Jalpy, sport degen sıqyrly álem arbaǵan jurttyń qarasy kóp. Mıllıardtar desek qatelesýimiz neǵaıbyl. Sonyń ishinde mıllıondardyń súıikti oıyny fýtboldyń jóni bólek. Ala dobyńyz jumyr jerdi aınala ushyp júrgeli qashan..? Tipti bar ǵoı, dúnıe «Realfan» jáne «Barsafan» bolyp qaqqa bólingendeı...
Iá, fýtbolyńyz búginde bıznestiń qaınar kózine aınalǵan. Orasan zor qarjy júrgen jerdi saıasattyń da tóńirekteıtini belgili. Álbette, álemdik sport qaýymdastyǵy bul salaǵa saıasattyń synalap kirgenin jaqtyra qoımaıdy, oǵan asa saqtyqpen qaraıdy da. Mundaı ulyq ustanymdy órkenıet kóshine ilesken bizdiń el de qos qoldap qoldaıdy, árıne.
Degenmen, bizdiń jaǵdaıda osy fýtbolǵa qatysty qabyrǵamyzǵa shanshýdaı qadalyp júrgen bir jaıt bar. Toq eterin aıtqanda, áńgime tilimizge kelip tireledi. Táýelsizdik alǵanymyzǵa shırek ǵasyrdan assa da, premer-lıgamyzdaǵy keıbir fýtbol klýbtarynyń ataýy oryssha atalyp hám jazylyp keledi. О́kinishtisi sol, qazaqtyń órimdeı jastary bul kúnde tilin burap: «Irtysh», «Tobol» dep júr... O, toba demeske laj joq.
Máselen, Pavlodardyń fýtbol klýbyn «Ertis» dep aıtsaq, orystildi oqyrman ıt kórgen eshki kózdenip shyǵa keledi-aý dep oılaımyz. О́ıtpegende she, olardyń uǵymynda Pavlodardyń namysyn jalǵyz ǵana «Irtysh» degen komanda qorǵaıdy emes pe?!
Bul ózi elimizde Shyǵys Qazaqstan jáne Pavlodar oblystary arqyly aǵatyn Ertis ózeniniń ataýyn ıemdengen komanda ǵoı. Ertis aǵyp jatyr, al bizdiń fýtboldyń basy-qasynda otyrǵandar qasıetti ataýdyń yryń-jyryńyn shyǵaryp jatqanda neǵyp otyr degiń-aq keledi. Bázbireýler «Ertis» sózin orystildi oqyrman jetistirip aıta almaıdy degendi ýáj eterin sezemiz. Baıaǵyda «Alma-Ata»-ny aıtqanda da, tipti bertinge deıin de bul aǵaıynnyń tili buralatyn. Biraq, buralǵan til qazir túzelip keledi emes pe? «Kósh júre túzeledi» degendeı. Sol sııaqty «Ertis» degen jazýǵa eń aldymen kóz úırenýi kerek. Mysaly, komanda tańbasyndaǵy «Irtysh» degen sóz «Ertis» bolyp ózgergeni lázim. Oryssha mátinde bul ataýdyń «Ertis» bolyp jazylýyn til zańdylyǵyna súıenip qadaǵalaýǵa da qaqymyz bar. Sóıte-sóıte, kóz úırengen soń til de qansha qınalǵanymen kóndigip ketedi degen oıdamyz.
«Irtysh»-tan «Tobol» degen de qalyspaı-aq keledi. Bul da Ertiske baryp quıatyn ózenniń ataýynan alynǵan. Jalǵyz ǵana qárip qasarysyp, týǵan tilge qyr kórsetip turǵandaı.
Bularǵa qaraǵanda «Aktobe», «Akjaıyk», «Kaırat» dep, «Q» árpiniń artyq jerin shaýyp tastap jazyp júrgenderi aıt pen toıdaı eken-aý.
Endi deımiz, siresip jatqan bul máseleniń tońyn jibitip, birjaqty etip sheshýge Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Tilderdi damytý jáne qoǵamdyq-saıası jumys komıteti, Qazaqstan Fýtbol federasııasy, oblys ákimdikteri jumyla atsalyspasa bolmaıyn dep tur.
«Dop tepken – tozar» degenniń kúni ótken. Fýtbol arqyly myńdaǵan jastyń sanasynda jaqsy maǵynasyndaǵy tóńkeris jasaýǵa bolady. Osy oıynmen baılanysqan jaqsylyq ataýly, mysaly salamatty ómir saltyna degen jaǵymdy kózqaras jas urpaqtyń sanasyna irkilissiz sińse deısiń. Al endi, joǵaryda biz aıtqan kemshilikter men olqylyqtardy sylyp alyp tastaý, ıaǵnı burańdaǵandy ornyna qoıý, buralańdy túzeý qoǵamnyń jáne de jaýapty mekemelerdiń múbárak mindeti bolsa kerek!
Qaırat Ábildınov,
«Egemen Qazaqstan».
