Taıaýda Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy elshiligi elimizdegi bir top jýrnalıspen kezdesý ótkizdi. Tótenshe jáne ókiletti elshi Chjan Hanhýeı irgeles eldiń ekonomıkalyq ahýaly, bizdiń elmen aradaǵy qarym-qatynasy týraly baıandap, jýrnalısterdiń saýaldaryna jaýap berdi.
Elshiniń aıtýynsha, ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha QHR-da ortasha ekonomıkalyq ósim 6,5 paıyzdy qurapty. 2017 jyly bul kórsetkish taǵy da 6,5 paıyzdy quraıdy degen jospar jasalǵan.
– О́tken jyly Qytaıdyń ekonomıkalyq ósim kólemi 6,5 paıyzdy qurady. Bul – jaqsy kórsetkish. Bir jylda 13,140 myń jańa jumys orny ashyldy. Qytaı kommýnıstik partııasynyń basty maqsaty – 2021 jylǵa qaraı eldegi kedeılikti birjola joıý. Ol úshin jyl saıyn kedeılik shegindegi 10 mıllıonǵa jýyq adamdy jumyspen qamtý, áleýmettik jaǵdaılaryn jaqsartý josparlanyp otyr, – dedi Chjan Hanhýeı.
Bul elde jyl saıyn joǵary oqý oryndaryn támamdap, eńbek naryǵyn toltyratyn túlekterdiń ǵana sany 5 mıllıonnan asatynyn eskersek, jumyspen qamtý máselesi asa ózekti ekeni túsinikti.
Halyq sany 1 mıllıard 300 mıllıonnan asyp jyǵylatyn eldiń halqy elektr energııasymen tolyq qamtylypty. О́tken jyldyń sońynda eldegi elektrsiz otyrǵan eń sońǵy otbasyna bul ıgilik jetkizilgen. Sol sııaqty, mobıldi baılanyspen qamtý isi de tolyǵymen sheshilgen. Halyq qonystanǵan mekenderdiń barlyǵyna uıaly baılanys munaralary ornatylypty.
Kezdesýde Astanada ótetin EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesi týraly da sóz qozǵaldy. Halyqaralyq kórme kezinde Qazaqstanǵa saıahattap keletin qytaılyq týrısterdiń qarasy qalyń bolady dep boljaýǵa negiz bar syńaıly. Qytaı elshisi týrısterdiń sany týraly naqty derek keltirmese de, jerlesteriniń bizdiń elge saıahattaýǵa yntaly ekendigin jetkizdi.
– EKSPO kezinde Qazaqstanǵa keletin qytaılyq týrısterdiń sany týraly naqty eshteńe aıta almaımyn. Degenmen, qazir týrıstik operatorlar osy iske jumylyp jatyr. Qytaılyq týrıster Qazaqstanǵa saıahattaýǵa psıhologııalyq jaǵynan daıyn. Buryn olar Qazaqstannyń tabıǵaty, saıahattaıtyn kórikti jerleri, tarıhı oryndary týraly onsha bile qoımaıtyn. Qazir birshama habardar. Astanaǵa úkimet ókilderi, bıznesmender keledi, – dedi Chjan Hanhýeı.
Onyń aıtýynsha, halyqaralyq sharaǵa Qytaı delegasııasy úlken top bolyp kelmek. Bir atap óterligi, halyqaralyq kórmedegi shet memleketterdiń pavılondarynyń arasynda Qytaı pavılony kólemi jaǵynan eń aýqymdysy bolmaq. Kórmeni tamashalap, Qazaqstannyń kórikti jerlerin aralap, tarıhı oryndarymen tanysýǵa nıetti jandar qazirdiń ózinde elimizge qatysty túrli málimetter surap jatqan kórinedi. Osy oraıda, elshi delegasııa múshelerin, týrısterdi qonaq úımen qamtýdyń mańyzdylyǵyn da aıtyp ótti.
Chjan Hanhýeı óziniń sózinde búgingi tańda Qytaıdyń qýatty ekonomıkasynan, aqparattyq tehnologııa, ǵarysh jáne basqa da san saladaǵy jetistikterinen, demografııalyq áleýetinen, basqa da tabystarynan ish tartyp otyrǵandardyń bar ekeni de jasyryn emes degen yńǵaı tanytty. Elshiniń paıymdaýyna salsaq, «qytaılyq qaýip» týraly aıtylǵan qaýsetter shyndyqqa janaspaıdy. Bul eldiń eshqashan basqynshylyqpen aty shyqqan emes.
– Qazir «Qytaılyq qaýip» týraly san túrli aqparattar aıtylyp jatqanynan habardarmyn. Biraq bul – eshqandaı negizsiz aqparat. Qytaı eshqashan basqynshylyqpen aınalysqan emes, aldaǵy ýaqytta da aınalyspaıdy. Qazir QHR óndiris salasy, aqparattyq tehnologııalar, ǵarysh jáne basqa da salalar boıynsha alǵa shyqty. Bizdiń ekonomıkamyz básekege qabiletti. Al biz ózimizdi qorǵaı alatyn deńgeıge kóterilsek, alyp elder «qytaılyq qaýip» týraly aıtady, – dedi QHR Tótenshe jáne ókiletti elshisi.
Elshi aıtyp ótkendeı, Qytaı – álemniń kez kelgen elimen beıbit qatynas ornatýǵa, áriptestik baılanysty damytýǵa beıil, ádil básekelestikke ázir memleket.
Arnur ASQAR, «Egemen Qazaqstan»
Sýretti túsirgenErlan OMAROV, «Egemen Qazaqstan»
