Qazaqstandyqtardyń Qazaqstany úshin

QAZAQSTAN RESPÝBLIKASY PREZIDENTTIGINE KANDIDAT  ǴANI ESENGELDIULY QASYMOVTYŃ  SAIаSI TUǴYRNAMASY Qurmetti qazaqstandyqtar! Qymbatty otandastar! Qazaqstannyń  Patrıottar partııasy meniń kandıdatýramdy eń joǵarǵy memlekettik qyzmetke – Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenttigine usynyp, maǵan úlken senim artty. Osy jaıtty men bizdiń memleketimizdegi qoǵam ómirin demokratııalandyrý jolyndaǵy ózimniń qarapaıym eńbegimniń moıyndalǵandyǵy dep túsinemin jáne partııa men Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń aldyndaǵy úlken jaýapkershilik dep esepteımin. Qazaqstannyń Patrıottar partııasy búginde durys tańdalǵan strategııa­lyq saıası baǵyttyń arqasynda halyqtyń kóp bóliginiń aldynda úlken abyroı men súıispenshilikke ıe bolǵandyǵyn maqtan tutamyn. Bul jaıdyń qupııasy óte qarapaıym bolyp shyqty. Sońǵy 12 jyldyń ishinde Qazaqstannyń Patrıottar partııasy birde-bir ret halyqtyń úmiti men  armanyn aldamady. Partııa elimizdiń saıası kartasyndaǵy uzaq jylǵy qyz­meti jolynda osy bir qysyltaıań jyldary  halyq múddesin qorǵaý maqsa­tynda aı saıyn, saǵat saıyn qıyn da tynymsyz saıası jumysyn júrgizip keledi. Osy kúres jolynda zań shyǵarýshy jáne atqarýshy bılik organdarynyń barlyq múmkindikteri, Parlamenttiń depýtattyq minbesi, aqparat quraldary paıdalanylady. Sizderdiń kópshilikterińiz sııaqty meni de:  «Ne úshin osyndaı qıyn da boljaýǵa kelmeıtin saılaý aldy marafonǵa qatysamyn», – degen oı únemi mazalaıdy. «Taq úshin kúres – bul el úshin buryn jasalmaǵan jaqsylyqtardy jasaýǵa múmkindik beretin is», – degen eken danalardyń bireýi. Osy qaǵıdatty ózderińizben bólise otyryp, Sizderdiń aldaryńyzǵa elimizdiń qazirgi kezeńdegi áleýetti damý strategııasynyń tujyrymdamasyn usynamyn.   1. SAIаSI JÚIENI JAŃARTÝ Elimizdiń qoǵamdyq ómiri úshin asa mańyzdy osy bir júıeniń bılik tarapynan elenbeýi ókinishti nátıjelerge ákelip soqtyrdy. Mysaly: álsiz partııalar, shyn mánisindegi oppozısııanyń joqtyǵy. Qoǵamdyq prosester ákimshiliktiń qysymy men  qatań baqylaýymen ótkiziledi. Nátıjesinde – QR Prezıdenttik saılaýǵa 9 saıası partııanyń  úsheýi ǵana qatysyp otyr. Olardyń keıbireýi ne baıkot jarııalaýda nemese saıası kózqarastarǵa baılanysty saılaýǵa qatyspaýda. Bul óte qaýipti belgiler. Egıpet, Týnıs, Lıvııada bolǵan oqıǵalar halyqty tyǵyryqqa tireýge nemese olardyń kóńil-kúıine beı-jaı qaraýǵa bolmaıtyndyǵynan sabaq berýde – ol kúıreý joly ekendigin kórsetip otyr. Barlyq bılik túrleri – toqtaýsyz dıalog ekenin esten shyǵarmaýymyz qajet. Júzege asatyn ustanymdarym Resmı tirkelgen barlyq saıası partııalar Parlamentke enetin bolady. Olardyń keıbir bóligi saılaý barysynda, keıbiri Qazaqstan halqy Assambleıasynan shyqqan depýtattar sııaqty prezıdenttik kvota arqyly ótpek. Sonymen qatar, el Prezıdenti saıası partııa ókilderinen turatyn turaqty konsýltatıvtik organ quryp, basqaratyn bolady. Partııalardyń Parlamentke ótýine 7 paıyzdyq tosqaýyl Zańmen tómendetiletin bolady. 3  paıyzdy tıimdi dep esepteımin. Saılaý naýqany kezinde partııalardyń saıası blogtarynyń qurylýyna shekteý qoıý alynyp tastalady. Arnaıy qyzmet pen quqyq qorǵaý organdarynyń partııa uıymdarynyń jumystaryna aralasýyna shekteý qoıatyn zań qabyldanatyn bolady.   2. ZAŃ ShYǴARÝShY BILIK TARMAQTARYNDA DA О́ZGERISTER ENGIZÝ QAJET DEP SANAIMYN Ústimizdegi jyldyń qańtar-aqpanynda bolǵan sońǵy oqıǵalar, ásirese Parlamenttiń referendým boıynsha sheshimi, oǵan Konstıtýsııalyq keńestiń anyqtamasy bılik salasynyń álsiz jáne táýeldi ekendigin kórsetti. Parlament halyqtyń erik-qalaýyn qoldap, Konstıtýsııalyq Keńestiń daýryqpa kedergisine ushyrady. Aldaǵy ýaqytta osyndaı jaǵdaıǵa tap bolmas úshin, kelesi sheshimderdi qabyldaımyn: a) Prezıdent pen Parlament arasyndaǵy kelispeýshilikti  joıý úshin memlekette vıse-prezıdent laýazymy endiriletin bolady, ol avtomatty túrde Senat Tóraǵasy bola alady; b) Parlament úkimetti taǵaıyndaıdy jáne shettetedi, úkimettiń bıýdjeti men esepterin bekitetin bolady; v) Parlamenttik tekserý tetigi arqyly Parlament  bıýdjet qarajatynyń jumsalýyna baqylaý jasaıdy; g) Parlament barlyq memlekettik baǵdarlamalardy, sonymen qatar memlekettiń qatysýymen jasalatyn  100 mln. dollardan joǵary turatyn jobalar men  kelisim- sharttardy bekitetin bolady; d) Parlament quqyq qorǵaý organdarynyń jáne kúshtik qurylymdardyń  barlyq jetekshi laýazymdaryn, sonymen qatar Qazaqstan Respýblıkasynyń elshileri, Joǵarǵy Sot múshelerin, aýdandyq sottardyń tóraǵalaryn bekitetin bolady. Bul sharalardyń barlyǵy memlekettegi «prezıdenttik-parlamenttik» basqarý júıesinde aǵymdy tasymaldaýdy jarııa etýdi tolyqqandy júzege asyrady. Sýbektisi Prezıdent, depýtat nemese depýtattar toby, Úkimet, saıası partııalar (jeke nemese basqa da saıası kúshtermen biriktirilgen) bolyp tabylatyn zań bastamasy týraly arnaıy zańnama qabyldanatyn bolady. Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń bostandyqtary men quqyqta­ryn qamtamasyz etetin, Konstıtýsııa normalarynyń dáldigi men talqy­la­nýyn, bılik tarmaqtary arasyndaǵy kelispeýshilikterdi sheshý máseleleri negiz­gi mindeti bolyp tabylatyn táýelsiz Konstıtýsııalyq sot qurylatyn bolady.   3. ATQARÝShY BILIK Atqarýshy bılik júıesiniń jetildirilmegendigi basqarý sheshimderiniń tıimsizdigin kórsetip otyr. Sońǵy jyldary barlyq ekonomıkalyq reformalar men úkimettiń baǵdarlamalarynyń oryndalýynda durys sheshimderdiń qabyldanbaýy nátıjege jetýdiń  kúrt tómendeýine ákelip soǵýda. Ákimshilik reformalardyń aıaǵyna deıin oryndalmaýyndaǵy tepe-teńsizdikti joıamyn. Búgingi kúni úkimet jemqorlyq ortasy bolyp tabylatyn ınfraqury­lymdyq atqarýshy organdardyń bútindeı júıesiniń jasalýyna jaǵdaı jasap otyr. О́tken tájirıbede bul – úkimet, mınıstrlik, oblystyq ákimdikter, oblystyq salalyq basqarmalar, aýdandyq ákimdikter, aýdandyq salalyq basqarmalar bolsa, búginde bul – úkimet, mınıstrlikter, ulttyq holdıngter, oblystyq ákimdikter, oblystyq salalyq basqarmalar, áleýmettik- kásipkerlik korporasııalar, aýdandyq jáne aýdandyq salalyq ákimdikter. Osyndaı qurylymda ekonomıkalyq prosesti qalaı durys retteýge bolady  degen suraq týyndaıdy.  Nege osyndaı qosarlas qurylymdar  memleket bıýdjetine ortaqtasady? Nege salyq tóleýshiler sansyz jartylaı memsheneýnikterdi asyraý kerek? Budan shyǵatyn qorytyndy – osyndaı qıyn júıede ekonomıka árqashan álsizdikke jáne jemqorlyqqa dýshar bolady. Men mynandaı sharalardy qoldanamyn: ulttyq kompanııalar men holdıngterdiń, memlekettik qorlardyń, damý ınstıtýttarynyń qyzmetteri­ne tolyq tekserý júrgizemin, barlyq tekserý júrgizilgen kompanııalar men hol­dıngter  memlekettik qordan alǵan qarjylaryn bıýdjetke qaıtarady jáne ózderi básekelestikke túsetin bolady. Al qalǵandary kúıreýge ushyraıdy. Elimizdiń ákimshilik-aýmaqtyq qurylymyn qaıta jandandyramyn. Barlyq oblystyq qurylymdar  shettetiletin bolady. Ákimshilik júıe mynadaı ólshemde bolady – Úkimet-mınıstrlik –  aýdandyq ákimdikter jáne onyń qajetti qurylymdary. Oblys ortalyqtary erekshe mártebedegi Almaty qalasyndaı derbes qalalar bolyp qalyptasady.  Osy jaǵdaıda aýdan ákimderi sol aýmaqta turatyn halyq qalaýymen saılanady jáne Prezıdent Jarlyǵymen bekitiledi. Jergilikti aýdandyq bıýdjetti, aýyl turǵyndary men aýyldardy tikeleı ortalyq qarjylandyratyn bolady. Bul sharalarmen  biz aýyldardyń ajaryn birden keltiremiz. Qazaq ǵalymdarynyń otandyq jáne qoldanbaly zertteýlerin tıimdi damytý maqsatynda ári dúnıejúzi deńgeıinde qoldaý kórsetý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik ǵylym akademııasyn quramyn. Meniń negizgi oıym men qamqorlyǵym – Qazaqstan jáne qazaqstan­dyq­tar úshin: óz resýrstarymyzdy otandyq ónerkásipterde jáne aýyl­sha­rýa­shy­lyq ónimderinde tıimdi paıdalaný úshin ishki qajettilikter men eksporttyq taýarlardyń ósýin qamtamasyz etýge, eńbek jáne  zııatkerlik áleýetin damytýǵa baǵyttalǵan. Qazaqstannyń ashyq ekonomıkaǵa degen beıildigin dáleldeımin. Ulttyq ekonomıka múddesindegi syrtqy ınvestısııalardy ulǵaıtamyn, otandyq taýar­lardyń tez alǵa shyǵýy úshin, salyqtyń barlyq túrin túsirýdi qamta­ma­syz etemin, «kóleńkeli» kapıtaldyń jarııa etilýine naqty sharalar qoldanamyn. Sheteldik  jumys berýshilerge qatań talaptar qoıa otyryp, elimizdiń ındýstrııalyq baǵdarlamasy jalǵasyn tabatyn bolady. Qazaqstanda sheteldik kúshterdi paıdalanǵany úshin arnaıy salyq tóleý engiziletin bolady. Syrtqy saıasat salasynda burynǵy qabyldanǵan halyqaralyq mindetterdi oryndaý bekitiletin bolady. Qazaqstanmen tikeleı shekaralas elder Qytaı, Reseı Federasııasy, Qyrǵyzstan, О́zbekstan jáne Túrkimenstan memleketteri arasynda halyqaralyq qatynastardyń kúsheıýiniń jańa alǵysharttary bolyp tabylady. Astanada osy sala boıynsha mamandar daıarlaıtyn memlekettik Ortalyq Azııa ýnıversıtetin ashamyn. Memlekettegi genderlik saıasat basty másele bolyp qala beredi. Otbasyn qorǵaý, ana men bala, eńbek oryndaryndaǵy áıel quqyqtaryn qamtamasyz etý, balalarǵa áleýmettik járdemaqylar berý, áıelderdiń 55  jasta zeınetke shyǵý quqyn qaıtarý máselelerin zań júzinde atqarýshy ortalyq jáne jergilikti bılik oryndarynda qalpyna keltirý sharalary júzege asatyn bolady. Ekonomıkalyq reformanyń aqshalaı-qarjy, nesıe, bıýdjet, óndiristik jáne aýylsharýashylyq saıasattaryna jańa ózgerister engizemin. Negizgi basymdyqtar  qarapaıym halyqtyń múddesine arnalady. Qupııa jaǵdaıda  masqaralyqpen júrgiziletin devalvasııalaýlar arnaıy zańdarmen tyıym salynady. Osymen biz halyqty ashyqtan-ashyq tonaýshylarǵa tosqaýyl qoıamyz. Qazaqstan múddelerine shyǵyn keltirgen jaǵdaıda sheteldik kompanııalarmen jasalǵan kelisimsharttardy der kezinde qaıta qarap, olarda kózdelgen sharttardy kópshilikke jarııalaý basymdyq dep sanaımyn. Ulttyq qordaǵy qarjylardy paıdalanýdy baqylaý Parlamenttiń quzyryna jatqyzý kerek, munaıdan túsken paıdanyń jartysy bilim, medısına, ǵylymdy túbegeıli qarjylandyrý, ınnovasııalaý, zeınetaqy men memlekettik qyzmetshilerdiń jalaqysyn kem degende 2 ese ósirýge baǵyttalý qajet. Tabıǵı resýrstar – halyq baılyǵy, olar qoǵamǵa jumsalýy qajet. Qazaqstandyq kompanııalardyń qarjysy Qazaqstannyń ekonomıkasyna jumys isteýi tıis. Qazaqstandyq kompanııalarmen dúnıe júzindegi arnaıy offshorlyq aımaqtarda banktik esep-shottar ashý, kelisimder men banktik operasııalar jasaýǵa ruqsat berilmeıtin bolady.  Arnaıy offshorlyq aımaqtarda kelisimder men banktik operasııalar jasaýdyń sońǵy ótpeli ýaqyty 2012 jyldyń 1 qańtaryna deıin aıaqtalatyn bolady. Júzdegen mıllıon dollarlardyń elimizdiń ekonomıkasyna jumys isteýi úshin jaǵdaıy táýir barlyq qazaqstandyq kásipkerlerdiń qordalanǵan kapıtaldaryn Qazaqstanǵa qaıtarýdy usynamyn.  Bul búginde elge oralýǵa joly kesilgen jandarǵa da qatysty. Olardyń júzdegen mıllıon dollarlary el ekonomıkasyna jumys isteýi qajet. Qazaqstanda shaǵyn jáne orta bıznestiń nátıjeli damýyna barlyq jaǵdaıdy jasaımyn. Salyq salý júıesin  jáne salyqtyq esepti berýdi qysqartý – alǵashqy qadam bolmaq. Júrgizilip jatqan áleýmettik saıasat túbegeıli ózgeretin bolady. Jaǵdaıy tómender, múgedekter, zeınetkerler men ardagerler laıyqty ómir súrý jaǵdaılary men qarjylyq tólemdermen qamtamasyz etiledi. Memleket óziniń barlyq azamattaryna meılinshe qamqorlyq pen qolaıly jaǵdaı jasaý qajet. Sonymen, aı saıynǵy múgedekterge tólenetin tólemder, arnaıy memlekettik járdemaqylar men zeınetaqylar qaıta qaralatyn bolady. Barlyq tólemder azyq-túlik sebetiniń, qyzmet kórsetý men taǵam sanatyna jatpaıtyn taýarlardyń, sonymen qatar múgedekterdiń erekshe qajettiligine qatysty medısınalyq qyzmetter, dári-dármektermen ártúrli preparattardyń eń tómengi deńgeıimen  proporsıonal bolady. «Ardagerler týraly» zań qabyldanatyn bolady, soǵysqa qatysqandardy kommýnaldyq tólemderden bosatý, qoǵamdyq kólikterde tegin júrý jáne stasıonarlarda tegin medısınalyq járdem kórsetý máseleleri qarastyrylady. Zeınetkerlerge, múgedekterge, áskerı qyzmetkerlerge jáne quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerin kommýnaldyq qyzmet kórsetýdiń áleýmettik paketpen qamtamasyz etýin 50 paıyzdan tómendetýdiń sharalaryn qoldanamyn. Kúnkórisi tómen azamattardy qoljetimdi jáne tegin ambýlatorlyq jáne stasıonarlyq emdeýmen, sondaı-aq barlyq óńirlerde, elimizdiń qalalary men aýyldarynda dári-dármekti aqylǵa qonymdy  baǵamen satýdy qamtamasyz etemin. Jas otbasylary úshin qymbat emes jáne sapaly turǵyn úımen qamtamasyz etý baǵdarlamasyn, sondaı-aq uzaq merzimdi 10 jylǵa arnalǵan belgili ishki jáne syrtqy qarajat kózi anyqtalǵan memlekettik baǵdarlamasyn qabyldaımyn. Uzaq merzimdi jeńildetilgen turǵyn úı salý máselesin qalpyna keltiremin (jyldyq 3-4 paıyzdyq deńgeıinde). Memlekettik qurylys kompanııalary qurylyp, áleýmettik tegin turǵyn úı jappaı salynatyn bolady. Barlyq jeke turǵyn qurylys salýǵa  tilek bildirýshilerge jer telimderin berý tájirıbesin engizip, olardy qymbat emes qurylys materıaldarymen qamtamasyz etemiz. Turǵyn-qurylys kooperatıvterin qalpyna keltiremiz. Azamattar ózderi qurylys fırmalaryn quryp, qurylys júıesin baqylaıtyn bolady. Ipotekalyq qaryzdy tóleýge paıdalanatyn «Analyq kapıtal» júıesin engizýdi qarastyrý qajet. Bul bala týýdyń ósýin yntalandyrady. Barynsha tegin, joǵary sapaly, básekege qabiletti orta jáne joǵary bilim berýdiń jaǵdaıyn qamtamasyz etemin. Kóptegen memlekettik máselelerdiń sheshilýi – elimizdiń óńirlerin ıgerýdiń jańa tujyrymdamasyn  ázirleý men engizý bolyp tabylady. Eleýli jer resýrstary respýblıkamyzdyń negizgi strategııalyq baılyǵymyzdyń biri. Bul máseledegi saýatty memlekettik saıasat – halqy tyǵyz ornalasqan  ońtústiktiń, batys, soltústik jáne shyǵystaǵy halyqtyń jetkiliksizdik  problemasyn sheshedi. Bul jumys, eń bastysy, shekaralyq aýmaqtardan bastalyp, odan ári el ishine enýi tıis. Atalǵan másele ult táýelsizdigi máselesin tıimdi sheshýdi qamtamasyz etedi. Shekaralyq aýmaqtardy ıgerý maqsatynda elimizdiń azamattaryna shekara mańynda jeńildik nesıe berý jáne áleýmettik sharttary negizinde qaıtarymsyz jer telimderin berýdi usynamyn. Osy oraıda qaýipsizdikti kúsheıtý jáne shekaralyq jerlerdi qajetti qarjy jáne materıaldyq resýrstar berýdiń tıisti memlekettik baǵdarlamasy ázirlenedi. Aýyldyq jerlerdegi jeke derbes jáne ujymdyq jumystardy taýar-aýylsharýashylyq óndiristi naqty memlekettik qoldaýdy qarjylandyrý jáne sýbsıdııalaý, syrtqy jáne ishki naryqta tıimdi qorǵaý  arqyly   iske asyramyz. Aýyldyq jerlerdi shaǵyn nesıelendirý kólemi aıtarlyqtaı ulǵaıtylýy qajet. О́ndiris quraldary (jer, tehnıka, qural-jabdyqtar, mal, tuqym, t.b.) birlesken jekemenshikte bolǵan ujymdyq formatty qalpyna keltirýdi tıimdi dep sanaımyn. Sonymen birge barlyq jerlerde memlekettik agroónerkásiptik kásiporyndar jáne keshender qurylatyn bolady. Aýyl turǵyndaryn nesıelendirýdi jeńildetý úshin memlekettik «QazAgroBank» ashylady. Osylaısha biz aýyl sharýashylyǵyn nyǵaıtyp, sonymen birge  elimizdiń ekonomıkalyq, azyq-túlik qaýipsizdigin syrtqy jaǵymsyz áserlerden qamtamasyz ete alamyz. Mádenıet, bilim berý, ǵylym, adamdardyń rýhanı ómiri memlekettiń erekshe nazarynda bolýy kerek. Men halqymyzdyń tarıhı murasy men mádenıetiniń qaıta jandanýy, ózderine, elimizdiń qaryshtap damýyna degen senimi, elshil sezimderi artýy úshin bárin jasaımyn. Memleketimizde qoǵamdaǵy yntymaqtastyq pen dostyq, Qazaqstanda turatyn barlyq ulttar men ulystardy qoldaý, olardyń ulttyq dástúrleri men mádenıetin kóterý is júzinde qamtamasyz etiletin bolady. Til máselesi meniń basty nazarymda bolatyn basymdyq. Bul másele boıynsha memleket tarapynan  túbegeıli jańa kózqaras bolý kerek dep esepteımin. Elimizdiń  árbir turǵyny úshin, qazaq tilin bilý qajettilik bolatyndyǵyna barlyq jaǵdaı jasalady. Elimizdiń barlyq azamattary úshin, memlekettik tildi bilgenderi úshin tólemniń úsh deńgeılik júıesin engizemin. Birinshi deńgeı – turmystyq, aýyzeki tildi bilgenderi úshin aılyq jalaqyǵa – 10 paıyz, ekinshi deńgeı – sóılep, jazyp, oqyp, is júrgizip jáne iskerı hat almasa alatyndarǵa – 20 paıyz, úshinshi deńgeı – tildi tereń kásibı túrde biletinderge, sabaq bere alatyndarǵa, leksııalar oqıtyndarǵa, ǵylymı maqalalardy aýdaratyndarǵa – 30 paıyz. Bilim deńgeıin memlekettik sertıfıkattar beretin quqyǵy bar arnaýly komıssııa anyqtaıdy. Bul qazaq tilin únemi jetildirýge jaǵdaı jasaıdy, qoǵamdaǵy qarama-qaıshylyqtardy joıady. Bul mólsherler zańnamalyq deńgeıde bekip, 2025 jylǵa deıin jumys isteýi kerek. О́z Jarlyǵymmen Qazaq tiliniń memlekettik akademııasyn quramyn, sonymen birge «Ana tili» atty memlekettik mereke belgilenedi. Barlyq konfessııalarǵa, dinderge jappaı qurmetpen qaraýdy qamtamasyz etýdi ózimniń mindetim men paryzym dep esepteımin. Dinı senimderge, rýhanılyqqa  erekshe qarym-qatynas jáne qoldaý úshin, barlyq týyndaǵan máselelerdi sheshetin derbes memlekettik uıym qurylady. Elimizdiń ári qaraı damýynyń basty jaǵdaıy ultaralyq kelisim bolyp tabylady. Respýblıkada qazaq tiliniń jáne mádenıetiniń basymdyqpen damýymen qosa, barlyq etnostar men mádenıetterdiń teń múmkindikteriniń qurylý baǵyty jalǵastyrylady. Ekonomıkamen ómir súrýdiń qylmyssyzdandyrylýyn qamtamasyz etemin. Elimizde tártip ornatamyn. Jemqorlyq pen qylmystyń  barlyq túrin joıý úshin barlyq áreket jasalady. Bul úshin arnaýly qyzmet pen quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmeti jetildiriletin bolady. Elde kásibı armııa qurylatyn bolady. Halyqtyń Otandy qorǵaýshylar men quqyq qorǵaý organdaryna degen sezimderi oıanatyn bolady. Memleket olardyń ómir súrýin  qamtamasyz etedi. Elimizdegi jan aýyrtatyn máseleniń biri – ekologııa máselesi. Elimizdiń ekologııalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýde  sharalar ázirlenip, iske asyrylatyn  bolady. Aral teńizi, Semeı polıgony, Baıqońyr ǵarysh aılaǵyndaǵy oryn alǵan máselelerdi sheshý úshin álemdik qoǵamdastyq tartylatyn bolady. Elimizdiń barlyq aýmaqtarynda, sondaı-aq Kaspıı teńizi bederlerinde jumys jasap jatqan sheteldik ınvestorlardyń jumystaryn retteıtin ekologııalyq standarttar qaralatyn bolady. Bizdiń tabıǵı resýrstarymyz elimizdiń  basty qundylyǵy bolýy tıis. Qazirgi jaǵdaıda munaıǵa degen joǵary baǵa  barlyq jaǵdaıdy qamtamasyz etýi qajet, eksportqa shyǵarylatyn kómirsýtegi men shıkizat ónimderi Qazaqstannyń jáne onyń halqynyń áleýmettik jaǵdaıyn  jaqsartýǵa qyzmet jasaýy tıis. Qurmetti otandastar! Qazirgi ýaqytta elimizdi kórkeıtýde, áleýmettik jaǵdaıyn nyǵaıtýda  kóptegen mindetter kútip tur. Álemdik qarjy daǵdarysy memleketimizdiń áleýmettik qorǵaý jáne ekonomıka, ishki jáne syrtqy saıasatyna óz áserin tıgizbeı qoıǵan joq. Osyndaı qıyn  jaǵdaıda Qazaqstanǵa tıimdi, batyl isti, naqty jumystarymen tek alǵa qadam basýshy jańa bılik kerek. Tek osy jaǵdaıda ǵana bizdiń árqaısymyz biz ómir súrip jatqan elde, qandaı da bir jaqsy, jaǵymdy ózgeristerdi sezinetin bolamyz. 2007-2011 jyldar álemde tek qana qarjylyq turǵydan ǵana emes saıası turǵydan da daǵdarys bolǵanyn kórsetti. Jáne bul ister sońǵy jaǵdaılarda kóp bilinýde. Budan ári qaraı osylaı ómir súrý múmkin emes ekenin barlyǵy da túsinedi. Sondyqtan men usynyp otyrǵan reforma – bul memlekettik basqarýdyń jańa formatyna kóshýdiń tásili. Bılik «Barlyq qazaqstandyqtar úshin –  demokratııalyq Qazaqstan» lozýngi ispettes tek bir ǵana ulttyq  ıdeıany jetekshilikke alýy kerek. Qazaqstandyqtardyń ómirlik deńgeıin joǵary kóterýdi qamtamasyz etý arqyly elimizdiń gúldengen memleketke aınalatynyna senimdimin. Barlyǵymyz birigip Qazaqstan Respýblıkasynyń árbir azamaty óz Otanynyń ulylyǵyn maqtan tutatyndaı etetinimizge senemin. Biz bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵara otyryp, qandaı qıyndyqta da bolmasyn ıyq tirestire otyryp, kez kelgen synaqtan súrinbeı ótip, myqty Qazaqstandy birge quratyn kúnniń de alys emes ekenin kórip turmyn. Men óz baǵdarlamamdy qalaı iske asyrý kerektigin bilemin jáne ony ómirsheń etý jaýapkershiligin moınyma alýǵa daıynmyn. Eger qoǵam, bizdiń Otanymyzdaǵy barlyq halyq maǵan senim bildiretin bolsa, 2011 jylǵy 3 sáýir kúni saılaý ýchaskelerine kelip meniń kandıdatýrama  daýys  beretin  bolsańyzdar, men  halyq tilegin oryndaý úshin barlyǵyn da jasaımyn jáne respýblıka azamattarynyń úlken senimin aqtaý úshin ózimniń tájirıbem men  barlyq kúsh-qýatymdy jumsaımyn. Asa qurmetpen, árdaıym Sizderdiń – Ǵanı Esengeldiuly QASYMOV, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenttigine úmitker. ________________________ Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenttigine kandıdat Ǵ.E.Qasymovtyń saılaý qorynyń qarajatynan tólendi. Tapsyrys berýshi – senimdi ókil Bııatov Talǵat Qorǵanbekuly.