Bilikti ustaz tulǵany qalyptastyrady

Qazirgi tańda qazaqstandyq bilim berý júıesiniń álemdik bilim berý keńistigine enýi aıasynda pedagogtyń jeke tulǵa retindegi beınesi, onyń kásibı biliktiligi aıryqsha mánge ıe bolýda. Oqý ornyndaǵy pedagog bilim berý úrdisin jańartýdaǵy basty tulǵa. Búgingi ómir talabyna laıyq bilim berý júıesin qarqyndy jańǵyrtý úrdisi baǵytyndaǵy ıgi ister el damýynyń strategııalyq mindetterimen, «Máńgilik El» ıdeıasymen ushtasyp jatqany aıqyn. «HHI ǵasyrda bilimin damyta almaǵan eldiń ty­ǵy­raqqa tireleri anyq», degen oıdy el Prezıdenti beker aıtpasa kerek. Sol sebepten, bilim berýdi jáne ǵylymdy damytýdyń 2016-2019 jyldarǵa ar­nal­ǵan mem­­lekettik baǵ­dar­la­ma­syn­­daǵy mindetterdi iske asy­­rý maqsatynda «О́rleý» BAUO» aksıonerlik qoǵamynyń negizgi stra­tegııalyq baǵyttarynyń biri – pedagog  qyzmetkerlerdiń biliktiligin artty­rýdyń mazmunyn álemdik jáne otandyq tájirıbe negi­zin­de jańartý jumystaryn at­qaryp, ońtaıly mazmundy is­terdi júzege asyrý.  Instıtýt ujymy «Tulǵa qa­lyptastyrýda ulttyq qundylyqtar ne­gizinde bilim men tárbıe berýdiń pe­­dagogıkalyq-psıhologııalyq as­pek­ti­le­rin negizge ala otyryp, kásibı daǵ­­dy men pedagogıkalyq daryny qa­lyp­tas­qan, shyǵarmashylyqpen jumys ja­­saı­tyn jańa formasııa muǵalimin qa­lyp­­tastyrý» shyǵarmashylyq  ta­qy­ry­bymen qyzmet jasaıdy. Atyraý oblysy fılıalynyń qyzmetkerleri  oblys pedagogtarymen yntymaqtasa jumys júrgizýde. Ortalyq qurylǵanǵa deıin bilik­ti­likti arttyrý ınstıtýtynda, kýrs ara­ly­ǵynda pedagogtardyń is-áreketin ba­ǵa­laýǵa arnalǵan keri baılanys bolmady. Qazir oqytýshy men tyńdaýshylar is-áreketine jańasha taldaýlar jasa­lý­­da. Instıtýtta zamanaýı bilim be­rý, bi­lim mazmunyn jańartý talaby­na ba­­­ǵyttalǵan jańa kafedralyq júıe, ǵy­­­ly­mı-ádistemelik áleýetin jetil­di­rý, pe­dagogtar biliktiligin arttyrý isi qar­qyn alýda. Oqytýshylardyń ja­ńa formattaǵy dáristerimen qa­tar,  tyńdaýshylarmen kýrs kezinde jáne kýrs­tan­ keıingi merzimderde kýrs tıimdiliginiń sapasyn baǵalaý boıyn­sha­ keri baı­­lanys ornady. Qazirgi ýa­­­qyt­ta sapaǵa kóńil bó­li­nip, ja­ńashyldyq ba­sym­dy­ǵy kú­sheıtilip, sonymen qatar, ja­ńarǵan jáne je­til­­dirilgen bi­lim berý modýldi baǵ­dar­la­ma­larmen jumys júrgiziledi. Ázir­­lemelerdiń modýldik tá­sili kýrs­tar­dyń mazmuny ja­ńa­rýynyń tıimdi jo­ly bolyp otyr. Kýrs baǵdarlamasynyń barlyq mo­­­d­ýl­derinde belsendi oqytý ádis­te­­rin qoldaný qarastyrylǵan. Baǵ­dar­­la­malarda basymdyq negizinen tyń­daý­shylardy oqytýdyń praktıkalyq bó­­limine berilip, aýdıtorııada ótkizetin tá­­jirıbelik sabaqtarmen  qatar,  j­a­ńa­shyl, tyńdaýshylarǵa birlesken kósh­pe­li tájirıbelik sabaqtardy kór­se­­terlik tájirıbesi men shyǵarmashyl pe­dagogtary bar bazalyq jalpy bilim be­retin mektepter men tehnıkalyq jáne ká­siptik bilim beretin oqý oryndarynda, ba­labaqshalarda, mektep-ınternattarda ót­kiziledi. Qysqa merzimdi kýrs baǵ­dar­la­­ma­la­ry mazmunyn jańartýda  Kem­brı­dj­­ ýnıversıtetiniń deń­geı­lik baǵ­dar­­la­malaryndaǵy tu­jy­rym­da­ma­lyq ıdeıa­­lar jáne ınnovasııalyq tásil­der qol­­da­ny­l­ady. Tájirıbe kór­­set­ke­nin­­deı, qazaqstandyq oqý­shy­lardyń ha­lyq­aralyq TIMSS, PIZA zertteýlerine qa­tysýdaǵy nátıjeliligi ustaz­dardyń quzyrettiligine, pedagogtyń kás­ibı biliktiliginiń damýyna tikeleı baı­la­nys­ty. Halyqaralyq TIMSS, PIZA zert­teý­lerinde joǵary kórsetkishke je­tip júr­gen Sıngapýr eliniń pedagogtary  bi­liktiligin eki jylda bir ret kóterip oty­rady eken. Kýrstardyń sapaly ótkizilýi mu­ǵa­lim­­niń nátıjeli qyzmet atqarýyna áser etý­in qadaǵalap otyramyz. Munyń tıim­­di­ligi oqýshylardyń fýnksııalyq saýattylyǵynyń qalyptasý deńgeıin kó­terýde pedagogtardyń oqytý úrdisi barysynda jańa tehnologııalardy tıimdi paıdalanýynan kórinedi. Muǵalim kún saıyn oqýshylar men stýdentterdiń oı-sa­na­syn damytady, olardyń kózqarasy men dú­nıetanymyn, ómirge, memleket­ke, qo­ǵamǵa degen qatynastaryn qa­lyp­tas­ty­rady. О́mirlik qajetine ja­ra­tar­lyq bilim men tárbıe alǵan, óz ornyn tabýǵa qa­biletti, eliniń damýy men gúl­denýi úshin eńbek etetin, básekege beı­im, boıyn­da ulttyq qundylyqtar qa­lyp­tas­qan óskeleń urpaqty tek óz isiniń maı­talmany atanǵan pedagogtar ǵana tár­bıe­leı alady. «О́rleý» biliktilikti arttyrýdyń ulttyq ortalyǵy» AQ júzege asyryp jatqan pedagogıkalyq qyzmetkerlerdiń biliktiligin arttyrýdyń jańa ınno­va­sııalyq formaty kezeń boıynsha Qazaqstan pedagogtarynyń bilim alýǵa degen suranystaryn qanaǵat­tan­dy­rýǵa jáne ózderiniń kásibı deńgeıin turaqty kóterýin tıimdi yntalandyrýǵa baǵyttalǵan úzdiksiz biliktilikti  arttyrý júıesin kurýdy qamtamasyz etedi. Osy oraı­da, eń aldymen, pedagogtardyń ınno­va­sııa­lyq daıarlyǵyn qalyptastyrý úshin tó­mendegi baǵyttaǵy jumystarǵa qa­­jettilik basym bolyp otyr. Olar: bi­­lim berý salasyna qatysty jańany qa­byldaý, ǵylymı-ádistemelik ju­mys­­tardy, ozat pedagogıkalyq tá­ji­­rıbeler men ınnovasııalyq pe­da­go­­gıkalyq-psıhologııalyq nátıjeli zert­­teýlerdi, pedagogıkalyq tehnolo­gııa­lardy tájirıbege engizý, teor­ııa­lyq bilimdi tájirıbemen baılanys­ty­ra ushtastyrý,  ınnovasııalyq zert­teý­shilik is-áreketter men izdenisti eń­­bek­terdi qoldaý, pedagogtardyń ǵy­ly­mı shyǵarmashylyǵyn jetildirý. Ná­tıjesinde pedagogtyń biliktilik sapasy kóteriledi. Mine, osyndaı sıpattaǵy bi­liktilik arttyrýdyń jańa júıesi pe­dagogtardyń mártebesin, áleýmettik ma­ńyzyn, biliktiligin ómir talabyna laıyq arttyrýǵa baǵyttalyp, izdenisti eńbek jalǵasa bermek. Maqsatymyz – óskeleń urpaqtyń sanaly da tárbıeli, ómirge ıkemdi, fýnksııalyq saýatty bolýyn qalyptastyratyn pedagogtardyń biliktiligin arttyrýdy joǵary deńgeıde uıymdastyrý. Marjan ǴALYMJANOVA, «О́rleý» biliktilikti arttyrý ulttyq ortalyǵy» AQ fılıaly Atyraý oblysy boıynsha pedagogıkalyq qyzmetkerlerdiń biliktiligin arttyrý ınstıtýtynyń dırektory