Armııa áskerge shaqyrýdan bastalady

Osylaısha Qazaqstanda áskerı qyzmetke shaqyrýdyń kezekti kóktemgi naýqany bastalyp otyr. Al bıylǵy kóktemgi-kúzgi naýqannyń Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri qurylýynyń 25 jyldyǵy aıasynda ótetinin de aıta ketken oryndy.

Árıne, bul kezekti áskerge sha­qy­rylym ádettegideı Qa­zaq­stan Respýblıkasy Prezı­­den­tiniń 2017 jylǵy 16 naýryzdaǵy «Merzimdi ás­ke­rı qyz­metti ótkergen áske­rı qyz­met­shilerdi, áskerı qyz­mettiń belgilengen merzimin ót­ker­gen ás­kerı qyzmetshilerdi zapas­qa shyǵarý jáne Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń azamattaryn 2017 jyldyń naýryz-maýsy­myn­da jáne qyrkúıek-jel­toq­sanynda merzimdi áskerı qyz­met­ke kezekti shaqyrý týraly» Jar­lyǵyna sáıkes basta­lyp otyr. Osyǵan oraı, bıyl­ǵy jyl­ǵy kóktemde merzimdi ás­kerı qyzmetke 18 ben 27 jas ara­ly­ǵyn­daǵy azamattar shaqy­rylýǵa jatady. Shaqyrylý­shy­lar medısınalyq kýálan­dyrý men áskerı qyzmetke jaram­­d­y­lyǵyn anyqtaýdan ótkizi­letin, ózderi áskerı tirkeý­de turatyn jeri boıynsha qor­ǵanys isteri jónindegi basqar­malar men bó­limderge jolyǵady.

Bul joly da áskerge shaqyrý osy kezge deıingi qalyp­tasqan úrdiske saı, buryn­ǵy aımaqtyq qaǵıda boıynsha júzege asatyn bo­lady. Iаǵnı, shaqyrylý­shy áskerı qyzmetin ót­kerý úshin basqa aımaqqa jibe­riledi. Ásker qataryn tolyq­tyratyn jas azamattardy irikteý jáne áskerı bó­limderge taratý kezin­de olardyń shaqyry­lymǵa deıin alǵan mamandyq­tary eskeriledi. Shaqyrý­dy uıymdastyrý tártibi men medısınalyq kýálan­dyrý sharalaryn ótkizý máse­lelerin jedel túrde sheshý úshin Qazaqstan Qorǵanys mı­nıstrliginde osy kezeń aralyǵynda arnaıy «jedel jeli» jumys jasamaq. Ja­ýapty laýazymdy tulǵa­lar azamattardyń qyzyǵý­shylyǵyn týdyrǵan saýaldaryna jaýap berip, túsindiredi. Tipti, habarlasyp, shaqyrylymǵa baılanysty qajetti keńes alýǵa da bolady.

Jastardy áskerge sha­qy­rýda, eń aldymen, «Áske­rı qyzmet jáne áskerı qyzmetshiniń mártebesi týraly» Zań basshylyqqa alynady. Sondaı-aq, ár ásker­diń vedomstvolyq buıryǵy bar. Sonda kórsetilgendeı, áskerge shaqyrylýshynyń deni saý, boıy 160 sm-dan tómen bolmaýy tıis. Sony­men qatar, aýmaqtyq qaǵı­dat ustalady. Iаǵnı, shaqy­rylýshy Almaty qala­synyń týmasy bolsa, Tal­dyqorǵan qalasyna áske­rı qyzmetin óteýge jiberil­meıdi. Ol týǵan aýmaǵynan al­shaqta bolýǵa tıis. Sha­qyrý naý-

qany kezinde aza­mat­tar­dyń jaqyn óńirge aýys­ty­ry­lýyna jol beril­meıdi. Mu­ny, ásirese, Ult­tyq ulan qa­ta­ryna kelgen jaýynger naqty túsi­nýi qajet. Sondaı-aq, Ulttyq ulan qatarynda azamattyq qorǵa­nys áskerı bólimderi bar. Psıho­log­tar­men ju­mys barysynda ás­kerge sha­qyrylýshynyń adam­ǵa kómekke umtylý qasıetine úl­­ken kóńil bólinedi. Bolashaq ulan­dyq­tar adamǵa kómektesýge asyq bo­lýy shart. Oqys oqıǵa kezin­de tez sheshim qabyldaı alatyn jy­ly júrekti, temir minez­di aza­mat­tardyń munda kóp bolǵany jón.

Áskerge alarda taǵy bir kóńil bólinetin jaǵdaı, sha­qy­rylýshy zııandy ádet­ter­den aýlaq azamat bolýy qajet. Salamatty ómir sal­­tyn ustanýy shart. De­mek, eńbekqor, eljandy, ot­ba­­­sy­­lyq qundylyqtary berik, aza­mat­tyq deńgeıde oılaı­tyn adam bolýy tıis. Sol sebepti, shaqy­rylýshy ásker­ge jiberý koman­dasyna qosyl­mastan buryn esirt­ki zat­taryn paıdalanǵany ne paı­­dalanbaǵany týraly testi­den ótedi. Esirtkige elikteýi anyq­tal­sa, onda ol azamat áskerge alyn­baıdy.

Aleksandr TASBOLATOV,

«Egemen Qazaqstan»