Aldymyzda jańadan qabyldanǵan saıası jáne ekonomıkalyq jańǵyrtýlardy iske asyryp álemdegi básekege qabiletti 30 eldiń qataryna ený mindeti tur. Bul asa zor mindetti oryndaý úshin Memleket basshysy ǵylym, bilim, mádenıet pen tarıhty tutastaı qamtıtyn ulttyq rýhanı jańǵyrý baǵdarlamasyn usynyp otyr. Bul − mazmuny óte tereń, aýqymy keń, qoǵamdyq sanany bıikke kóteretin, ulttyq qundylyqtar damýynyń baǵyt-baǵdaryn aıqyndap bergen óte mańyzdy qujat.
Álemdegi básekege qabiletti 30 eldiń qataryna ený úshin árbir qazaqstandyq jáne búkil halqymyz básekege qabiletti bolýy kerek. Iаǵnı, árbir qazaqstandyq densaýlyǵy myqty, joǵary mádenıetti, kompıýterlik saýatty, tereń bilimdi bolýy tıis. Ol kez kelgen elde, ortada emin-erkin sóılep, óz pikirin dáleldep ótkize biletin, ustamdy, qarapaıym, salamatty ómir saltyn ustaǵan azamat retinde qalyptasqany jón.
Elbasy óz maqalasynda rýhanı jańǵyrýda ulttyq sananyń róli erekshe ekenine basa nazar aýdardy. Ata-babalarymyzdan amanat bolyp kele jatqan ulttyq mádenıetimiz ben ádebıetimiz, ónerimiz, ádet-ǵuryptarymyz ben salt-dástúrlerimiz, tilimiz, dinimiz, dilimiz – bular, bir sózben aıtqanda, ulttyq kodymyz, ıaǵnı ulttyq rýhymyz, óz boıymyzda máńgi qalyp, ony zamanǵa saı jaqsy jaǵyna qaraı jańǵyrtyp, keler urpaqqa jetkizý bizdiń basty mindetimiz bolýy tıis. Sonymen qatar, qazirgi tańda jıi kezdesetin óz boıymyzdaǵy keıbir jaǵymsyz rýshyldyq, jershildik, tamyr-tanystyq, «sen maǵan – men saǵan» degen sııaqty ulttyń damýyna kedergi keltiretin ádetterden arylmasaq, kóshten artta qalatynymyz aqıqat.
Elbasy maqalasynda taıaý jyldardaǵy aldaǵy turǵan mindetter aıqyndaldy. Sonyń biri – latyn álipbıine kóshý. Atalǵan álipbıge kóshý mektep qabyrǵasyndaǵy balalardyń aǵylshyn tilin oqýymen, qazirgi zamanǵy tehnologııalyq, kommýnıkasııalyq ǵylym men bilim berý prosesiniń erekshelikterimen úılesedi. Bul týraly Elbasy 2012 jyly «Qazaqstan-2050» Strategııasynda 2025 jylǵa qaraı latyn álipbıine kóshý kerek dep maqsat qoıǵan bolatyn. Maqalada tapsyrmanyń naqty oryndalý kezeńderi kórsetilgen. Bilim berý salasy boıynsha álemdegi eń jaqsy sapaly 100 oqýlyq qazaq tiline aýdarylady. Bul elimizdiń jastaryna jańa sapalyq deńgeıde bilim bere bastaýǵa múmkinshilik jasaıdy.
Elbasy usynǵan «Týǵan jer» baǵdarlamasy jastar arasynda qazaqstandyq patrıotızmge tárbıeleý men týǵan jerdi súıý arqyly týǵan eline, Otanyna degen súıispenshilikti arttyra túspek. Qazirdiń ózinde barlyq óńirde «Týǵan jerge taǵzym» atty aksııa ótip, olar óz jemisin berýde. Biz keshege deıin álem elderiniń, mysaly, Grekııanyń, Rım ımperııasynyń tarıhyn, ádebıetin, mádenıetin oqyp keldik. Olardy bilý kerek te shyǵar. Biraq biz óz ólkemizdiń, týǵan jerimizdiń tarıhy men geografııasyn, botanıkasy men zoologııasyn tereń bile bermeımiz. О́zimiz týyp-ósken jerimizdiń ataýy qalaı qoıylǵanyn, onyń taýlary men saılary, jotalary, kólderi men ózenderiniń attarynyń tarıhyn, osy jerde týyp, janyn aıamaı el úshin eńbek etken atalarymyz ben apalarymyzdyń esimderin jas urpaq bilip ósýi tıis.
Týǵan jerden túlep ushyp, ulan-ǵaıyr respýblıkamyzdyń túkpir-túkpirinde, shet elderde jumys istep júrgen jerlesterimizdiń basyn qosyp, mektep oqýshylarymen, aýyl, qala turǵyndarymen kezdesýler ótkizip, týǵan jerlerine, mektebine, aýylyna qamqorlyq jasaǵysy kelgen kásipkerlerdi qoldap, yntalandyryp otyrý kerek. Jergilikti bılik «Týǵan jer» baǵdarlamasyna erekshe kóńil bólip, onyń áleýetin tolyq paıdalanýy tıis. Bul jumysty tereń oılastyryp, týǵan jerine kómek jasaǵan jandardy qoldap-qurmettep otyrý kerek. Bul baǵdarlama arqyly eldi mekenderdi kóriktendirý men kógaldandyrý, mektepterdi jóndeý men kompıýterlendirý, stadıondar men sport alańdaryn salý jáne taǵy basqa elge kerekti tirlikterdi atqarýǵa bolady. «Týǵan jer» baǵdarlamasy jalpyulttyq patrıotızmniń ózegine aınalyp, týǵan jerge degen súıispenshilik, qazaqstandyq patrıotızm sezimine ulasýy tıis.
Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy rýhanııat salasyndaǵy alda turǵan mindetterdi aıqyndap berdi. Maqalada aıtylǵan oılar, tujyrymdar, naqty usynystar men tapsyrmalar – ulttyq rýhanııatymyzdyń ózegi. Sondyqtan da biz ony tolyǵymen qoldaımyz. Al ony tereń oqyp túsiný, oryndaý, iske asyrý, nasıhattaý – árbir qazaqstandyqtyń mindeti. Ásirese, keleshegimiz − oqýshy-stýdent jastar úshin mańyzdy. Bul jerde naýqanshyldyqqa jol berýge bolmaıdy.
«Jańa jaǵdaıda jańǵyrýǵa degen ishki umtylys – bizdiń damýymyzdyń eń basty qaǵıdasy. О́mir súrý úshin ózgere bilý kerek. Oǵan kónbegender tarıhtyń shańyna kómilip qala beredi», dep aıaqtaıdy maqalasyn Elbasy. Iá, bul − tarıhı shyndyq, zaman talaby.
Qýanysh AITAHANOV,
Parlament Senatynyń depýtaty
