Klımat ózgerisi kýrs retinde oqytylady

Bıylǵy oqý jylynyń alǵashqy jarty jyldyǵynda elimizdegi jetekshi eki oqý orny – Almaty energetıka jáne baılanys ýnıversıteti (AEjBÝ) men M.H.Dýlatı atyndaǵy Taraz memlekettik ýnıversıtetinde (TarMÝ)  «Klımat ózgerisi» jáne «jasyl ekonomıka» atty jańa kýrs engizilgen bolatyn. Atalmysh qanatqaqty kýrs nátıjelerin qorytyndylaý jáne jalpy oqý baǵdarlamasyna engizý maqsatynda Qazaqstan joǵary oqý oryndarynyń pán ókilderi arasynda arnaıy talqylaý ótti.  «Turaqty damýǵa yqpal etý ortalyǵy» qoǵamdyq qory uıymdastyryp otyrǵan «Joǵary oqý oryndaryna «Klımat ózgerisi jáne «jasyl ekonomıka» kýrstaryn engizý» dep atalatyn dóńgelek ústel USAID KSSMR sheńberinde ázirlengen qazaq­standyq baǵdarlamany negiz etip alǵan. Stýdentter boıynda adamzattyń eko­no­mıkalyq turǵydaǵy is-áreketi men klımat ózgerisi arasyndaǵy tyǵyz baı­lanys jáne «jasyl ekonomıkany» engizýdiń qajettiligi týraly uǵymdardy qalyptastyrýdy, turaqty damýmen, mık­ro jáne makrodeńgeıdegi sapaly eko­nomıkalyq ósimmen qamtamasyz etý aıasynda sheshim qabyldaı bilý daǵdylaryn damytýdy maqsat tutatyn atalmysh kýrs­tyń oqý-ádistemelik keshenine oqý materıaldary, dárister, praktıkalyq jattyǵýlar,  jaǵdaıǵa qatysty tapsyrmalar men JOO-daǵy oqytý barysyn yn­ta­landyrýǵa yqpal etetin tester kirmek. Keleshekte  atalmysh kýrsty engi­zýge yntaly bolyp otyrǵan ál-Fara­bı atyndaǵy QazUÝ, L.N.Gýmılev atyn­daǵy EUÝ, Almaty Tehnologııalyq ýnıver­sıteti, S.Amanjolov atyndaǵy ShQMÝ, S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agroteh­nı­kalyq ýnıversıteti, E.Býketov atyndaǵy QarMÝ, S.Toraıǵyrov atyndaǵy PMÝ, Q.Sátbaev atyndaǵy QazUTÝ, «Halyq sharýashylyǵy» ýnıversıteti sııaqty birqatar memlekettik oqý oryndarynyń dóńgelek ústelge arnaıy kelgen ókilderi qanat­qaqty kýrs nátıjelerimen tanysý maq­satynda AEjBÝ jáne TarMÝ oqytý­shylarynyń baıandamalaryn tyń­dady. Sondaı-aq, klımattyń ózgerýine beıim­delý sha­ralarynyń ózektiligi men ma­­­ńyz­dylyǵyna qatysty oqytýshylar men stý­dentter arasynda pikir almasylady. «Tabıǵı resýrstar tapshylyǵy týyn­­daǵanda, energetıkalyq turǵydan syrtqy kózderge táýeldi bolyp qala­tynymyz anyq. Ony boldyrmas úshin búginnen qamdanyp, ekonomıkany turaqtandyrýǵa tıispiz. Álbette, ol úshin «jasyl ekonomıkaǵa» kóshýimiz kerek. Iаǵnı, elektr qýatyn, jylý qýatyn jańǵyrmaly qýat kózderinen alýdyń artyqshylyqtary kóp. Birinshiden, olar  taýsylyp qalmaıdy, ekinshiden, ekologııalyq turǵydan áldeqaıda taza bolmaq», deıdi «Jasyl ekonomıka» kýr­syn ázirlegen ǵalymdardyń biri, AEjBÝ jylýenergetıkalyq qondyrǵylar kafe­drasynyń meńgerýshisi Andreı Kıbarın. Qazaqstandyq ǵalymdar negizin salyp, qolǵa ala bastaǵan jańa oqý kýrsy stý­dentterdiń qorshaǵan ortaǵa janashyr­lyq­pen qaraı bilýine ári olardyń da joba­lyq prosesterge qatysýyna múmkindik bermek. Jalpy, álemniń kez kelgen eli úshin bas­ty máselege aınalyp kele jatqan klı­mat ózgerisi ásirese, Qazaqstan úshin aıryqsha mańyzǵa ıe bolýy tıis ekenin atap ótken oqytýshy-ǵalymdar «Jasyl ekonomıka» kýrsy tek qorshaǵan orta men aýa raıyna oń áserin tıgizip qana qoımaı, ekonomıkalyq turǵydan úlken qarjy túsire alatyn paıdasy mol sala jáne klımat ózgerisimen kúrestegi basty quraldyń birine de aınala alatyndyǵyna nazar aýdardy. Mıra BAIBEK, «Egemen Qazaqstan» ALMATY