastaý alatyny búgingi kúni bilim berý áleminde dáleldenip otyrǵany aqıqat. Tárbıeniń tal besigi – balabaqsha tabaldyryǵynan bastaý alyp, izgilik pen parasattylyqqa jol kórseter irgeli orynnyń bala tárbıesinde mańyzdy ról atqaratynyn esimizden shyǵarmaǵanymyz jón. Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan-2050 strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Joldaýynda: "Bala tárbıeleý – bolashaqqa eń úlken ınvestısııa. Biz bul máselege osylaı qarap, balalarǵa jaqsy bilim berip, tárbıe berýge umtylýymyz kerek", – degen edi. Elbasynyń tikeleı bastamasymen balalardy mektepke deıingi tárbıemen jáne oqytýmen qamtamasyz etý jónindegi 2010-14 jyldarǵa josparlanǵan «Balapan» baǵdarlamasy búldirshinder úshin buryn-sońdy bolmaǵan ıgiliktiń ózine aınaldy. Mektepke deıingi mekemelerdiń jańa sıpatta damýyna sara jol salǵan «Balapan» baǵdarlamasy tutas elde túleı bastady. Alaıda, Syrdaǵy serpilistiń jóni ózgelerden bólek boldy. Oblys basshysynyń tabandylyǵynyń arqasynda memleket pen jekemenshik arasyndaǵy áriptestik úılesken úndestik tapty. Sóıtip, nátıjeli jumystar júzege asa bastady. Bizdiń oblys respýblıkada alǵashqylardyń biri bolyp, 2015 jyly 3-6 jas aralyǵyndaǵy balalardy mektepke deıingi bilim berý uıymdarymen 100 % qamtydy. Osy oraıda oblysymyzda orny erekshe Qarmaqshy aýdanynda atqarylǵan ıgi isterge toqtalaıyq. Búgingi tańda aýdanda 27 balabaqsha jáne 26 shaǵyn ortalyqta 3330 búldirshin tárbıelenýde. Kent ortalyǵyndaǵy 90 oryndyq №20 «Tolǵanaı», Tóretam kentinde №22 «Gaýhartas», Aqaı aýlynda 280 oryndyq «Baldyrǵan» balabaqshalar memleket basshysynyń «Balapan» baǵdarlamasy aıasynda salynyp, halyq ıgiligine berildi. «Balapan» baǵdarlamasy bir mezettik emes, ómirlik mán-mańyzy bar joba. Elbasynyń el kóńilinen shyqqan mindettemesiniń talapqa saı jáne sapaly oryndalýyn oblys, aýdan ákimderi ózi jeke jáne qatań qadaǵalap, naqty talaptar qoıyp otyr. Sońǵy úsh jylda Josaly, Aqaı jáne Tóretam aýylynda eýropalyq úlgige saı syıymdylyǵy joǵary jańa mektepke deıingi uıymdar nysany salynyp, iske qosyldy. Máselen, Aqaı aýlyndaǵy 280 oryndyq №23 «Baldyrǵan» balabaqshasynda balalarǵa búgingi zaman talabyna saı tárbıe jáne bilim berýmen qatar olardyń densaýlyǵyn jaqsartýǵa, shyńdaýǵa, sporttyq oıyndardy úıretýge de erekshe mán berilgen. Mekeme ǵımaratynda ádistemelik bólmeden bastap sport jáne mýzyka zaly, psıholog bólmesi, tilderdi úıretýge arnalǵan ınteraktıvti bólme, beıneleý óneri jáne medısınalyq blok jumys jasaıdy. Balalarǵa qozǵalys ortasyn qurýda balabaqsha aýlasynda sport alańy jasaqtalǵan. Al Tóretam kentindegi №22 «Gaýhartas» balabaqshasynda mýzyka, sport zaldary, medısına bólmesi, horeografııa, beıneleý stýdııasy, kompıýter klasy jumys isteıdi. Sonymen qatar balabaqshalarda memlekettik tildi damytý naqty qolǵa alynǵan. Qarmaqshydaǵy balabaqshalar 100 paıyz taza qazaq tilinde. Kıeli Qorqyt baba, jer kindigi Ǵarysh kesheni – Baıqońyr bizdiń maqtanyshymyz! Sońǵy jyldary Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Reseı Federasııasy Úkimeti arasyndaǵy Baıqońyr qalasynyń bilim berý uıymdaryn Qazaqstanǵa berý týraly Máskeý qalasynda ótkizilgen kelisimge sáıkes Baıqońyrdaǵy 280 oryndyq 1 balabaqsha jáne 6 mektep Qazaqstandyq bilim júıesiniń qaramaǵyna qaıtarylyp, buryn Reseı standarttary boıynsha bilim berilip kelse, endi Qazaqstandyq baǵdarlama boıynsha bilim berilýde. Qarmaqshydaǵy barlyq balabaqshalar aǵymdaǵy, kúrdeli jóndeýden ótkizildi. Josaly kentinen 340 oryndyq jekemenshik balabaqsha ashý josparlansa, «Balapan» memlekettik baǵdarlamasyn júzege asyrý barysynda eki 90 oryndyq «Ertóstik», «Aıgólek» balabaqshalary 2017 jyly salynatyn bolyp, halyqty úlken qýanyshqa bóledi. Qarmaqshyda qanshama jekemenshik balabaqshalar shaǵyn ortalyqtar ashylýda. Bizdiń óńirde analardyń dúnıege urpaq ákelýi jyldan-jylǵa arta túsýde. Jańadan ashylǵan balabaqshalar bilikti mamandarmen qamtamasyz etilýde Elbasy bilim salasynyń aldyna qadaý-qadaý máseleler qoıyp otyr. Memleket basshysy úsh tuǵyrly til saıasatyn engizýdi tapsyrdy. Úsh tilde oqytý zaman talaby. Kishkentaı balalar qaǵilez keledi. Balalar tildi tabıǵı túrde tez meńgeredi. Qazirgi balalarǵa bilim, tárbıe alýǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan. Úsh tildi erkin meńgergen, óz bilimin túrli saladaǵy qarym-qatynas jaǵdaıynda paıdalana alatyn urpaq tárbıeleý qajet. О́ıtkeni biz damyp kele jatqan memleketpiz. Al, qazaq tili Elbasy aıtqandaı tuǵyry bıik til. Ana tilimizdiń shoqtyǵy ústem bolyp, qasıeti arta túspek. Osy tildermen bilimderdiń barlyǵyn balalardyń júregine ana tilimiz arqyly sińiremiz. Bizdiń aldaǵy maqsatymyz - elimizdiń tiregi bolyp tabylatyn jas urpaqqa tálimdi tárbıe berip, olardy sapaly bilimmen qarýlandyrý. Osy baǵytta aıanbaı jumys isteı beretin bolamyz. Bizdiń № 3 «Ertóstik» balabaqsha ujymy 25 jyldyń – 25 jarqyn jetistigi taqyrybynda 25 túrli is-shara jasap jumys júrgizýde. Táýelsizdigimizdiń 25 jylyna arnap «Bilimdi el – Máńgilik el» taqyrybynda aýdandyq semınar ótkizip Abaıtaný úıirmesinde Abaı óleńderiniń ereksheligin kórsetsek, beıneleý óneri úıirmesinde búldirshinder «Aýyl tabıǵaty» taqyrybynda sýret saldy, «Bıshi bolam óskende» úıirmesinde qazaq bıin nasıhattadyq. «Balapan» baǵdarlamasynyń oıdaǵydaı júzege asyp jatqany bárimiz úshin de úlken qýanysh. Bul baǵdarlamanyń barsha bilim salasynda qyzmet atqaryp jatqan mamandardyń aldyna qoıyp otyrǵan maqsaty aıqyn. Ortaq maqsatta jumyla jumys istep, uıymshyldyqtyń arqasynda ulttyq rýhy bıik búldirshinder tárbıeleımiz, bolashaqqa úlken senimmen qaraımyz. Urpaq tárbıesi – ult bolashaǵy úshin kıeli Qarmaqshy aýdany Elbasy tapsyrmalaryn barynsha jyldam, ári sapaly oryndap jatyr deýge tolyq negiz bar. Aıtkúl ÁBJALIEVA, №3 «Ertóstik» balabaqshasynyń basshysy Qyzylorda oblysy, Qarmaqshy aýdany, Josaly kenti