Elbasy Joldaýy Máskeýde talqylandy

Jaratylystaný, tehnıkalyq jáne agrarlyq ǵylym salasyndaǵy jańadan shyǵyp jatqan ınnovasııalyq tehnologııalardy ıgerip, jas mamandardy shet elderdiń irgeli joǵary oqý oryndarynda oqytyp jatqan elder qatary qanshama. Shet elderdiń ozyq bilim ordalarynda robototehnıka men mehatronıka, kompıýterlik tehnıka men mıkrotehnıkalardyń tilin meń­gerip elimizdiń úkimettik organdarynda, qoǵamdyq qazmetterde jáne jeke kásip­kerlik salasynda jemisti eńbek etip jatqan jas daryndarymyz je­terlik.

Elbasymyz N.Á.Nazarbaev­tyń el damýyna baǵyttalǵan baǵ­dar­lamalary men jyl saıyn­ǵy Qazaqstan halqyna arnaǵan joldaýlarynda bilim men ǵylymdy meńgerýge qatysty kóptegen tyń oılar aıtylady. Memleket bas­shy­synyń bıylǵy Joldaýyndaǵy úshinshi jańǵyrýdyń bes basymdyǵyn júzege asyrý isi respýblıkanyń ǵylymı qaýymdastyǵy úshin keń kólemdi tal­qy­laý taqy­ry­by­na aınaldy. Bul  stra­te­gııa­lyq maqsattarǵa jetýge múm­kin­­dik beretin, álem­dik deń­geıdegi báse­­kege qabilet­tilik­ti qamtamasyz etetin jańa model bolyp tabylady. Eli­­miz ekonomıkasynyń jańa teh­no­­lo­gııa­lar­men qaıta jabdyq­talýy, qa­zaqstan­dyq ǵalym­dar­dy ınnovasııalyq jáne sıfr­­ly tehnologııalardy jasaý­ǵa qatys­tyrý jáne agroóner­kásiptik keshendi damytý búgin­de barlyq derlik jıyndarda naqty talqylanyp jáne birtin­dep júzege asyrylyp kele jatqan asqar­ly mindetter.

Elimiz táýelsizdik alǵaly beri qanshama jastar shet elder­de oqyp, bilim aldy. Bıyl­ǵy Elbasynyń Jol­daýy da halyq­aralyq «Bolashaq» baǵ­dar­­la­­masymen Máskeý qala­synda oqyp jatqan magıs­tranttar, aspıranttar men dok­ta­rant­tardyń arasynda keńinen tal­qylandy.

K.A.Tımırıazev atyndaǵy Reseı memlekettik agrarlyq ýnı­versıteti men Máskeý aýylsha­rýashylyq akademııasynda oqı­tyn doktoranttar aýyl sharýa­shylyǵy ǵylymdarynyń kandıdaty Jomart Kemeshov pen tehnıka ǵylymdarynyń kandıdaty Súndet Ká­ri­mov, ıaǵnı osy  joldardyń avtory oqý oryndarynda oqı­tyn qazaq jastarynyń basyn qosyp «Qazaqstannyń Úshinshi jań­ǵyrýy: jahandyq básekege qabi­lettilik» taqyryby aıasynda sóz qoz­ǵady. Kezdesýde Elbasynyń bıylǵy Joldaýynda basymdyq berilgen baǵyttar áńgime arqa­ýy­na aınalyp, jastar óz oılaryn ortaǵa salý arqyly agrar­lyq salanyń damýy men ǵylym­ǵa degen kózqarastaryn bildirdi.

Aspırant Seıilbek Nurym­betov «Ja­ńa ındýstrııa­lar qurýmen qatar dás­túrli bazalyq salalardy damytýǵa serpin berýimiz kerek. Bul – ónerkásip­ter men agroónerkásiptik keshen, kólik-logıstıka, qurylys sektory jáne basqa salalar» degen Elbasynyń sózin jastarǵa jan-jaqty túsindirip, agrar­lyq salada bolashaqta atqarylatyn ju­mystarǵa keńinen toqtaldy.

Magıstrant Ernur Juman­seıit «Ag­rarlyq sektor ekono­mıkanyń ja­ńa draı­veri­ne aı­nalýy kerek», degen El­ba­­sy­nyń sózin tereńirek tar­qa­týǵa tyrysty. Qazaqstannyń agro­óner­­ká­sip kesheniniń bolashaǵy zor. Aýyl sha­rýa­shylyǵy boıynsha biz álem­de iri ag­rarlyq eks­port­­tyq ónim ón­dirýshi el­der­diń kósh basshysy bola alamyz. Kún­­delikti tutynatyn taýarlar­dyń sapasy men bıologııalyq taza taǵam­darǵa qatysty ǵyly­mı ne­gizdemeler qajet. Qazir­gi tańda bizdiń elimizde shy­ǵa­rylatyn taýarlardyń barlyǵy derlik brendke aınalyp, álemge keńinen tanylýy tıistigin atap ótti.

Doktorant Jomart О́mirbek­uly  óz sózinde «Astyq ónimderi bo­ıynsha biz Eýrazııada «nan kár­zeńkesi» bolýymyz kerek. Shıki­zat óndirisinen sapaly óń­delgen ónim shyǵarýǵa kóshý qajet. Tek sonda ǵana biz halyq­aralyq naryqtarda básekege qabi­letti bola alamyz», degen Elba­synyń sózin alǵa tartty. Jer­di paıdalaný tıimdiligin artty­rý qajet. Sýarmaly egis alań­yn 5 jyl ishinde 40%-ǵa keńeı­tip, 2 mıllıon gektarǵa jetkizý mańyzdy.

О́ndiriste suranysqa ıe ag­rar­lyq ǵylymı-zertteýlerge sa­ly­natyn ınvestısııa kólemin art­tyrý kerek. Sondaı-aq, ol 2021 jylǵa qaraı azyq-túlik taýa­ry eksportyn 40%-ǵa kó­beı­týdi tolyq qoldaıtynyn aıt­ty. Agroónerkásip keshenin damy­tý­dyń jańa memlekettik baǵ­dar­lamasy aıasynda iske asy­ry­lýy qajet jumystardy tal­dap shyqqan bolashaq ǵylym dok­tory agaralyq ǵylymdy alǵa jyljytý kerek ekenine basa nazar aýdardy.

Sol sııaqty, Qyzylorda obly­sy men K.A.Tımırıazev atyn­­daǵy Reseı mem­lekettik ag­rar­lyq ýnı­versıteti jáne Más­­keý Aýyl­sharýashylyq akade­mııa­synyń ekijaqty keli­simi nátıjesinde jyl saıyn oqıtyn 200-ge jýyq qazaq­standyq stýdentter men Máskeý bolat qorytpalary ýnıversı­te­tinde oqıtyn 300-ge jýyq qyzyl­ordalyq stýdentter de óz oılaryn bildirdi.

Syrtta júrse de týǵan jeriniń damýyna beı-jaı qaraı almaıtyn el jastarynyń Otanǵa degen saǵynyshtary sóılegen sózderinen baıqalyp turdy. Elbasymyz N.Á.Nazarbaevtyń bıylǵy jyly Qazaqstan hal­qyna arnaǵan Joldaýyn Reseı Federasııasynda oqyp jatqan qazaq jastary jan-jaqty talqy­lap, elge maman bolyp oralýǵa, eldiń damýyna óz úlesterin qosýǵa senim bildirip tarqasty.

Súndet KÁRIMOV

Reseı Federasııasy,

Máskeý qalasy