Halyq júregindegi qalamgerler

Qazaq ádebıetindegi cúbeli sanalatyn týyndylardyń kóbi derlik HH ǵasyrdyń orta sheninen asqan kezeńde dúnıege kelgeni ras. Sol ýaqyttary qalyń qazaqtyń ádebıet álemine degen qyzyǵýshylyǵyn oıatyp, rýhanı mádenıettiń aýyr júgin bıik beleske súırep shyǵarǵan kórnekti aqyn-jazýshylardyń esimin ardaqtap, halyq jadynda jańǵyrtyp otyrý – árqaısymyzdyń da boryshymyz. Osy tusta ulttyq qundylyqtar men mádenı murany kóziniń qarashyǵyndaı saqtap kele jatqan mýzeı qyzmetkerleriniń eńbegin atap ótpeýge bolmas. Memlekettik ortalyq mýzeı basshylyǵynyń uıymdas­tyrýymen qazaqtyń kórnekti aqyn-jazýshylary – Muhtar Áýezovtiń 120 jyldyq, Ǵabıt Músirepov pen Ǵabıden Musta­fınniń 115 jyldyq, Dıhan Ábilev pen Ǵalı Ormanov­tyń 110 jyldyq, Ádı Shári­povtiń 105 jyldyq jáne Ázil­­han Nurshaıyqov pen Sa­fýan Sháımerdenovtiń 95 jyl­­­dyq mereıtoılary qarsa­ńynda «Halyq júregindegi qa­lam­gerler» atty kórme ashyldy. M.Áýezovtiń qazaqtyń tuń­ǵysh epopeıasy atalǵan «Abaı jolynan» bastap, Ǵ.Músi­repov­tiń «Qazaq soldaty» (1945), «Oıanǵan ólke» tarıhı romany (1953), Ǵ.Mustafınniń soǵystan keıingi halyq ómirindegi óz­geristerdi beıneleýge ar­nalǵan «Mıllıoner» povesi (1948), «Qaraǵandy» romany (1952), D.Ábilevtiń «Qarýlas dos­tar» (1948), «Maıra» (1954) dramatýrgııalyq eńbekteri sııaq­ty qazaqı kórkem prozany klassıkalyq deńgeıge kóterip, qazaq ádebıetiniń altyn qoryna qosylǵan shoqtyǵy bıik týyn­dylarmen qatar, maıdanger qalamgerler – Ǵ.Ormanovtyń «Kóterme» atty áńgimeler men ocherkter jınaǵy, Á.Sháripovtiń «Par­tızan qyzy» (1961) romany, Á.Nurshaıyqovtyń «Mahabbat, qyzyq mol jyldar», «Aqıqat pen ańyz» shy­ǵarmalary – oqyrmanyn esh joǵaltpaıtyn mol mura. Mýzeıdegi kórmelerdiń kóktemdik maýsymyn ashýǵa arqaý bolǵan aıtýly kórmege áde­bıettiń túrli janryna qalam tartqan atalmysh aqyn-jazýshylardyń qazaq jáne arab árpimen jazylǵan qoljazbalary, ózderine tıesili jeke zattary, olardyń ómiri men shyǵarmashylyǵynan syr shertetin biregeı jeke muraǵat materıaldary, sırek kezdesetin foto-qujattary, qoljazbalary men hattary, eńbekteri men marapattary, ádebı muralary men shyǵarmalary, sonymen qatar, bıýst, afısha, plakattar men ıllıýstrasııalar qoıylǵan. Ashylýy aýqymdy ádebı kesh­ke aınalǵan kórmede bel­gili jazýshylarmen qatar, uly qalamgerlerdiń kózi tiri ur­paqtary – Murat Áýezov, Jamıǵa Ormanova, Janar Mus­tafına, Gúlnar Músi­repova, Janar, Janat Nurshaıy­qova­lar, Indıra Sháımer­de­nova, sondaı-aq, Safýan Sháımer­denovtiń jary Baǵdat apa óz estelikterimen bólisti. Kórmeniń saltanatty ashy­­lýynda sóz alǵan máde­nıet­tanýshy ǵalym, memleket já­ne qoǵam qaıratkeri Murat Áýezov: «Qazaqtyń birtýar jazýshylarynyń mereıtoılaryna arnalǵan sharalardyń alǵashqysyn bastap, bizdiń urpaqtyń basyn qosyp, aýqym­dy shara uıymdastyrǵan Ortalyq mýzeı ujymyna alǵys aıtamyn. Mereıtoılyq sharalardy Qytaıda, О́zbekstanda da atap ótý týraly usynystar túsip jatyr. Kórmeni tamashalap, ákelerimizdiń rýhymen tildesip, olar ustaǵan zattar arqyly ótken shaqty esimizge túsirip, tolqyp turmyz», dep aǵynan jaryldy. «2017 jyldyń mamyr aıy­na deıin jalǵasatyn kórmege qyzyǵýshylyq tanytýshylar men kelýshiler qatary kóbeıe tússe merzimi uzartylady», deıdi kórme qyzmetkerleri. Kórmege barlyǵy 300 eksponat qoıylǵan. Mıra BAIBEK, «Egemen Qazaqstan» ALMATY