Ideologııa – bereke-birlikte

Memleket tarıhy ınstıtýty­nyń kireberisinen Elbasy Nur­sul­tan Nazarbaevtyń: «Ulttyq ta­rıhty jıyrma birinshi ǵasyr­dyń ólshemderi sheńberinde uǵyný ulttyq ıdeıany tujyrymdaýdyń alǵashqy qadamy bolyp taby­lady» degen sózin oqýǵa bolady. Oǵan kóz toqtatqan adam ulttyq tarıhtyń negizinde q­u­ryl­ǵan ulttyq ıdeologııanyń ja­ńa ǵasyr damýyna nendeı úles qosa alatyn­dyǵyn birden túısinedi. О́mirsheńdigin joǵaltpaıtyn, eldik turǵyda tarıhpen sabaqta­satyn mundaı taqyryptar elor­da­daǵy Memleket tarıhy ıns­tı­týtynyń uıymdastyrýymen bo­lyp ótken «Qazaqstandyq qoǵam­dy top­tastyrý: qamtamasyz etý joldary jáne mehanızmderi» at­ty teorııa­lyq-metodologııalyq se­­mı­nar­da tal­qylanǵan bolatyn. Semınar bary­synda ult tarıhy, ult­tyq ıdeologııa, din men dil, qoǵam damýy úderisindegi saıasat pen úrdistiń ózara sabaqtas­tyqtary men erekshelikteri jaıynda  áńgi­me qozǵaldy. Elbasy Nursultan Nazar­baev­tyń 2011 jyldyń 28 qańta­ryn­daǵy «Bo­lashaqtyń irgesin bir­ge qalaı­myz» atty Qazaqstan halqy­na Jol­daýyna, Memleket basshy­sy­nyń Qa­zaqstan halqy Assam­bleıasynyń XVII sessııa­syn­da qoı­ǵan mindetterine sáıkes táýelsiz Qazaqstannyń básekege qabiletti­li­gine jáne gúl­denýine jetý, qa­zaq­standyq qoǵam­nyń birligi men toptasýyn qam­ta­masyz etý jol­dary men tetikterin ǵylymı turǵyda talqylaý má­selesi se­mı­nardyń basty maq­saty boldy. Elimizdiń ishki saıasat salasyn­daǵy qazirgi damý úderisterine, ulttyq mentalıtettiń dara sıpa­tyna, irgeli ıdeologııanyń qury­lym­dyq áserine Parlament Máji­li­siniń depýtaty, professor Kamal Burhanov keńinen toqtaldy. «Ha­lyq tynysh ári beıbit ómir súrý úshin onyń barlyq jaǵdaıyn jasap qoısa boldy, qalǵanynyń bári ózdiginen rettele beredi degen qate túsinik. Qoǵamnyń bar­lyq sala­syna, memleketke ıdeologııa kerek. Ideologııa – kópshi­lik birdeı túsine bermeıtin  kúr­de­li jáne bir mezgilde kerekti qubylys. Ol halyqqa jaqsy ómir súrýge jaǵdaı jasal­ǵan, biraq ıdeologııadan jurdaı memleketter de bar emes pe», deı kele, birneshe elderdiń damýyna ıdeolo­gııanyń yqpaly jóninde az­dy-kópti oı tarqatty. «Lıvııa, Bahreın, Saýd Arabııasy elderinde IJО́ adam basyna shaqqanda 19 myń AQSh dollaryn quraıdy. Qazaqstanda ol 9 myń dollarǵa teń. Lıvııada adam basyna shaq­qan­daǵy IJО́ Qazaq­stanǵa qara­ǵanda eki esege kóp, memleket jer­­gilikti halyqqa kóptegen ar­tyq­shylyqtar men jeńildikter berip keledi. Atap aıtqanda, eń arzan ne bolmasa tegin gaz ben ja­ryq solarda. Avtomobıl satyp alsa, memleket onyń jartysyn óz moınyna ala­dy, al qalǵan bóligi­ne birneshe jyl­ǵa jeńildetilgen nesıe beredi. Lıvııanyń árbir jas otbasyna aıaq­qa turyp ketý úshin memleket 60 myń AQSh dollaryn bóledi. Basqa ne kerek dep oı­laısyz? Biraq bir jerde olqy­lyq bar degen sóz. Endeshe halyqtyń jaǵdaıyn jasap qoısań, olar beıbitshilikte ómir súre beredi degen uǵym qate. Ony Lıvııa men Bahreın kórsetti. Memleketke kerek ıdeologııa degen osy», – dedi ol. Qoǵamnyń damý erekshelikterine Memleket tarıhy ınstıtý­ty­nyń dırektory Aıaǵan Búr­kit­baı da toq­tala ketti. «Búgin­gi kúni Soltústik Afrıkada, Eýropa men Azııanyń birqatar elderinde oryn alyp jat­qan jaǵdaılar, Qazaq­stan qoǵamyna odan saıyn birige túsý, toptasa túsý qajettigin kór­setti. Osy jolǵy kezekten tys prezıdenttik saılaý bizdiń elde myǵym aýyzbirlik pen joǵary yntymaq bar ekendigin taǵy bir dáleldedi», – dedi ol óz sózinde. Qoǵamnyń turaqty damýyn, birligin jáne toptasýyn qamta­masyz etý, ulttyq ıdeıalardy qa­lyp­tas­tyrý, táýelsiz Qazaq­stan­daǵy biregeılik, etnoulttyq jáne til saıa­satyndaǵy teorııa­lyq-praktıkalyq máseleler de osy semınarda qyzý talqyǵa tústi. Araı ÚIRENIShBEKQYZY.