Jalpy, bul birinshi kezdesý emes. Buǵan deıin de ombylyqtar kelip ketse, bizdiń oblys ókilderi de ol jaqta bolyp qaıtqan-dy. Eki óńiraralyq kezdesý, «Qazaqstan-Sibir» halyqaralyq kórmesi, Qazaqstan men Reseıdiń shekaralas aımaqtarynyń forýmy bolyp ótken-di. Barys-kelis barysyndaǵy taqyryp sol bir-aq másele − shekaralas aımaqtardyń ınvestısııalyq jáne ekonomıkalyq damý joldary arqyly, birlese jumys jasaý. Bul máseleni Elbasy N.Nazarbaev ta jıi aıtyp keledi.
Oblys ortalyǵyndaǵy Dostyq úıinde arnaıy kezdesýge jınalǵan taraptar saýda-ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq, mádenı jáne ózge salalardaǵy baılanystardy nyǵaıtý týraly Omby oblysy men bizdiń óńir arasynda 2017-2020 jyldar aralyǵyndaǵy ózara qarym-qatynas baǵdarlamasyna qol qoıyldy. Buǵan deıin de eki oblys kásipkerleri Ombyda quny 150 mıllıon AQSh dollary turatyn logıstıkalyq tehnopark ortalyǵyn qurý týraly kelisimge de kelgen-di. Sondyqtan, basty másele osy bartehnopark sııaqty jobalardyń jol ortada qalyp qoımaı, oryndalýy mańyzdy degen sóz ǵoı.
Gýbernatordy tańǵaldyryǵysy keldi me, oblystyq ákimdik aldymen Jelezın aýdanyndaǵy asyl tuqymdy mal ósiretin «Pahar» JShS-niń agroqalashyǵyn kórsetýge alyp keldi. Rasynda da, tańǵalarlyqtaı keń dalada ornalasqan shet eldegideı barlyq jaǵdaı jasalǵan zamanaýı-órkenıetti óndiristik qalashyqta birneshe keshen, kókónis qoımasy bar, osy jaqynda ǵana seriktestik shet elden taǵy da 1200 bas asyl tuqymdy mal satyp alypty. Omby óńiriniń de aýyl sharýashylyǵynyń alǵa basyp damýy zamanaýı tehnologııalardyń arqasynda ekeni aıtyldy.
Ombyǵa bizdiń oblystan kabel buıymdary, kómir, et-sút, kókónis ónimderi jetkiziledi. Ekonomıkalyq áleýetimizdi arttyrýmen qatar, mádenıet, bilim, ǵylym jáne sport salalaryndaǵy baılanystar jalǵasyp, tájirıbe almasýlar jasaldy. Ekibastuzda ósirile bastaǵan raýshan gúlderiniń 400 myń túbi Reseıge eksporttaldy. Al elektr energııasynyń Reseıge qaıtadan tasymaldana bastaǵany jaıly Bolat Baqaýov oblys turǵyndarmen kezdesýinde aıtqan bolatyn, ıaǵnı biraz kedergige tap bolǵan eksport tasymaly jandanyp, stansalar endi burynǵydaı jumys jasaýy tıis. Sonymen birge, «Bogatyr-Kómir» kenishinde byltyr kómir óndirisi 1,6 paıyzǵa artypty.
Omby oblysynda 100-den asa Qazaqstan-Reseı birlesken kompanııalary jumys jasaýda. О́ńirdegi «Rýbıkom», «Smak», «Kemmı», «Foodmaster» JShS ónimderin Omby oblysynyń saýda oryndaryna jetkizdi. Kómir, alıýmınıı jáne glınozemge de suranys bar. Byltyr bizdiń aımaqtan 150 myń tonna júk Omby oblysyna jetkizildi. Bul − eki oblys kásipkerleri úshin ónimdi tasymaldaýǵa, saýda-ekonomıkalyq baılanysty nyǵaıtýǵa jáne keń aýqymdy naryqqa jol tabýǵa ońtaıly jaǵdaı týǵyzyp otyr degen sóz.
Sonymen qatar, basqosýda jyl saıyn aıtyla beretin, biraq, oryndala qoımaıtyn basty logıstıkalyq eki másele − ózen joly baılanysyn, áýe qatynasyn qalpyna keltirý máseleleri sóz boldy. Jylda aıtyla beretin bul máseleler, bizdińshe, tek eki eldiń Úkimet deńgeıinde naqtylaýyn kútip turǵan sııaqty. Omby gýbernatory Vıktor Nazarov ta sý jolynyń qajettiligin aıtty, bul, árıne, belgili jaǵdaı, biraq, Ertis ózeniniń arnasy tazartylmaǵan, sondyqtan bul jobanyń júzege asý-aspaýy ázirshe belgisiz. Ombyǵa deıingi ózen arnasyn tazalaý bizdiń oblystan bastalýy kerektigin aıtyp júr. Áýe joly jobasy da biraz syzbalardy qajet etedi. Sondyqtan, ózen men áýe joly qalpyna kelgenshe jolaýshylar oblys ortalyǵynan Ombyǵa kún saıyn avtobýspen jolǵa shyǵýda. Tipti, jolaýshylardy ózen arqyly tasymaldaıtyn «sý taksı qyzmeti» júrmek. Ombydan jańa kemeler satyp alynbaqshy. Bul ınvestısııalyq jobany qala ákimdigi iske asyrmaq. Jazda Ertis ózeninde saıahat ta jasaı alady. Árıne, keme satyp alynǵansha da biraz ýaqyt ótetini anyq. Bul máselelerdiń barlyǵy da bir kúngi kezdesý barysynda júzege asyryla qalatyn sharýalar emes ekeni de túsinikti. Shekaralyq óńirler baılanysy asa mańyzdy jobalar qatarynda bolǵandyqtan, joba-josparlardy naqtylaý qajet.
«Bıyl bizdiń kásiporyndar Reseı naryǵyna quny 618 mıllıon dollar turatyn ónimder shyǵarsa, oblysymyzǵa 500 mıllıon dollar turatyn reseılik ónimder jetkizildi, − dedi oblys ákimi Bolat Baqaýov.− Ekijaqty iskerlik jáne mádenı baılanys, shaǵyn jáne orta bıznes salasy, jańa ónerkásiptik ónimder týraly aqparat almasý, ınnovasııalyq jumystar jáne ınvestısııalyq jobalarǵa qatysty áriptestik jalǵasady».
Reseı delegasııasy Nazarbaev zııatkerlik mektebinde, «Pavlodar munaı-hımııa zaýyty» JShS-de, «Neftehım LTD», «Kazenergokabel» AQ-ta boldy. Sońynda delegasııa «Pavlodar» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵyna bardy.
Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan»
Pavlodar oblysy
