Májilis depýtattary men eldegi saıası partııalardyń, qoǵamdyq uıymdardyń jáne ǵylymı ortanyń ókilderi bas qosqan alqaly jıynǵa Agrarlyq máseleler komıtetiniń múshesi Berik Ospanov jetekshilik etti. Al zań jobasynyń negizgi maqsaty – aýyl sharýashylyǵy salasynyń ıeligindegi jerlerdi berýdiń aıqyn tetikterin belgileý men olardyń paıdalanylýyn retteýge jáne jerdi paıdalanýdy baqylaýdy kúsheıtýge baǵyttalǵan. Bul jóninde baıandamashy zańda kórinis beretin birqatar jańa ózgerister men tolyqtyrýlarǵa tereńirek toqtaldy.
«Qujatta qazaqstandyqtarǵa aýyl sharýashylyǵy jerlerin jalǵa berý saqtalatyndyǵy jáne Jer kodeksindegi tártipke sáıkes, aýyl sharýashylyǵyndaǵy jerlerdi berý konkýrstyq negizde júzege asyrylatyndyǵy baıandalǵan. Aýyl sharýashylyǵy jerleriniń úlken mólsherin «bir qolǵa» berýge jol bermeý maqsatynda, zań jobasymen qazaqstandyqtarǵa jalǵa beriletin aýyl sharýashylyǵy jerleriniń eń joǵary mólsherin alqaptar boıynsha respýblıka, oblys jáne ákimshilik aýdandar (qalalar) sheginde belgileý qarastyrylǵan. Sonymen qatar, qujatta memlekettik shekaranyń shekara beldeýinde jáne aımaǵynda aýyl sharýashylyǵy jerlerin berý talaptaryn kúsheıtý máselesi de arqaý etilgen. Onda sheteldikterge, azamattyǵy joq adamdarǵa, sheteldik zańdy tulǵalarǵa jáne sheteldikterdiń qatysýy bar zańdy tulǵalarǵa jerdi ıelenýge shekteý qoıý kózdeledi», – dedi E.Nysanbaev.
Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, eger zań jobasy maquldanatyn bolsa, aýyl sharýashylyǵy jerlerin paıdalaný quqyn berýdi sheshýde qoǵamdyq keńester men uıymdardyń pikiri basymdyqqa alynady jáne memleket aýyl sharýashylyǵy jerlerin jekemenshikke satpaıdy, sheteldikterge bermeıdi.
Talqylaý barysynda sóz alǵandar tarapynan qujat mazmunyna qatysty kóptegen syn-eskertpeler aıtyldy. Atap aıtqanda, jer kólemin shekteýge qatysty ádistemeni qazirdiń ózinde aıqyndap, zań aıasynda naqtylaý qajettigi men konkýrstyq negizde jer berýdiń shynaıylyǵyn qamtamasyz etý tetikterin jetildirý týraly usynys bildirildi.
Oraıly sátte, atalǵan máselege qatysty ún qatqan Májilis Tóraǵasynyń orynbasary Vladımır Bojko qatysýshylar tarapynan aıtylǵan usynys, pikirlerdi aldaǵy otyrystarda qoǵam arasynda ashyq talqylap, zań jobasyn tıimdi baptarmen tolyqtyrýǵa úndedi. «Tipti, atalǵan másele týraly arnaıy baıandama jasaımyn deýshiler bolsa, olarǵa da minber usynýǵa daıynbyz», – dedi ol.
Nurlybek DOSYBAI,
«Egemen Qazaqstan»
– Bul zań jobasy Memleket basshysy N.Nazarbaevtyń «Jer zańnamasynyń keıbir normalaryn qoldanýǵa moratorıı engizý týraly» 2016 jylǵy 6 mamyrdaǵy №248 Jarlyǵy men 2016 jylǵy 18 tamyzdaǵy №308 Jarlyǵyn oryndaý úshin ázirlenip otyr.
Sonymen qatar, alǵash tanystyrylyp otyrǵan qujatta Jer reformasy boıynsha komıssııamen aýyl sharýashylyǵy maqsatynda jalǵa beriletin jerlerdiń shekti mólsherin belgileý de usynylady. Al ol jergilikti jerdegi atqarýshy organdardyń ázirlegen ádisteme negizine súıene otyryp júzege asyrylady. Aýyl sharýashylyǵy jerleriniń eń joǵary mólsheriniń kólemin belgileý máselesi de naqtylanǵan.
Sondaı-aq, bul zań jobasy jer ýchaskeleriniń mólsherine shekteýdi belgileý men ony tıimdi jáne utymdy paıdalanýdy qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Oǵan qosa, aýyl sharýashylyǵy jerleriniń maqsatty paıdalanylýyna arnaıy monıtorıng júrgizilip, mundaı iske qoǵamdyq keńester men uıymdardyń ókilderi de tartylady. Qujatta jaıylymdardyń jaı-kúıin anyqtaý quqy aýyl turǵyndarynyń enshisine júktelip, ondaı sheshim aýyldardaǵy jaıylymdardyń jetispeýshilik problemasyn sheshýin qamtamasyz etýi tıis. Eń bastysy, ákimderge turǵyndardyń mal jaıýy úshin qajetti jaıylymdardy memleket muqtajy retinde májbúrlep alyp qoıýǵa múmkindik beriledi.
Berik OSPANOV, Májilis depýtaty:
– Zań jobasynyń alǵashqy tanystyrylymy bolǵandyqtan, qujattyń keıbir tustarynyń ishki ıirimine tereńirek toqtalyp ótkim keledi. Talqylaýǵa qatysýshylar tarapynan aıtylǵan jerdi konkýrs arqyly paıdalanýǵa berý jaıyn taratyp aıtsam, bul prosestiń júzege asyrylý tetigi bylaı:
Eń aldymen konkýrsty ótkizý týraly habarlamany BAQ-tarda, ákimdikterdiń jáne Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń resmı ınternet-resýrstarynda jáne aqparattyq habarlama taqtalarynda jarııalaý qarastyrylady. Mundaı ádis konkýrsqa qatysýshylarǵa teń múmkindik beredi.
Al konkýrstyń jeńimpazyn anyqtaıtyn konkýrstyq komıssııanyń quramyna jalpy sanynyń 50% quraıtyn qoǵamdyq keńester men «Atameken» UKP uıymdarynyń ókilderi qatystyrylady. Sondaı-aq, konkýrsqa qatysýshylar úshin konkýrsqa qatysýdyń mindetti sharty tómendegideı bolyp keledi:
– aýyl sharýashylyǵy óndirisin júrgizýdiń bıznes-jospary;
– sharýashylyqishilik jerge ornalastyrý jobasyn jasaý jáne ıgerý boıynsha mindettemeler;
– jergilikti turǵyndardy jumys oryndarymen qamtamasyz etý boıynsha mindettemeler;
– óńirdiń mamandanýyna sáıkes aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń egý alańdarynyń qurylymyn ártaraptandyrý boıynsha ındıkatıvtik kórsetkishterdi oryndaý mindettemeleri.
Igerilmeı jatqan jerlerdi utymdy jáne tıimdi paıdalaný maqsatynda belgilengen mundaı talaptar birqatar máselelerdi ońtaıly sheshetindigine senimdimin.
Gúljahan BIMENDINA,
Jer resýrstaryn basqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary:
– Atalǵan zań jobasynyń tutas jazylyp shyǵýyna óz basym bastan-aıaq qatystym. Bul qujat Jer reformasy boıynsha komıssııanyń 11 sheshimi boıynsha daıyndalǵan. Eń aldymen, erekshe atap ótkim keletini, bizdiń jerimiz bes jyldyń ishinde eshkimge satylmaıdy. Jekemenshik te bolmaıdy. Ekinshiden, tek qana Qazaqstan azamattaryna 49 jylǵa deıin jalǵa beriledi. Bergen kúnniń ózinde ony Úkimet óz baqylaýynda ustaıdy. Úshinshiden, ár aýyldyń aýmaǵynda naqty radıýstyń ishinde jaıylym jer eshkimge jalǵa berilmeıdi dep naqty jazylǵan.
Sonymen qatar, shekaralyq beldeý jáne shekara aýmaǵynda ornalasqan jer telimderin sheteldikterge, azamattyǵy joq adamdar men sheteldikterdiń úlesi bar kompanııalarǵa jalǵa berýge tyıym salynady. Sondaı-aq, shekaralyq beldeýde ornalasqan aýyl sharýashylyǵy jerleri jeke menshik turmaq, jalǵa da berilmeıdi. Al endi keı óńirlerdegi jergilikti halyq sol jerlerge muqtajdyǵy týsa, onda jaıylym, shabyndyq retinde ǵana paıdalanýǵa ruqsat etiledi.
Muhtar TAIJAN,
B.Taıjan atyndaǵy qordyń prezıdenti:
