• 30 Naýryz, 2017

Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń buıryǵy

770 ret

kórsetildi

37 mın

oqý úshin

«Uıymdardyń jumyskerleri men halyqty órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý qaǵıdalaryn jáne órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý jónindegi oqý baǵdarlamalarynyń mazmunyna qoıylatyn talaptardy bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Tótenshe jaǵdaılar Mınıstriniń 2014 jylǵy 9 maýsymdaǵy №276 buıryǵyna ózgerister engizý týraly

Egemen Qazaqstan

Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń buıryǵy

2015 jylǵy 16 qyrkúıek №777 Astana qalasy

«Azamattyq qorǵaý týraly» 2014 jylǵy 11 sáýirdegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 12-baby 1-tarmaǵynyń 44) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn:

1. «Uıymdardyń jumyskerleri men halyqty órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý qaǵıdalaryn jáne órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý jónindegi oqý baǵdarlamalarynyń mazmunyna qoıylatyn talaptardy bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Tótenshe jaǵdaılar Mınıstriniń 2014 jylǵy 9 maýsymdaǵy № 276 buıryǵyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 9510 bolyp tirkelgen, «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde 2014 jylǵy 16 shildede jarııalanǵan) mynadaı ózgerister engizilsin:

Uıymdardyń jumyskerleri men halyqty órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý qaǵıdalary jáne órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý jónindegi oqý baǵdarlamalarynyń mazmunyna qoıylatyn talaptar osy buıryqqa qosymshaǵa sáıkes jańa redaksııada jazylsyn.

2. Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń Tótenshe jaǵdaılar komıteti (V.V.Petrov) zańnamada belgilengen tártippen:

1) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýdi;

2) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin kúntizbelik on kún ishinde ony merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa joldaýdy;

3) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin kúntizbelik on kún ishinde Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyq aktileriniń Etalondyq baqylaý bankine qosý úshin «Zań» derekter bazasy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq memlekettik kásipornyna joldaýdy;

4) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń resmı ınternet-resýrsynda ornalastyrýdy;

5) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin on jumys kúni ishinde osy tarmaqtyń 1), 2), 3) jáne 4) tarmaqshalarynda kózdelgen is-sharalardyń oryndalǵany týraly málimetterdi Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń Zań departamentine usynýdy qamtamasyz etsin.

3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstriniń orynbasary V.K. Bojkoǵa jáne Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń Tótenshe jaǵdaılar komıtetine (V.V. Petrovqa) júktelsin.

4. Osy buıryq resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Ishki ister mınıstri

polısııa general-polkovnıgi Q.QASYMOV

Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstriniń 2015 jylǵy 16 qyrkúıektegi

№777 buıryǵyna qosymsha

Qazaqstan Respýblıkasy Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń 2014 jylǵy 9 maýsymdaǵy №276 buıryǵymen bekitilgen

Uıymdardyń qyzmetkerleri men halyqty órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý qaǵıdalaryn jáne órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý jónindegi oqý baǵdarlamalarynyń mazmunyna qoıylatyn talaptar

1. Jalpy ereje

1. Osy Uıymdardyń qyzmetkerleri men halyqty órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý qaǵıdalary jáne órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý jónindegi oqý baǵdarlamalarynyń mazmunyna qoıylatyn talaptar (budan ári – Qaǵıdalar) «Azamattyq qorǵaý týraly» 2014 jylǵy 11 sáýirdegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyn iske asyrý maqsatynda ázirlengen jáne uıymdardyń qyzmetkerleri men halyqty órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý tártibin jáne órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý jónindegi oqý baǵdarlamalarynyń mazmunyna qoıylatyn talaptardy aıqyndaıdy.

2. Uıymdardyń qyzmetkerlerin oqytý tártibi jáne órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý jónindegi oqý baǵdarlamalarynyń mazmunyna qoıylatyn talaptar

2. Uıymdarda jumys isteıtin halyqty oqytý órtke qarsy nusqama jáne órt-tehnıkalyq mınımým túrinde júzege asyrylady.

3. Uıymdarda órtke qarsy nusqama qyzmetkerlerge órt qaýipsizdiginiń negizgi talaptaryn jetkizý, óndirister men jabdyqtyń tehnologııalyq prosesteriniń órt qaýiptiligin, órtke qarsy qorǵaý quraldaryn, sondaı-aq órt shyqqan jaǵdaıda olardyń áreket etýin zerdeleý maqsatynda júrgiziledi.

4. О́rt qaýipsizdigi jónindegi nusqama jáne sabaqtar kórneki quraldarmen jabdyqtalǵan úı-jaıda ótkiziledi.

5. О́rtke qarsy nusqama osy Qaǵıdalarǵa 1-qosymshaǵa sáıkes О́rtke qarsy nusqamanyń úlgi baǵdarlamasy boıynsha (budan ári – Baǵdarlama) uıym basshysy nemese órt qaýipsizdigine jaýapty adam júrgizedi.

О́rtke qarsy nusqamany júrgizý kezinde uıym qyzmetiniń ereksheligi eskeriledi.

6. О́rtke qarsy nusqama uıymnyń qyzmetkerlerin «Azamattyq qorǵaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy (budan ári – Zań) 61-babynyń talaptarymen tanystyrýdy qamtıdy.

7. Sıpaty jáne ótkizý ýaqyty boıynsha órtke qarsy nusqama: kirispe, alǵashqy, qaıta, jospardan tys jáne maqsatty bolyp bólinedi.

8. Kirispe, alǵashqy, qaıta, jospardan tys jáne maqsatty órtke qarsy nusqamalar, О́rt-tehnıkalyq mınımýmdy júrgizý baǵdarlamalary uıym basshysymen bekitiledi.

9. Kirispe, alǵashqy, qaıta, jospardan tys, maqsatty órtke qarsy nusqamalardyń júrgizilgeni jáne qyzmetkerdi jumysqa jiberilgeni týraly jazba órt qaýipsizdigi boıynsha nusqamalar ótkizýdi esepke alý jýrnalyna osy Qaǵıdalarǵa 2-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha jazylady.

10. Kirispe órtke qarsy nusqama:

1) bilimine, kásibi (laýazymy) boıynsha jumys ótiline qaramastan, jańadan qabyldanǵan barlyq qyzmetkerlermen;

2) ýaqytsha jáne maýsymdyq qyzmetkerlermen;

3) óndiristik oqýǵa nemese praktıkaǵa kelgen bilim alýshylarmen jáne stýdenttermen júrgiziledi.

11. Kirispe jáne alǵashqy órtke qarsy nusqama Zańynyń 61-babynyń talaptaryn eskere otyryp, baǵdarlama boıynsha júrgiziledi.

12. Kirispe órtke qarsy nusqama qyzmetker alǵan uıymda belgilengen órtke qarsy rejımdi saqtaý daǵdysy men bilimin tekserýmen, órt shyqqan kezdegi is-qımyldardy praktıkalyq jattyǵýmen jáne órt sóndirý quraldary men órtke qarsy qorǵanys júıelerin bilýin tekserýmen aıaqtalady.

13. Kirispe nusqamadan ótpegen adamdar qyzmettik mindetterin atqarýǵa jiberilmeıdi.

14. Alǵashqy órtke qarsy nusqama óndiristik obektilerde, saqtaý jáne saýda obektilerinde, sondaı-aq adamdar jappaı bolatyn obektilerde tikeleı jumys ornynda júzege asyrylady.

15. Alǵashqy órtke qarsy nusqama:

1) barlyq jańadan qabyldanǵan qyzmetkerlermen;

2) bir bólimsheden basqasyna aýysqan qyzmetkerlerimen;

3) aýysqan jaǵdaıda, olar úshin jańa jumysty oryndaıtyn qyzmetkerlermen, issaparǵa jiberilgen ýaqytsha qyzmetkerlermen;

4) maýsymdyq qyzmetkerlermen;

5) uıym aýmaǵynda qurylys-montajdaý jumysty oryndaıtyn qurylys salasynyń mamandarymen;

6) óndiristik oqýǵa nemese praktıkaǵa kelgen bilim alýshylarmen jáne stýdenttermen júrgiziledi.

16. Alǵashqy órtke qarsy nusqama alǵashqy órt sóndirý quraldaryn paıdalanýdy, órt shyqqan kezdegi is-qımyldardy, evakýasııalaý qaǵıdalaryn, zardap shekkenderge kómek kórsetýdi praktıkalyq kórsete jáne dadylanýyn pysyqtaı otyryp, árbir qyzmetkermen jeke-jeke júrgiziledi, sondaı-aq birtekti jabdyqqa qyzmet kórsetetin adamdar tobymen jáne jalpy jumys ornynyń sheginde júrgiziledi.

17. О́rtke qarsy qaıta nusqama uıym basshysy bekitken sabaqtardy ótkizý kestesine sáıkes mynadaı kezeńdilikpen jylyna keminde 1 ret júrgiziledi:

1) bilim berý, densaýlyq saqtaý jáne halyqty áleýmettik qorǵaý obektilerde – keminde jarty jylda bir ret;

2) óndiristik obektilerde, saqtaý jáne saýda obektilerinde, adamdar kóp jınalatyn obektilerde – jylyna bir ret;

3) adamdar kóp jınalatyn obektilerge jatpaıtyn qoǵamdyq ǵımarattarda – 2 jylda bir ret.

18. О́rtke qarsy qaıta nusqamany jeke nemese jalpy jumys ornynyń sheginde birtekti jabdyqqa qyzmet kórsetetin adamdar toby júrgizedi.

19. О́rtke qarsy qaıta nusqama barysynda órt qaýipsizdigi salasyndaǵy qyzmetti retteıtin normatıvtik quqyqtyq aktilerdi bilýi, alǵashqy órt sóndirý quraldaryn paıdalana bilýi, evakýasııalaý joldaryn, órt týraly habarlaý júıelerin jáne adamdardy evakýasııalaý jónindegi is-sharalardy bilýi tekseriledi.

20. Jospardan tys órtke qarsy nusqama:

1) óndiristiń tehnologııalyq prosesin ózgerý, jabdyqty, quraldardy, negizgi shıkizatty, materıaldardy aýystyrý nemese jańǵyrtý kezinde;

2) uıym qyzmetkerleri órttiń shyǵýyna ákelgen nemese ákelýi múmkin órt qaýipsizdigi talaptaryn buzǵan kezde;

3) órt qaýipsizdigi salasyndaǵy memlekettik baqylaýdyń laýazymdy adamdary uıymǵa órt-tehnıkalyq tekserý júrgizý barysynda uıym qyzmetkerleriniń biliminiń jetkiliksiz ekenin anyqtaǵan kezde olardyń uıǵarymy (tekserý nátıjeleri týraly akt) boıynsha órt qaýipsizdigi sharalaryn qosymsha zerdeleý úshin;

4) uqsas óndiristerde, ǵımarattar men qurylystarda shyqqan órtter týraly aqparattyq materıaldar kelip túsken kezde;

5) uıym qyzmetkerleriniń órt qaýipsizdigi talaptaryn qanaǵattanarlyqsyz bilý faktileri anyqtalǵan kezde júrgiziledi.

21. Jospardan tys órtke qarsy nusqamany jeke nemese ortaq jumys orny sheginde birtekti jabdyqtarǵa qyzmet kórsetetin qyzmetkerler júrgizedi. Jospardan tys órtke qarsy nusqamanyń mazmuny árbir naqty jaǵdaıda ony ótkizýdiń qajettiliginen týyndaǵan sebepter men jaǵdaılarǵa baılanysty anyqtalady.

22. Maqsatty órtke qarsy nusqama:

1) joǵary órt qaýiptiligimen jáne basqa da otty jumystarmen (ashyq otty paıdalanatyn, ushqyn túzetin, gaz-aýa, bý-aýa jáne tozań-aýa qospalarynyń, ózge de janǵysh zattardyń (elektrmen jáne gazben dánekerleý, benzınmen kesý, dánekerleý shamdaryn, fakelderdi, shilterlerdi paıdalanatyn jumystar, bıtým qaınatý jáne jylý men ushqyn shyǵaratyn basqa da jumystar) tutanýy (ózdiginen tutanýy) múmkin temperatýraǵa deıin jabdyqty, aspapty, materıaldardy qyzdyratyn jumyspen) baılanysty birjolǵy jumystardy oryndaý kezinde;

2) tótenshe jaǵdaılar saldaryn joıý kezinde;

3) ruqsat-narıad resimdeletin jumystardy júrgizý kezinde, jarylys qaýipti óndiristerde otty jumystardy júrgizý kezinde;

4) uıymdar men óndiristerde ekskýrsııalar júrgizý kezinde;

5) adamdar jappaı jınalatyn is-sharalardy uıymdastyrýǵa daıyndyq kezinde júrgiziledi.

23. Maqsatty órtke qarsy nusqama qyzmetkerlerdiń uıymdarda alǵan belgilengen órtke qarsy saqtaý daǵdylary men bilimderin tekserý, órt týyndaǵan kezdegi is-qımyldarǵa praktıkalyq mashyqtanýy jáne órt sóndirý quraldaryn jáne órtke qarsy qorǵaý júıesin bilýlerin tekserý arqyly aıaqtalady.

24. Qanaǵattandyrarlyqsyz bilimin kórsetken adamdar ózdiginen jumysqa shyǵýyna jol berilmeıdi jáne nusqamadan qaıta ótedi.

25. О́rt qaýipsizdigi salasyndaǵy, órtke qarsy rejım, uıymnyń tehnologııalyq prosesi men óndirisiniń órt qaýiptiligi, sondaı-aq uıymda órt shyqqan kezde órttiń aldyn alý, órt kezinde adamdardyń ómirin, densaýlyǵyn jáne múlikti saqtaý boıynsha praktıkalyq daǵdylardy mashyqtandyrýǵa múmkindik beretin tásilder men is-qımyldar bóliginde normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń talaptaryn bilý kóleminde órt-tehnıkalyq mınımýmge oqytýǵa osy Qaǵıdalarǵa 3-qosymshaǵa sáıkes órt-tehnıkalyq mınımýmyna mindetti oqytylatyn qyzmetkerler tizbesinde keltirilgen adamdar jatady.

26. Qyzmet baǵytyna qaramastan, uıymdardyń basshylary, mamandary men qyzmetkerlerin órt-tehnıkalyq mınımýmyna oqytý jumysqa qabyldaǵannan keıin bir aı ishinde jáne keıinnen sońǵy oqytýdan ótken kúninen bastap 3 jylda keminde bir ret ótkiziledi.

27. О́rt-tehnıkalyq mınımýmyn oqytý óndiristen qol úzip jáne óndiristen qol úzbeı uıymdastyrady.

28. Oqý ortalyqtarynda óndiristen qol úzip órt-tehnıkalyq mınımýmyn oqytýdan:

1) basshylar jáne órt qaýipsizdigine jaýapty adamdar;

2) óndiristik obektiler men óndiristiń jarylys-órt jáne órt qaýiptiligi boıynsha A, B, V sanattaryndaǵy saqtaý obektileriniń, adamdar jappaı bolatyn obektilerdiń qyzmetkerleri;

3) gazben, elektrmen dánekerleý, benzınmen jumys isteıtin, qyzdyrý shamdarymen, shyraqtarmen, kúıdirgishtermen, bıtýmmen jumys isteıtin jáne jylý bóletin ári ushqyn shashatyn jumystardy júrgizetin qyzmetkerler;

4) basshynyń sheshimimen jumysshylar ótedi.

29. О́ndiristen qol úzbeı órt-tehnıkalyq mınımýmyn oqytýdan:

1) órt qaýipti jumystardy (jelimmen, mastıkalarmen, bıtýmmen, polımerlermen jáne ózge de janǵysh zattar men materıaldarmen, gazben dánekerleý jumystary, elektr dánekerleý jumystary, metall kesý, dánekerleý jumystary jáne basqa da órt qaýipti jumystar) júzege asyratyn qyzmetkerler;

2) aýyl sharýashylyǵy uıymdarynyń qyzmetkerleri;

3) pedagogıkalyq qyzmetkerler;

4) elektrıkter;

5) jeke menshik kúzet uıymdarynyń kúzetshilerinen basqa, uıymdardy kúzetýdi júzege asyratyn qyzmetkerler;

6) avtojanarmaı quıý stansııalarynyń qyzmetkerleri ótedi.

30. О́rt-tehnıkalyq mınımým baǵdarlamasy boıynsha oqytýdy oqý ortalyqtarynda oqýdan ótken, uıym basshysy nemese órt qaýipsizdigin qamtamasyz etýge jaýapty adam tikeleı uıymda júrgizedi.

31. О́rt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý jónindegi oqý baǵdarlamalarynyń mazmunyna qoıylatyn talaptar mynalardy qamtıdy:

1) órt-tehnıkalyq mınımýmyna oqytý baǵdarlamasy, saǵat sany osy Qaǵıdalarǵa 4-qosymshaǵa sáıkes kásibı qyzmetiniń ereksheligin, laýazymy boıynsha mindetterdi atqarý erekshelikterin jáne salalyq qujattardyń erejelerin eskere otyryp, bilim alýshylardyń ár sanaty úshin jasalady;

2) materıaldardy qalyptastyrý kezinde órt-tehnıkalyq mınımýmy boıynsha oqytý kásibı qyzmet ereksheligin eskere otyryp, bilim alýshylardyń ár sanaty úshin órt qaýipsizdigi salasyndaǵy normatıvtik quqyqtyq aktiler basshylyqqa alynady;

3) praktıkalyq sabaqtardy ótkizý kezinde alǵashqy órt sóndirý quraldaryn paıdalanýǵa, órt shyqqan kezdegi is-qımyldardy pysyqtaýǵa, evakýasııalaý jáne zardap shekkenderge kómek kórsetýge oqytý kezinde qoldanýy tıis.

32. О́rt-tehnıkalyq mınımýmyn oqytý aıaqtalǵannan keıin keminde úsh adamnan qurylǵan biliktilik komıssııasy órt qaýipsizdigi talaptaryn bilýin tekserý júrgizedi, komıssııa quramyn uıym jáne oqý ortalyqtarynyń basshysy belgileıdi.

33. О́ndiristen qol úzý arqyly oqýdan ótken qyzmetkerlerdiń bilimin tekserýdi júzege asyratyn biliktilik komıssııasynyń quramyna azamattyq qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organ vedomstvosynyń aýmaqtyq bólimshesimen kelisim boıynsha órt qaýipsizdigi salasyndaǵy memlekettik baqylaý jónindegi memlekettik ınspektor engiziledi.

34. Emtıhan sońynda testileýdiń jáne (nemese) aýyzsha emtıhannyń nátıjeleri boıynsha qurastyrylǵan osy Qaǵıdalarǵa 5-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha órt-tehnıkalyq mınımýmy kóleminde órt qaýipsizdigi boıynsha bilimderdi tekserý jónindegi biliktilik komıssııasy otyrysynyń hattamasyna biliktilik komıssııasynyń múshelerimen qol qoıylady.

35. Emtıhandardy oıdaǵydaı tapsyrǵan adamdarǵa osy Qaǵıdalarǵa 6-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha oqý ortalyǵynyń basshysy qol qoıylǵan órt-tehnıkalyq mınımým kóleminde órt qaýipsizdigi salasyndaǵy bilimin tekserý boıynsha biliktilik kýáligi beriledi.

36. Emtıhan tapsyra almaǵan adam biliktilik emtıhannyń nátıjesi boıynsha emtıhannan ótpegen adam dep tanylyp, sol kúnnen bastap bir aıdan keshiktirmeı qaıta tapsyrady. Qaıta tekserýge deıin qyzmetker derbes jumys isteýge jiberilmeıdi.

3. Jumyspen qamtylmaǵan halyqty órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý tártibi

37. Jumyspen qamtylmaǵan halyqty órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý:

1) oqý kezinde «Tirshilik áreketteriniń qaýipsizdik negizderi» kýrsy sheńberinde tıisti baǵdarlamalar boıynsha jalpy bilim berý mekemelerinde, al «Tirshilik áreketteri qaýipsizdigi» baǵdarlamasy boıynsha arnaıy orta jáne joǵary oqý oryndarynda sabaqtar ótkizýdi;

2) órt-tehnıkalyq ortalyqtary bazalarynda dárister, áńgimelesýler, oqý fılmderin qaraý, taqyryptyq keshter, ekskýrsııalar, jalpy bilim berý mekemelerinde, arnaıy orta jáne joǵary oqý oryndarynda oqýdan tys kezde konkýrstar, órtke qarsy taqyrypta vıktorınalar ótkizýdi;

3) jarylys, órt qaýipti zattar men materıaldardy qoldanýǵa, úı-jaılarda adamdar jappaı bolatyn mádenı jáne sporttyq is-sharalar ótkizýge baılanysty sabaqtar bastalmas buryn órtke qarsy nusqamany;

4) memlekettik órtke qarsy qyzmet qyzmetkerleriniń halyqpen áńgimelesýler, dárister ótkizýdi, oqý fılmderin qaraýdy;

5) halyqty turǵylyqty jeri boıynsha oqýlar men jattyǵýlarǵa qatysý úshin tartýdy;

6) memlekettik organdardyń resmı ınternet resýrstarynda aqparatty, qoǵamdyq oryndarda, teledıdar jáne radıoarnalarynda áleýmettik jarnamany ornalastyrýdy;

7) qoǵamdyq oryndarda, sondaı-aq adamdar kóp jınalatyn jerlerde bılbordtardy, bannerlerdi ornatýdy, beıne jáne aýdıo sóz sóıleýlerdi kórsetýdi qamtıdy.

38. Halyqty oqytý kezinde jyl mezgili men aýa raıy jaǵdaılaryna baılanysty órt qaýiptiliginiń ózgerýi eskeriledi.

39. Kúzgi-qysqy kezeńde oqý jylytý jáne jylý berý qondyrǵylary men elektr quraldaryn paıdalaný máseleleri boıynsha júrgiziledi.

40. Memlekettik órtke qarsy qyzmet organdary jyl saıyn jylý berý maýsymy aldynda eldi mekenderde órt qaýipsizdigi aılyǵyn júrgizedi.

41. Kóktemgi kezeńde halyqpen qoqysty, qaldyqtardy jáne bos ydysty jaǵý kezinde órt qaýipsizdigi sharalaryn saqtaý týraly áńgimelesýler men nusqamalar júrgizedi.

42. Jazǵy kezeńde orman jáne dala alqaptaryndaǵy órt qaýipsizdigi talaptary týraly nusqamalar júrgiziledi.

Uıymdardyń qyzmetkerleri men halyqty órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý qaǵıdalaryna jáne órt qaýipsizdigi sharalaryna oqytý jónindegi oqý baǵdarlamalarynyń mazmunyna qoıylatyn talaptarǵa 1-qosymsha

О́rtke qarsy nusqamanyń úlgi baǵdarlamasy

1. О́rt jáne jarylys qaýiptiligi jaǵdaılary boıynsha uıymnyń (óndiristiń) ereksheligi men ózgeshilikteri týraly jalpy málimetter.

2. Qyzmetkerlerdiń mindetteri jáne olardyń órt qaýipsizdigi talaptaryn saqtaýǵa jaýapkershiligi.

3. Uıymdaǵy órtke qarsy rejımmen tanystyrý.

4. О́rtke qarsy rejımdi saqtaý jónindegi buıryqtarmen, órt qaýipsizdigi jónindegi nusqamalarmen tanystyrý.

5. О́rttiń aldyn alý jáne ony sóndirý boıynsha jalpy sharalar:

qurylymdyq bólimshelerdiń, sehtardy, ýchaskelerdiń basshylary úshin (gıdranttar men ishki órt krandaryn tekserý jáne synaý, órt sóndirgishterdi, avtomatty órt sóndirý jáne dabyl quraldaryn zarıadtaý merzimderi, seh nemese ýchaske personalyn alǵashqy nusqamadan ótkizý baǵdarlamasymen tanystyrý, jeke jáne ujymdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jáne taǵy basqa da órt qaýipsizdigi talaptary men qaǵıdalary);

qyzmetkerler úshin (janý nemese órt kezindegi is-áreketter, órt týraly órt sóndirý bólimine jáne tikeleı basshyǵa habarlaý, janýdy nemese órtti sóndirý tásilderi men quraldary, jeke jáne ujymdyq qaýipsizdik quraldary men sharalary, obektide belgilengen órtke qarsy rejımdi bilý jáne saqtaý).

6. Alǵashqy órt sóndirý quraldarynyń, gıdranttardyń, sý qory men qum, evakýasııalaý joldary men shyǵý joldarynyń ornalasý oryndarymen tanysý (evakýasııalaý josparyna sáıkes). Tıisti úı-jaılar men aýmaqtardy aralaý.

7. Qoldanylatyn shıkizattyń, materıaldardyń jáne daıyndalatyn ónimniń órt qaýipti qasıetteri. Tehnologııalyq úderistiń órt qaýiptiligi.

8. О́rt sóndirgishterdiń túrleri jáne olardy órttiń synybyna (janǵysh zattyń túrine, jabdyqtyń ereksheligine) qaraı qoldaný.

9. Elektr qondyrǵylary men óndiristik jabdyqty sóndirý kezindegi talaptar. О́rt kezinde jáne evakýasııalaý jolynda qoıý tútindegen kezde nusqamadan ótýshiniń júris-turysy men is-qımyly.

10. О́rt týraly habarlaý tásilderi. О́rt shyqqan kezdegi jeke qaýipsizdik sharalary. Zardap shekkenderge dárigerge deıingi kómek kórsetý tásilderi.

11. Praktıkalyq sabaq.

nysan

(uıymnyń ataýy)

О́rt qaýipsizdigi boıynsha nusqamalar ótkizýdi esepke alý № ___jýrnaly

Jýrnaldy júrgizýdi bastaǵan kúni 20__ j. «___» _____

Jýrnal júrgizýdi aıaqtaǵan kúni 20__ j. «___» _______

(ishki jaǵy)

r/s № Nusqamany ótkizgen kúni Nusqamadan ótýshiniń tegi, aty, ákesiniń aty (bar bolǵan jaǵdaıda) Nusqamadan ótýshiniń laýazymy (kásibi) Nusqama túri Nusqamany ótkizgen adamnyń tegi, aty, ákesiniń aty (bar bolǵan jaǵdaıda) Nusqamany ótkizgen adamnyń laýazymy Nusqamadan ótýshiniń qoly Nusqamany ótkizgen adamnyń qoly

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Eskertpe:

órt qaýipsizdigi jónindegi nusqamalardy ótkizýdi esepke alý jýrnaly nusqamalardyń barlyq túrlerine nemese uıym basshysynyń sheshimi boıynsha nusqamanyń ár túri úshin bólek resimdeledi.

О́rt-tehnıkalyq mınımýmyna mindetti oqytylatyn qyzmetkerler tizbesi

1. Basshylar jáne órt qaýipsizdigine jaýapty adamdar.

2. О́ndiristik obektiler men óndiristiń jarylys-órt jáne órt qaýiptiligi boıynsha A, B, V sanattaryndaǵy saqtaý obektileriniń, adamdar jappaı jınalatyn obektilerdiń qyzmetkerleri.

3. Dánekerleý shamdaryn, shyraqtardy, kúıdirgishterdi paıdalaný arqyly gazben, elektrmen dánekerleý, benzınmen kesý jumystaryn, bıtýmdy dánekerleýdi jáne jylý bóletin ári ushqyn shashatyn jumystardy júrgizetin qyzmetkerler.

4. О́rt qaýipti jumystardy (jelimmen, mastıkalarmen, bıtýmmen, polımerlermen jáne ózge de janǵysh zattar men materıaldarmen, gazben dánekerleý jumystary, elektr dánekerleý jumystary, metall kesý, dánekerleý jumystary jáne basqa da órt qaýipti jumystar) júzege asyratyn qyzmetkerler.

5. Aýyl sharýashylyǵy uıymdarynyń qyzmetkerleri.

6. Pedagogıkalyq qyzmetkerler.

7. Elektrıkter.

8. Jeke menshik kúzet uıymdarynyń kúzetshilerinen basqa, uıymdardy kúzetýdi júzege asyratyn qyzmetkerler.

9. Avtojanarmaı quıý stansııalarynyń qyzmetkerleri.

О́rt-tehnıkalyq mınımýmyna oqytý baǵdarlamasy

О́ndiristiń jarylys-órt jáne órt qaýiptiligi boıynsha sanattardaǵy óndiristik obektiler men saqtaý obektileriniń basshylary men órt qaýipsizdigine jaýapty adamdarǵa arnalǵan taqyryptyq jospar men úlgilik oqý baǵdarlamasy

r/s

№ Taqyryptyń ataýy Saǵat sany

1 О́rt qaýipsizdigi salasyndaǵy zańnamalyq baza. Negizgi erejeler. 2

2 Zattar men materıaldardyń janý jáne órt-jarylý qaýiptiligi, ǵımarattardyń órt qaýiptiligi týraly jalpy uǵymdar. 2

3 Uıymdaǵy órt qaýiptiligi. 4

4 О́rt qaýipti jumystar júrgizý, zattar men materıaldardy saqtaý kezindegi órt qaýipsizdigi sharalary. Negizgi normatıvtik qujattama. 4

5 Evakýasııalaý joldaryna qoıylatyn órt qaýipsizdigi talaptary. 2

6 Uıymdaǵy órtten qorǵaý júıeleri týraly jalpy málimetter. 2

7 Uıymda órt qaýipsizdigin qamtamasyz etýdiń uıymdastyrýshylyq negizderi. 3

8 Qyzmetkerlerdiń órt kezindegi is-qımyldary. 2

9 Praktıkalyq sabaq. 3

Jalpy saǵat sany 24

1-taqyryp. О́rt qaýipsizdigi salasyndaǵy zańnamalyq baza. Negizgi erejeler

О́rt qaýipsizdigi qaǵıdalary men normalaryn buzǵany jáne (nemese) oryndamaǵany úshin órt jaýapkershiligi salasyndaǵy negizgi normatıvtik quqyqtyq aktilerdi zerdeleý.

2-taqyryp. Zattar men materıaldardyń janý jáne órt-jarylý qaýiptiligi, ǵımarattardyń órt qaýiptiligi týraly jalpy uǵymdar

Janý týraly jalpy málimetter. Zattar men materıaldardyń jarylý-órt qaýipti qasıetterin sıpattaıtyn kórsetkishter. Úı-jaılardy, ǵımarattardy, qurylystar men tehnologııalyq prosesterdi órt-jarylý qaýiptiligi boıynsha sanatqa bólý jáne jikteý. Qurylys materıaldaryn janý toptary boıynsha jikteý. Otqa tózimdilik shegi men jalynnyń taralý shegi týraly uǵym. Ǵımarattar men qurylystardyń otqa tózimdilik dárejesi týraly uǵym. Qurylymdardy ottan qorǵaý tásilderi.

3-taqyryp. Uıymdaǵy órt qaýiptiligi

О́ndiristiń órt qaýiptiligin retteıtin negizgi normatıvtik qujattar. Jylý berý jáne jeldetý júıeleriniń órt qaýiptiligi. Jylý berý jáne jeldetý júıelerin ornatý kezindegi órt qaýipsizdigi sharalary.

Elektr togynan órt shyǵý sebepteri jáne olardyń aldyn alý sharalary. Jarylys qaýipti jáne órt qaýipti aımaqtardy jikteý. Naızaǵaıdyń tikeleı soqqysy men onyń qaıta kórinis berýiniń órt qaýiptiligi. Ǵımarattar men qurylystardy naızaǵaıdan qorǵaý quraldarynyń sanattary. Naızaǵaıdan qorǵaǵyshtardy ornatý jónindegi negizgi erejeler. Statıkalyq elektr jáne onyń órt qaýiptiligi. Aldyn alý sharalary.

4-taqyryp. О́rt qaýipti jumys júrgizý, zattar men materıaldardy saqtaý kezindegi órt qaýipsizdigi sharalary

Otpen baılanysty jumystardyń túrleri jáne olardyń órt qaýiptiligi. Otpen baılanysty turaqty jáne ýaqytsha jumystar júrgizý beketteri. Otpen baılanysty jumystardy júrgizýge adamdardy jiberý tártibi jáne olardyń júrgizilýin baqylaý. Jarylys, órt qaýipti úı-jaılarda elektrmen, gazben dánekerleý jumystaryn, sondaı-aq ózge de otpen baılanysty jumystardy júrgizý kezinde órt qaýiptiliginiń erekshelikteri.

Tez tutanatyn suıyqtyqtardyń, janǵysh suıyqtyqtardyń, janǵysh gazdyń órt qaýipti qasıetteri. Jalpy obektilik qoımalarda, ashyq alańdarda, sehtiń taratýshy qoımalarynda tez tutanatyn suıyqtyqtardy, janǵysh suıyqtyqtardy, janǵysh gazdy saqtaý kezinde órt qaýipsizdigi sharalary. Jumys oryndarynda, syrlaý jáne ózge de órt qaýipti jumystardy júrgizý kezinde tez tutanatyn suıyqtyqtardy, janǵysh suıyqtyqtardy, janǵysh gazdy qoldanýdaǵy órt qaýipsizdigi sharalary. Tez tutanatyn suıyqtyqtardy, janǵysh suıyqtyqtardy, janǵysh gazdy tasymaldaý kezindegi órt qaýipsizdigi sharalary.

5-taqyryp. Evakýasııalaý joldaryna qoıylatyn órt qaýipsizdigi talaptary

Evakýasııalaý joldary. Evakýasııalaý joldary men evakýasııalyq shyǵý joldaryn anyqtaý. Evakýasııalaý joldaryna qoıylatyn órt qaýipsizdigi talaptary. Evakýasııalaý joldarynyń tútindeýin boldyrmaıtyn is-sharalar. Paıdalanýdaǵy obektilerde órt shyqqan jaǵdaıdaǵy evakýasııalaý jospary. О́rt kezinde adamdardy evakýasııalaý týraly shuǵyl habarlaý júıesi. Adamdardy evakýasııalaý boıynsha oqý-jattyǵýlar uıymdastyrý.

6-taqyryp. Uıymdaǵy órtten qorǵaý júıeleri týraly jalpy málimetter

Alǵashqy órt sóndirý quraldary. О́rt sóndirgishterdi ornatý, taktıkalyq-tehnıkalyq sıpattamasy jáne paıdalaný qaǵıdalary.

Syrtqy jáne ishki sýmen jabdyqtaý, maqsaty, qurylǵysy. О́rt krandary, olardy ornalastyrý jáne baqylaý. О́rt kezinde qoldaný qaǵıdalary.

Avtomatty órt sóndirý jáne dabyl júıeleriniń maqsaty, qoldaný salasy. О́rt dabyly, órt habarlaǵyshtary stansııalaryn jikteý, negizgi parametrleri. Montajdaý jáne paıdalaný qaǵıdalary. Tehnıkalyq qyzmet kórsetý jáne júıelerdiń jumys qabilettiligin baqylaý. Sýmen, kóbikpen, gazben jáne untaqpen órt sóndirý júıeleriniń jumys isteý qaǵıdalary, qurylǵysy.

Tútinnen qorǵaý qondyrǵylarynyń maqsaty, túrleri, negizgi elementteri. Tútinnen qorǵaý júıelerine qoıylatyn normalar men erejelerdiń talaptary. Tútinnen qorǵaý júıelerin paıdalaný jáne tekserý.

7-taqyryp. Uıymda órt qaýipsizdigin qamtamasyz etýdiń uıymdastyrýshylyq negizderi

О́rt-tehnıkalyq komıssııa. Qyzmetkerlerge órt qaýipsizdigi sharalaryn oqytý. О́rtke qarsy nusqama jáne órt-tehnıkalyq mınımým. О́rt qaýipsizdigi sharalary týraly nusqama. О́rtke qarsy is-sharalardy ázirleý tártibi. Uıym qyzmetkerlerimen praktıkalyq sabaqtar. О́rtke qarsy nasıhat. О́rt qaýipsizdigi buryshtary.

«О́rtke qarsy rejım» termıniniń uǵymy. Obekt aýmaǵyndaǵy, jertóle jáne shatyr úı-jaılaryndaǵy órtke qarsy rejım, úı-jaılardy ustaý.

8-taqyryp. Qyzmetkerlerdiń órt kezindegi is-qımyldary

О́rttiń damýynyń jalpy sıpaty men erekshelikteri. О́rt týraly habarlaý tártibi. О́rt sóndirý bólimsheleri kelgenge deıin ot qaýipti jáne baǵaly zattar men materıaldardy sóndirýdi uıymdastyrý, adamdardy evakýasııalaý. О́rt sóndirý bólimshelerin qarsy alý. О́rttiń taralýyn boldyrmaý sharalary. О́rt sóndirý bólimsheleri kelgennen keıingi is-qımyldar.

9-taqyryp. Praktıkalyq sabaqtar

Modeldi órt oshaǵynda órt sóndirgishtermen praktıkalyq túrde tanystyrý jáne jumys isteý. О́rt kranyn qoldaný boıynsha jattyǵý. О́rtten qorǵaý júıelerimen praktıkalyq túrde tanystyrý. Adamdardy evakýasııalaý boıynsha jattyǵýlar.

Synaq. О́rt-tehnıkalyq mınımýmy bilimderin tekserý.

О́ndiristiń jarylys-órt jáne órt qaýiptiligi boıynsha sanattaryndaǵy óndiristik obektiler men saqtaý obektileriniń jumysshylaryn arnalǵan taqyryptyq jospar men úlgilik oqý baǵdarlamasy

r/s

№ Taqyryptyń ataýy Saǵat sany

1 О́rt qaýipti jumystardy júrgizý kezindegi órt qaýipsizdigi talaptaryn reglamentteıtin negizgi normatıvtik qujattar. 1

2 Zattar men materıaldardyń janý jáne órt-jarylý qaýiptiligi qasıetteri, ǵımarattardyń órt qaýiptiligi týraly jalpy uǵymdar. 1

3 Uıymdaǵy órt qaýiptiligi. 1

4 О́rt qaýipti jumys júrgizý, zattar men materıaldardy saqtaý kezindegi órt qaýipsizdigi sharalary. 2

5 Evakýasııalaý joldaryna qoıylatyn órt qaýipsizdigi talaptary. 1

6 О́rtke qarsy jabdyqtar jáne múkámmal, órt kezinde paıdalaný tártibi 1

7 Qyzmetkerlerdiń órt kezindegi is-qımyldary 2

8 Praktıkalyq sabaq. 3

Jalpy saǵat sany 12

1-taqyryp. О́rt qaýipti jumystardy júrgizý kezindegi órt qaýipsizdigi talaptaryn reglementteıtin negizgi normatıvtik qujattar

О́rt qaýipsizdigi salasyndaǵy negizgi normatıvtik quqyqtyq aktilerdi zerdeleý. Otpen baılanysty jumystardy júrgizý kezindegi obektilik nusqamalar, buıryqtar, uıym basshysynyń ókimderi.

2-taqyryp. Zattar men materıaldardyń janý jáne órt-jarylý qaýiptiligi qasıetteri, ǵımarattardyń órt qaýiptiligi týraly jalpy uǵymdar

Janý týraly jalpy málimetter. Zattar men materıaldardyń jarylý-órt qaýipti qasıetterin sıpattaıtyn kórsetkishter. Úı-jaılardy, ǵımarattardy, qurylystar men tehnologııalyq úderisterdi órt, jarylys qaýiptiligi boıynsha sanatqa bólý jáne jikteý. Qurylys materıaldaryn janý toptary boıynsha jikteý. Otqa tózimdilik shegi men jalynnyń taralý shegi týraly uǵym. Ǵımarattar men qurylystardyń otqa tózimdilik dárejesi týraly uǵym. Konstrýksııalardy ottan qorǵaý tásilderi.

3-taqyryp. Uıymdaǵy órt qaýiptiligi

О́ndiristiń órt qaýiptiligin reglamentteıtin negizgi normatıvtik qujattar. Jylý berý jáne jeldetý júıeleriniń órt qaýiptiligi. Jylý berý jáne jeldetý júıelerin ornatý kezindegi órt qaýipsizdigi sharalary.

О́rttiń elektr togynan shyǵý sebepteri jáne olardyń aldyn alý sharalary. Jarylys qaýipti jáne órt qaýipti aımaqtardy jikteý. Naızaǵaıdyń tikeleı soqqysy men onyń qaıta kórinis berýiniń órt qaýiptiligi. Ǵımarattar men qurylystardy naızaǵaıdan qorǵaý quraldarynyń sanattary. Naızaǵaıdan qorǵaǵyshtardy ornatý jónindegi negizgi erejeler. Statıkalyq elektr jáne onyń órt qaýiptiligi. Aldyn alý sharalary.

4-taqyryp. О́rt qaýipti jumys júrgizý jáne zattar men materıaldardy saqtaý kezindegi órt qaýipsizdigi sharalary

Tez tutanatyn suıyqtyqtardyń, janǵysh suıyqtyqtardyń, janǵysh gazdyń órt qaýipti qasıetteri. Jalpy obektilik qoımalarda, ashyq alańdarda, sehtyń taratýshy qoımalarynda tez tutanatyn suıyqtyqtardy, janǵysh suıyqtyqtardy, janǵysh gazdy saqtaý kezinde órt qaýipsizdigi sharalary. Jumys oryndarynda, syrlaý jáne ózge de órt qaýipti jumystardy júrgizý kezinde tez tutanatyn suıyqtyqtardy, janǵysh suıyqtyqtardy, janǵysh gazdy qoldanýdaǵy órt qaýipsizdigi sharalary. Tez tutanatyn suıyqtyqtardy, janǵysh suıyqtyqtardy, janǵysh gazdy tasymaldaý kezindegi órt qaýipsizdigi sharalary.

5-taqyryp. Evakýasııalaý joldaryna qoıylatyn órt qaýipsizdigi talaptary

6-taqyryp. О́rtke qarsy jabdyqtar jáne múkámmal, órt kezinde paıdalaný tártibi

О́rtke qarsy jabdyqtardy jáne múkámmal dyqoldaný túrleri jáne salasy. Maqsaty men qurlysy. Alǵashqy órt sóndirý quraldary. Maqsaty, tehnıkalyq sıpattamasy, jumy isteý tártibi jáne olardyń ornalasý orny. Ishki órt sóndirý krandar.

7-taqyryp. Qyzmetkerlerdiń órt kezindegi is-qımyldary

О́rttiń damýynyń jalpy sıpaty men erekshelikteri. О́rt týraly habarlaý tártibi. О́rt sóndirý bólimsheleri kelgenge deıin ot qaýipti jáne baǵaly zattar men materıaldardy sóndirýdi uıymdastyrý, adamdardy evakýasııalaý. О́rt sóndirý bólimshelerin qarsy alý. О́rttiń taralýynan boldyrmaý sharalary. О́rt sóndirý bólimsheleri kelgennen keıingi is-qımyldar.

8-taqyryp. Praktıkalyq sabaqtar

Synaq. О́rt-tehnıkalyq mınımýmy bilimderin tekserý.

Gazben, elektrmen dánekerleý, benzınmen kesý jumystaryn oryndaıtyn qyzmetkerlerge arnalǵan taqyryptyq jospar men úlgilik oqý baǵdarlamasy

r/s

№ Taqyryptar ataýy Saǵat sany

1 О́rt qaýipti jumystardy júrgizý kezinde órt qaýipsizdigi talaptaryn reglamentteıtin negizgi normatıvtik qujattar 1

2 О́rt qaýipti jumystardy júrgizý túrleri men tártibi. Zattar men materıaldardyń órt qaýiptiligi 1

3 О́rttiń shyǵý sebepteri, aldyn alý sharalary 1

4 Jarylys, órt qaýipti obektiler men qondyrǵylarda otpen baılanysty jumystardy júrgizý kezindegi órt qaýiptiligi erekshelikteri 2

5 Gazben dánekerleý jáne elektrmen dánekerleý jumystary 1

6 О́rtke qarsy jabdyq jáne múkámmal, órt kezinde paıdalaný tártibi 1

7 О́rt kezindegi is-qımyldar 1

8 Praktıkalyq sabaqtar 2

Jalpy saǵat sany 10

1-taqyryp. О́rt qaýipti jumystardy júrgizý kezinde órt qaýipsizdigi talaptaryn reglamentteıtin negizgi normatıvtik qujattar

О́rt qaýipsizdigi salasyndaǵy negizgi normatıvtik quqyqtyq aktilerdi zerdeleý. Otpen baılanysty jumystardy júrgizý kezindegi obektilik nusqamalar, buıryqtar, uıym basshysynyń ókimderi.

2-taqyryp. О́rt qaýipti jumystardy júrgizý túrleri men tártibi. Zattar men materıaldardyń órt qaýiptiligi

Gazben, elektrmen dánekerleý jáne qyzdyrý jumystary, metall kesý, jelimmen, shaıyrmen, bıtýmmen, polımermen jáne ózge de janǵysh materıaldarmen jumys isteý. Olardy júrgizý tártibi. Jumystardyń órt qaýiptiligi jáne olardyń órt qaýiptiliginiń erekshelikteri.

3-taqyryp. О́rttiń shyǵý sebepteri, aldyn alý sharalary

Gaz