Al respýblıkalyq kólik joldaryn kútip-ustaý «Qazaqkólik joly» mekemesi men «QazAvtoJol» ulttyq kompanııasy arasyndaǵy sharttyń negizinde júzege asyrylady. Bul maqsatqa ótken jyly 1 mlrd 150 mln 756 myń 90 teńge bólinipti.
Jalpy, aıtar bir-aq nárse bar: ol kóktemde óńirdegi júrip ótetin tasqyn sýdyń zardaby. Jyl saıyn respýblıkalyq mańyzdaǵy Qalqaman – Maıqaıyń – Baıanaýyl – Ýlıanov – Kerneı jolyn sý basady. Bıyl da solaı. Taǵy da joldy sý basty, tipti tótenshe jaǵdaılar departamentiniń habaryna qaraǵanda, oblys ákimi Bolat Baqaýovtyń ózi búkil komıssııany jınap, tasqyn sýda qalǵan osy jol boıyna jedel jetse kerek. Joldy sý basty degenińiz, qarapaıym halyqtyń kúndelikti tynys-tirshiligine qıyndyq týdyryp, oblys ortalyǵy, aýdan, aýyldarmen baılanys úzildi degen sóz.
Ekinshiden, «QazAvtoJol» mekemesiniń jergilikti fılıalynyń habarynsha, respýblıkalyq mańyzdaǵy Lenın – Aqsý – Kóktóbe – Aqjar – Kýrchatov, Pavlodar – Ýspenka aýdany – Reseı shekarasy joldarynda bir emes, birneshe ret sý júrip ótken. Oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamenti sý tasqynynyń aldyn alý jáne apattyq-qutqarý sharalaryn táýlik boıy júrgizýde, jergilikti ákimdikter sýdy sorý, ınertti materıaldar jáne qum toltyrylǵan qapshyqtarmen sý jolyn bógeý boıynsha jumystardy júzege asyrýda dep otyr. Oblys ortalyǵyna qarasty bir ǵana Jetekshi aýylynyń aýmaǵyndaǵy sýǵa tosqyn jasaý úshin 24 adam men 8 tehnıka jumyldyrylypty.
Bir qyzyǵy, tasqyn sý ıek astyna kelip turǵanda, joldyń búlingen jerlerinde bálenbaı tehnıka, bálenbaı jumysshy kúshin jumyldyryp, jóndeý jumystary júrgizilýde dep qansha qarajat shashyp, shyǵyn ketkenge nalymaı, bárin jasadyq dep qýana habarlaıdy. Bul jerde tender «jeńimpazy» bolar, bálkim, Ońtústik Qazaqstannan, túrkistandyq «Aqjol» JShS-niń jumysshylary, mamandary jumys istepti. Tasqyn sýmen alysyp, buzylǵan ýchaskelerge sý ótkizgish qubyrlar ornatypty. Adam tańǵalarlyq jaǵdaı. Buǵan deıin qaıda júrgen?..
Pavlodar – Baıanaýyl baǵytyndaǵy tasqyn sýdan buzylǵan avtojoldy bári jabylyp júrip, áıteýir ýaqytsha bolsa da jóndegen bolyp, tasqyn qaýpi azaıdy dep jatyr. Mysaly, oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamenti Baıanaýyldyń Birlik aýylyn basyp ótetin respýblıkalyq mańyzy bar Qalqaman – Kerneı avtojolynyń 101 shaqyrymynda 30 metrdeı joldy sý buzyp ótti. Táýlik boıy jumys júrgizip, jol qaıta qalpyna keltirildi. Ol jerde oblystyq TJD jedel qutqarý jasaǵy, órt sóndirý, apattyq-qutqarý jumystary mekemesi, aýdandyq tótenshe jaǵdaılar bóliminiń mamandary jumys júrgizdi dep habarlaıdy. Baıanaýyl aýdany boıynsha Ýlıanovskıı – Kerneı – Qalqaman jolynyń úsh birdeı bóliginde sý basý oqıǵalary tirkeldi. Jańajoldaǵy Eskeldi shatqaly, Toraıǵyrov aýyldyq okrýgine qarasty Kókdombaq aýylynyń mańyndaǵy joldar, Ekibastuzǵa qarasty Besqaýǵa aýylyndaǵy joldarda kólik baılanysy shekteldi. Bul aýmaqta 39 maman men 14 birlik tehnıka jumys júrgizipti. Tipti, Maıqaıyń kentinen Baıanaýyl aýylyna qaraı turǵyndardy qaıyqtarmen alyp shyqqan.
Aıtpaqshy, Aqsý – Degeleń boıyndaǵy temir joldy sý basqany, poıyzdardyń ýaqytsha Reseı jolyna qosylǵany da osy respýblıkalyq mańyzdaǵy Lenın – Aqsý – Kóktóbe – Aqjar – Kýrchatov baǵytyndaǵy joldy sý basýynyń saldary.
Jyl saıyn sý ótinde qalatyn respýblıkalyq joldarǵa jaýaptylarǵa jaýapkershilik júktep, olar zań aldynda qashan jaýap beredi degen zańdy suraqtar týyndaıdy. Jylda jabýly qazan jabýly kúıinde qala berdi. Oblystyq prokýratýranyń birinshi basqarmasynyń bastyǵy Saıat Ábdilmanovtyń aıtýynsha, bul joldar memlekettik mekemelerdiń quzyrynda. Alaıda, olarda joldardy kútip-ustaýǵa tehnıka jetkiliksiz. Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń respýblıkalyq mańyzy bar joldardy jeke kásipkerlerge berýdi usynǵany oılantady. Tehnıka jetkiliksiz degen syltaý sııaqty. Al joldardy kútip-ustaýǵa ótken jyly 1 mlrd 150 mln 756 myń 90 teńge bólinipti. Halyq bolsa, tasqyn sýmen alysyp, kórshi aýylǵa qaıyqpen júzip barýǵa májbúr.
О́ńirdegi respýblıkalyq mańyzy bar joldardaǵy ýchaskeler shart boıynsha «Uniserv» JShS, «Dena Rahsaz Kontrakshn» AQ ZT, «AQ-JOL» JShS, «Avtodorservıs» JShS, «ABK Avtodor NS» JShS jáne «Pavlodarjoldary» JShS sııaqty merdigerlerge bekitilgen. Biraq, respýblıkalyq kólik joldaryn kútip-ustaý naryǵy memlekettik kásiporyndar monopolııasynda ekenin, resýrstar jetpegen kezde olar qoǵamnyń qajettiligin qanaǵattandyrmaıtynyn, jol qozǵalysyna qatysýshylardy sapaly qaýipsiz joldarmen qamtamasyz etpeıtinin prokýrorlyq tekserý barysy kórsetken. Jáne respýblıkalyq kólik joldaryn kútip-ustaýǵa bıznes-qaýymdastyǵynyń qatysýy da kózdelmegen. Osyǵan baılanysty, «QazAvtoJol» ulttyq kompanııasy» AQ jergilikti fılıalynyń áreketsizdigi, mindetterin sapasyz oryndaýy, jaýapkershilikke tartylmaýlary búkil óńir turǵyndary tarapynan narazylyq týdyrýda.
Tasqyn sý kelmeı turyp biz nege aldyn ala osylaı jedel jumys jasamaımyz?
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan»
Pavlodar oblysy
