Kooperatıv qurýǵa kimder quqyly?

Alaı­da, osy zań baptaryn aýdaryp-tóń­ke­rip, basynan aıaǵyna deıin tanysyp shyq­qan kezde, aýylda turatyn memlekettik qyz­met­shilerdiń quqy shektelip qalǵandaı kúı keshtim. Sizderge de aıtaıyn degenim osy edi dedi ol. 

Buǵan qandaı dálelińiz bar dep Tókeńe telefon ar­qy­ly qaıtara suraq qoı­dyq. Bul suraǵyńyzǵa jaýap­ty sholtań etkizbeı, má­se­­leniń mánisin túsindire oty­­­ryp qaıtarýym kerek. En­deshe, tyń­da­ńyz dep ja­l­­­ǵa­styrdy óz áńgimesin el aǵasy. Qudaıǵa shúkir, qa­zir­gi kezde aýylda turatyn ot­ba­sylardyń arasynda mal us­ta­maıtyndary neken-sa­ıaq. Bul rette statıstıkaǵa jú­gi­­nýdiń qajeti bolsa, buǵan da dálelimiz ben jaýabymyz ázir. Elimizdegi aýyl tur­ǵyn­d­arynyń jeke aýla qo­ra­syndaǵy mal jalpy kór­set­kishtiń 80 paıyzyn qu­raı­dy eken.

Munyń ózi óte joǵary kór­setkish. Mundaı múm­kin­dikti qur jiberip alsaq, kóp nár­seden utylamyz. Ko­ope­ratıvke birigýdiń basty bir qajettiligi de osynda. Ke­she­gi Keńes ókimetiniń jeke tur­­ǵyndardyń malyna shekteý qoıǵan kezi de bolǵan. Bir jaqsysy, qansha mal us­taımyn deseńiz de qazir mun­daı shekteý joq. Osyndaı jaǵ­daıda aýylsharýashylyq ko­operatıvine birigýdiń paı­da­­sy men tıimdiligi óte mol. Bu­ǵan elimizdiń kez kelgen aza­matynyń tolyq quqy bar. Osyndaı qadam jasaǵan ot­ba­sylarǵa Úkimet tarapynan tıisti qoldaý tetikteri de qarastyrylǵan. Tipti, baý-baqsha men balyq ósiremin de­seńiz de, eshkim qolyńyzdy qaq­paıdy.

Mine, tap osy arada bir gáp bar. Aýylda mem­le­kettik qyz­metshiler men oǵan te­ńes­tirilgenderdiń qa­lyń to­­by turady. Meniń oıym­sha, solardyń quqy qor­ǵal­maı qalǵan sekildi. Olar az ǵana kesimdi jalaqymen mem­­lekettik qyzmetti qa­baq­ta­ryn shytpaı atqaryp júr­ge­nine eshkim kúmán kel­ti­re al­maıdy. Mine, so­lar­dyń kooperatıvke kirý men oǵan múshe bolý tetikteri zańda taı­ǵa tańba basqandaı anyq ári aıqyn kórsetilýi kerek emes pe edi?

El ishinde eńbek etip júr­gen memlekettik qyz­met­shi­ler­diń de otbasy men bala-sha­ǵasy bar. Al olardyń óz­g­e qosymsha tabys tabýyna qol­danystaǵy zańdylyqtar men normatıvter qatań shekteý qoıady. Osy durys pa? Bul oı-pikirimniń basty bir my­saly joǵaryda aıtylǵan «Aýyl ­sharýashylyǵy ko­ope­ra­tıvteri týraly» zań bolyp otyr. Sonda qa­laı bol­ǵa­ny? Aýyldaǵy mem­le­ket­tik qyzmetshiler ko­ope­ra­tıv­ke múshe bola alma­sa, oǵan kire almasa, aý­la­syn­­da­­ǵy azyn-aýlaq maly men shar­ba­ǵyndaǵy baý-baq­sha­syn bas­qa bireýlerge bas­qa­rýǵa be­rýi kerek pe?

Aqsaqal qoıǵan saýaldyń túı­ini de osy.

Temir Qusaıyn,

«Egemen Qazaqstan»

AQTО́BE