El Elbasy reformasyn qoldaıdy

Elbasy usynyp otyrǵan konstıtýsııalyq reforma qazaq qoǵamy men saıası júıesin odan ári demokratııalandyrýdyń laıyqty jalǵasy dep bilemin. Álemniń barlyq jetekshi zańgerleri men sarapshylary joǵary baǵalaǵan qoldanystaǵy Konstıtýsııamyz 20 jyl boıǵy ýaqyt synynan múdirmeı ótti. Dál osy Konstıtýsııada TMD elderiniń ishin­de alǵash bolyp bıliktiń úsh tarmaq­ty zań­namalyq, oryndaýshylyq jáne táýel­­siz sot júıesiniń negizi naqty kór­setildi. Damy­ǵan demokratııalyq elder­diń zań­nama­syna saı mundaı úderis Konstı­týsııa­myzda 1995 jyldyń ózinde-aq kórinis tapty. Konstıtýsııa qabyldanǵan kezden bas­tap oǵan bar bolǵany úsh ret – 1998, 2007 jáne 2011 jyldary ózgerister engizildi. Bul – Ata Zańymyzdyń turaqtylyǵy men beriktiginiń taǵy bir aıqyn dáleli. Elbasy eldi saıası, ekonomıkalyq jáne áleýmettik jańǵyrýǵa bastaıtyn 100 naqty qadamdy belgileý arqyly Bes ınstıtýttyq reformany usyndy. Bılik tarmaqtary arasynda ókilettik­terdi qaıta bólý – memleket pen onyń barsha azamattary úshin asa mańyzdy jáne prınsıpti másele. Sondyqtan da sońǵy saılaýda saılaýshylardyń 98 paıyzǵa jýyq daýysyna ıe bolyp, eldiń shynaıy yqylasyna bólengen Elbasy qoǵamdy odan ári demokratııalandyrýǵa bastaıtyn konstıtýsııalyq reforma jobasyn búkilhalyqtyq talqylaýǵa usynyp otyr. Qazirdiń ózinde kóptegen memleketterdiń saıasattanýshylary men zańgerleri Qazaqstan Prezıdentiniń Konstıtýsııada naqty ári aı­qyn jazylǵan ókilettikterin eldiń Par­lamenti men Úkimetine berý jónindegi batyl sheshimine óte joǵary baǵa berýde. Bul – qazirgi álemdik saıasattaǵy teńdessiz qubylys. Osy rette mynadaı erekshelikterdi atap ótsem deımin. Birinshiden, Nursultan Ábishuly – postkeńestik damýdyń qıyn-qystaý jaǵdaıyna qaramastan memleketti basqarýdyń eń tıimdi jáne turaqty júıesin qura bilgen Qazaqstan Respýblıkasynyń negizin qalaǵan eren tulǵa. Ekinshiden, Elbasy konstıtýsııalyq refor­malardyń búkil álemdik tájirı­belerin zerdeleı kele, olardyń birde bireýin qaıtalamaı, ózimizge ǵana tán – Qazaq­stannyń damý jolyn qalyptastyrdy. Sol arqyly elimizdi búgingideı ǵalamat jetistikterge jetkizdi. Úshinshiden, Prezıdent dana strateg retinde árdaıym bolashaqty boljap, ondaǵan jyldarǵa negizdelgen baǵyt-baǵdarymyzdy aıqyndap berdi. Buǵan el damýynyń basty baǵyttaryn belgilegen «Qazaqstan-2030» jáne «Qazaqstan-2050» strategııalary dálel. Al usynylyp otyr­ǵan konstıtýsııalyq reforma sol strate­gııalardyń zańdy jalǵasy bolmaq. Tórtinshiden, Memleket basshysy el damýynyń ár kezeńinde únemi onyń negizgi vektorlaryn júıeli túrde naq­ty kór­setip berdi. Elbasy álemdik qaýym­das­tyq­qa táýelsiz, abyroıy, damyǵan mem­leket retinde tanylǵan Qazaq elin qalyp­tas­tyryp, osy reforma arqyly saıası jań­ǵyrýdyń jańa baǵyt-baǵdaryn aıqyndady. Halqymyzdyń keıbir bóligi «Prezıdent Parlament pen Úkimetke óziniń ókilettigin shamadan tys kóbirek berip qoıǵan joq pa?» – dep te alańdaýshylyq bildirýde. «Bıliktiń bul tarmaqtary ózderine berilgen ókilettikterdi tolyqqandy paıdalana alar ma eken?» – deýshiler de bar. Aǵa býyn ókilderi táýelsizdik jyldarynda turaqtylyq pen damýdyń kepili bolǵan Prezıdent ókilettigi men onyń rólin odan ári kúsheıtý jóninde de óz pikirlerin bildirýde. Sonymen qatar, qoǵamda Konstı­týsııanyń 26-babyna ózgerister engizý jónindegi usynystar da qyzý pikirtalas týdyrýda. Árkimniń «zańdy túrde alǵan qandaı da bolsyn múlkin jeke menshiginde ustaýyna» kepildik beretin bul túzetýler Ata Zańymyzdyń basty negizi bolyp tabylady. Bul norma kóptegen damyǵan elderdiń osyǵan uqsas konstıtýsııalyq normalary men halyqaralyq zańnamalaryna tolyǵymen sáıkes keledi. Konstıtýsııanyń 26-babyndaǵy ózgeris­ter ınvestorlar men kásipkerlerdiń Qazaq­stan ekonomıkasyna senimdi túrde qarjy quıýy úshin olardyń quqyǵyn qorǵaýǵa kepildik beredi. Jeke menshikke kepildik berý – damyǵan memleketterdegi ekono­mıkalyq júıeniń búkilálemdik qaǵıdasy. Sondyqtan jalpyhalyqtyq talqylaý aıasynda bizder – zańgerler bul túzetýlerdi ár qazaqstandyqqa túsindirýimiz kerek. Elbasymyzdyń barlyq reformalary halyq pen onyń ıgiligi úshin jasalyp, Qazaqstannyń dańqyn búkil álemge tanytty. Birqatar oblystardy aralap, eńbek ujymdarymen kezdeskennen keıin halyq­tyń Elbasymyz usynǵan kons­tıtý­sııalyq reformany keńinen qoldaıtynyna kóz jetkizdim. Kásipkerler qaýymy tipti jeke menshikke qatysty Konstıtýsııa baptaryn taǵy da kúsheıte túsýdi usyndy. Sondyqtan bul reforma da elimizdi odan ári kúshti, qýatty etip, halqymyzdyń berekesin arttyrady dep kámil senemin. Muhtar QUL-MUHAMMED, «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary