О́mirmen ózektes ózgeris

Elbasynyń konstıtýsııalyq refor­ma jasaý týraly bastamasy jurt­shylyq tarapynan keń qoldaý­ǵa ıe bolyp, zań jobasy bir aı boıy talqylandy. BAQ betterinde jarııalanǵan málimetter boıynsha saıası partııalar, qoǵamdyq birles­tikt­er, jekelegen adamdar tarapynan alty myńǵa jýyq usynys-tilekter tús­ken. О́ńirde de talqylaý jıyn­dary ótip, birqataryna qatysý múm­kin­digine ıe boldym. Bir ańǵarǵa­nym, demo­kratııalyq damý jolyna nyq qadam bas­qan elimizdiń qoǵamdyq ómirine qatysty saıası máse­leler oblys turǵyndaryn da beıjaı qaldyrmaǵan tárizdi. Endi, mine, konstıtýsııalyq reforma jónin­degi jumys toby usynys-pikirlerdi ekshep, jınaqtap, Konstıtýsııaǵa ózgerister men to­lyq­tyrýlar engizý jónindegi zań jobasy Memleket basshysynyń sheshimimen Parlament qaraýyna engizildi. Parlamenttiń qos palatasynyń birles­ken otyrysyna qatysqan Elbasy qujatty ashyq jáne jarııaly túrde qaraý qajettigin atap kórsetti. Bárimizdiń kútetinimiz – osy. Sondyqtan da, tarıhı sheshim qabyldaý ar­qyly demo­kra­tııalandyrý úrdisteri men tetik­terin jetil­dirý depýtattyq korpýstan sergektikti, bel­sen­dilikti, quqyqtyq bilimdilikti talap eteri anyq. Barlyq prosedýralardyń zańdarǵa sáıkes atqarylyp, eń bastysy, aıtylǵan usynystardyń jan-jaqty eskerilgeni óte mańyzdy. Qazaq eliniń keleshekke baǵdarlanǵan stra­tegııalyq maqsaty – álemdegi aldyńǵy qatarly 30 memlekettiń qataryna ený. Bıyl jarııalanǵan Joldaýda osy maqsatqa qaraı tabandylyqpen jetýdiń basym baǵyttary kórinis tapqan. Kóz aldymyzdaǵy bolyp jatqan saıası ózge­ris­ter jahandyq básekege qabilettiligin qam­ta­ma­syz etetin ekonomıkalyq ósimniń jańa úlgisin engizýmen qatar, quqyqtyq, demokratııalyq tetikterdi nyǵaıtý­dy ditteıdi. Shırek ǵasyr boıy Qazaq­­stannyń ózine tán saıası modeli uraqty prezıdenttik bılik júrgizilip keldi. Aýqymdy reformalar sátti júzege asyrylyp, jemisin berdi. Álemdegi ekonomıkasy básekege qabiletti 50 memlekettiń qataryna qosyldyq. Eki jańǵyrý kezeńi ar­qyly baǵa jetpes qundy tájirıbe jınaqtaldy. Úshinshi jańǵyrý «100 naqty qadam» Ult jospary negizinde ótkiziledi. Túp­ki maqsat ekonomıkanyń álemdik ósiminiń orta deńgeıden joǵary qarqynyn qamtamasyz etýge jáne 30 ozyq eldiń qataryna qaraı turaqty túrde ilgerileýge baǵyttalǵan. Prezıdent memlekettik bıliktiń tarmaqtary arasynda ókilettikterdi qaıta bólý arqyly Úkimettiń jaýapkershiligin arttyrý, Parlament­tiń rólin kúsheıtý qajettigin talaı ret aıt­qan bolatyn. Endi Parlament usy­nyl­ǵan konstı­týsııa­lyq ózgeristerdi bes negiz­gi blok boıynsha jan-jaqty qaraıdy de­gen senim mol. О́ıtkeni, negizgi zańdy ózgertý ha­lyq saılaǵan depýtattyq korpýsqa senip tapsy­ryl­­ǵan­dyqtan, memlekettik basqarý júıesin tıimdi de turaqty etýdiń barlyq joldary eldik múdde­den oılas­tyr­ǵany abzal. Bul – qatardaǵy zań norma­lary emes, sond­yqtan keńi­nen qabyldanǵan ońtaıly reforma­lyq sheshim­der ǵana óz nátıjesin bere alary anyq. Zań normalary arqyly bılik tarmaqtary men olardyń arasyndaǵy ókilettikter barynsha tıimdi etip qaıta bekemdelse, utarymyz kóp bolmaq. Altaı QOJAHMET, SQMÝ professory, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty Soltústik Qazaqstan oblysy