Salyq saıasatyndaǵy tyń baǵyt

Elbasy Nursultan Ábish­uly Nazarbaevtyń halyq­qa arnaǵan bıylǵy «Qazaq­stan­nyń Úshinshi jańǵy­rýy: jahandyq básekege qa­bi­lettik» atty Joldaýy maz­mu­ny boıynsha memleke­ti­miz­diń ekonomıkalyq ósýi­niń jańa modelin qurýdy kóz­degen mańyzdy jáne ózek­ti baǵdarlamalyq qujat. Eli­­miz­diń naqty jahan­dyq báse­­ke­lestikke qabiletti el bolyp, tabysty ótken eki jań­­ǵy­rýdan mol tájirıbe jı­­nap, «Qazaqstan-2050» stra­­te­gııasyn oryndaýǵa baǵy­t­­talǵan senimdi qadamy bolmaq. Elbasy Joldaýy aıasynda damýdyn bes negizgi basym­dyq­tary retinde ulttyq eko­no­mıkamyzdyń tehno­logııalyq jańǵyrtylýy, isker­lik ortasyn jaqsartý, makro­ekonomıkalyq turaq­tylyq, adamı kapıtal sapa­syn joǵarylatý, ult qaýip­siz­digin qamtamasyz etý men sybaılas jemqorlyqpen kúresý belgilengen. Joldaýdyń birinshi ba­sym­dyǵynda, ekonomıkanyń jedeldetilgen tehnolo­gııa­lyq jańǵyrtylýyna qol jetkizý úshin sıfrly ındýstrııany damytý basqa salalarǵa serpin beretindigin aıta kelip, Úkimetke IT-star­taptar halyqaralyq teh­noparkin qurý tap­sy­rylǵan. Ol álemniń barlyq elinen kásipkerler men ınvestorlar tartýdyń platformasy bolýǵa tıis. Bizdiń salanyń negizgi qyzmetine qatysty tapsyr­manyń taǵy biri – ol bıznes-ortany túbegeıli jaqsartý jáne keńeıtý. Memleketimizdiń strate­gııa­lyq maqsatynyń biri – eldiń ishki jalpy ónimindegi shaǵyn jáne orta bıznes­tiń úlesi 2050 jylǵa qaraı kem degende 50 paıyz bolýyn qamtamasyz etý baǵy­ty. Osyǵan oraı, jappaı kásipkerlikti qoldaý tetik­terin odan ári jetildirý úshin ár óńir jappaı kásip­ker­likti, sonyń ishin­de otba­sylyq kásipkerlik­ti damytý baǵytynda keshendi sharalar usynýǵa tıis. Onyń ishinde, jańa jumys oryndarynyń sanyn arttyrý arqyly sa­lyq túsimderin ulǵaıtý mem­le­kettik kirister organdary qyz­metiniń tıimdiligin baǵa­­laý­dyń negizgi kórset­kish­teriniń biri deýge bolady. Memlekettik qyzmetter kórsetý prosesterin ońtaı­lan­dyrýdyń mańyzy óte zor. Qujattardyń merzimi men tizbesin qysqartyp, qaı­ta­­lanatyn rásimderdi joıý arqyly salyq tóleý­shiler ýaqytynyń únemde­lýi­ne jaǵdaı jasaýǵa baǵyt­talǵan. Bul oraıda, adam­nyń óziniń barýyn qajetsin­beıtin tolyq elektrondy for­matqa kóshirýdi kezeń-keze­ńi­men engizý kózdelip otyr. Al, úshinshi basymdyq – mak­roekonomıkalyq turaq­tylyqtaǵy basty mindet – aqsha-nesıe saıasatynyń yntalandyrýshy rólin qalyp­qa keltirý jáne ekonomı­kany qarjylandyrýǵa jeke menshik kapıtaldy tartý. Ulttyq bank fýnksııa­laryn ózgerte otyryp, bank­­terdiń ahýalyna jedel baqy­laý ornatý úshin oǵan bu­rynǵy­dan da kóbirek quqyq beriletin boldy. Sondaı-aq, salyq-bıýd­jet saıasatyn jańa eko­no­mı­kalyq jaǵdaıǵa beıimdeı otyryp, memlekettik damý baǵdarlamalaryna tıesili resýrstar men qarajatty ıgerýdiń tıimdiligin tekserý qajettiligi naqty mindet etip qoıylyp otyr. Sonymen qatar, qarajatty naqty eko­no­mıkaǵa neǵurlym tezirek ári tıimdirek jetkizý úshin bıýd­­jet­tik rásimderdi jeńil­detý qa­jettiligi de atap ótildi. Elbasymyz salyq saıasatyn bıznestiń «kóleńkeden» shyǵýyna beıimdep, shıki­zattyq emes sektordaǵy sa­­lyq­­tyq bazany keńeıtý bo­ıyn­sha naqty mindetter qoı­dy. Qazirgi tańdaǵy salyq je­­ńil­­dik­terin ońtaılandyrý, jal­­py­­ǵa ortaq deklarasııa­laý qarsańynda arnaýly sa­­­lyq rejimderin jańasha qa­­ras­­­tyrý jáne salyqtyq ákim­­­shi­lendirý tetikterin je­til­­­dirý qajettigin aıtyp ótti. So­nyń ishinde, qosymsha qun sa­­ly­­ǵyna qatysty bir­qa­tar ózek­­ti máselelerdi sheshý Jol­­daýda naqty tapsyryldy. Osy rette, aýqymdy baǵ­­­dar­­­lamalardy júzege asy­rý­ǵa qajetti qarajat­tyń basym bóligi memleket qazy­nasynan jumsa­la­tyn­dyǵyn eskersek, mem­le­kettik kirister organdary­nyń El­ba­­sy­nyń Joldaý­yndaǵy tap­syr­malardy oryn­daý­daǵy ornynyń erekshe­ligin, olarǵa qoıylǵan min­det­ter men talaptardyń mańyzdy­lyǵyn atap kórsetý qajet dep esepteımin. Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń «Qa­zaqstannyń Úshinshi jań­ǵyrýy: jahandyq básekege qabi­let­tilik» atty kezekti Jol­daýy­nan týyndaǵan min­det­ter­di júzege asyryp, eli­miz­­­diń ekonomıkasyn odan ári damytyp, halyqtyń ál-aý­qatyn jaqsartý jo­lyn­daǵy maq­satymyzǵa jetý úshin, bir­lese aıanbaı eńbek etýge tıistimiz. Bizdiń birlesip atqa­ra­tyn jumysymyz – mem­le­ket­­tiń jáne eldiń múdde­si. Ol barshamyzǵa ortaq is. Son­dyqtan, Joldaý­daǵy tap­syr­malar men mindet­terdi barshamyz biraýyzdan qoldap, oryndalýyna kúsh salýymyz kerek. Altynsary ÚMBETÁLIEV, Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha memlekettik kirister departamentiniń basshysy Ońtústik Qazaqstan oblysy