Kenesary han týraly qoljazba tabyldy

Til-aýzymyz tasqa, sońǵy kezderi ót­ken tarıhymyzdy túgendeýde kút­pe­gen oljalarǵa kezigip, shań basqan mu­­raǵattar túbinen kóptegen qundy já­­­digerler tabylýda. Sonyń biri re­tin­­de qazaqtyń sońǵy hany Kenesary Qa­symuly jaıly jazylǵan qujattyń túpnusqasy tabylǵanyn aıtýǵa bolady. Qoljazbanyń avtory ózge emes, Kene hannyń óz uly – Ahmet Kenesarın eken. Bul qujat Máskeýdegi memlekettik tarıh murajaıynyń qorynda 105 jyl boıy saqtalyp kelgenimen, kúni bú­ginge deıin ol týraly eshkim bilmegen. Reseı­lik túrkitanýshy Ilıa Zaısev qol­jaz­bany 2004 jyly tapqanymen, endi ǵana kitap etip jarııalap otyr. «Biz kórme jasaıtyn bolyp, mura­ǵat­taǵy asa kórnekti jazbalardyń úlgi­le­rin tańdaǵan bolatynbyz. Ol kezde men jazbanyń mátinine de qatty nazar aý­darmappyn. Bir jaǵynan, ol kezde Qa­zaqstan tarıhyn jaqsy bilmeıtinmin, son­dyqtan, onyń mańyzdylyǵyn du­rys baǵalaı almadym. Keıin, Keıki ba­­­tyrdyń basy, Kenesary han týraly bas­­pasózde aıtyla bastaǵanda, sol jazba esime tústi, ony oqyp shyǵyp bul qol­­jazbanyń asa qundy ekenin bir-aq bil­­dim», deıdi Zaısev. Ákesi Kenesary han men aǵasy Sadyq týraly Ahmet Kenesarınniń áńgimesi aýdarylyp, 1889 jyly Tashkentte baspadan shyǵarýǵa ázirlengen eken. Sputnik agenttiginiń jazýyna qaraǵanda, 64 pa­raq­tan turatyn qujat osy jyldar boıy ta­nymal tarıhı artefaktilerdi jınaýshy men zertteýshi Syrdarııa oblysy gýbernatory Nıkolaı Gordekov qorynyń sóresinde saqtalypty. Endi, bul qoljazba qazaq tarıhyn ja­ńasha qaraýda aýqymdy jumystardyń bas­taýyna túrtki bolyp, zertteýshiler úshin úlken múmkindikter ashatyny sózsiz. Oralhan DÁÝIT, «Egemen Qazaqstan»