Osy oraıda elorda mektepteri kitaphanashylarynyń qatysýymen «Bolashaq: XXI ǵasyrdyń zertteý saýattylyǵynyń daǵdylary jáne kitap oqý baǵdarlamalary» atty semınar ótken-di. Prezıdent maqalasynda aıtylǵan jaıttar jan-jaqty talqylanǵan jıynda ózekti bastamalar kóterildi. Máselen, qııal-ǵajaıyp janryndaǵy suranysqa ıe álem ádebıetteriniń qazaq tilindegi aýdarmalarynyń joqtyǵy ustazdardy ǵana emes, oqýshylardy da oılantady. Iаǵnı, aýdarma tusynda oqýlyqtarmen birge qosymsha jáne kórkem ádebıetti de umytpaýymyz kerek, deıdi olar. Sondaı-aq, kitaphanashylar keńestik júıe taraǵannan keıin kitaptyń umyt qalyp, kitaphanaǵa degen kózqarastyń ózgergenin, osy olqylyqtyń ornyn toltyrý úshin elimizdiń iri kitaphanalary men shet elderdiń ozyq tájirıbelerin zerdelep, ulttyq dilimizge negizdep paıdalanyp otyrǵandaryn jetkizdi. Bul rette «Nazarbaev zııatkerlik mektepteri» derbes bilim berý uıymynyń damytý departamentiniń aǵa menedjeri Aıda Aǵadil zııatkerlik mektepterdiń kitaphana qory kiriktirilgen bilim berý baǵdarlamasyna sáıkes jumys isteıtinin, ıaǵnı ár pánge arnalǵan oqý-ádistemelik kesheni jáne balanyń jan dúnıesi men rýhanı álemin, tildik qoryn damytýǵa arnalǵan qosymsha kórkem ádebıetpen qamtamasyz etilgenin, ol ádebıetter úsh tilden bólek qytaı, koreı jáne fransýzsha da jınaqtalǵanyn atap ótti.
– Biz balabaqsha jasynan bastap kitap oqýǵa qyzyǵýshylyqty arttyrýǵa tıispiz. Bala qandaı jaǵdaıda kitap oqıdy? «Oqy» degenge oqı qoıa ma? Árıne, áke-sheshesi kitapqumar bolsa, úlgi alyp oqýy múmkin. Sondyqtan arnaıy aksııalar, jobalar arqyly balany kitap oqýǵa qyzyqtyramyz. Máselen, kitaphana qorymen tanystyrýǵa arnalǵan «Kitapty tap!» oıynyn alaıyq. Keı balalar kitaphanany aralaǵysy kelmeıdi. Sondyqtan kitaptyń bir betiniń kóshirmesin beremiz. Qaı kitaptyń beti ekenin izdeý barysynda oqýshy avtorlarmen, kitaptarmen tanysady. Eń qyzyqty betin tańdap alǵandyqtan, ony oqyǵan balanyń boıynda ári qaraı kitapty oqýǵa qyzyǵýshylyq týady, deıdi Aıda Tólendiqyzy.
2013 jyldan bastap elimizdegi Nazarbaev zııatkerlik mektepterinde «100 kitap» jobasy bastaý alǵan bolatyn. Oqýshylar osy joba arqyly mektep bitirgenshe qazaq tilinde – 60, orys tilinde – 20, aǵylshyn tilinde 20 kitap oqıdy. Jáne oqyǵan kitaptaryna taldaý jasap otyrady. Búginde bul tájirıbe jalpy bilim beretin mektepterge de taratylýda. Sol sııaqty, mektep muǵalimderi men oqýshylardyń ózderi oqyǵan kitaptardy basqa mektepterdegi oqyrmandarǵa syılaýy jolǵa qoıylǵan. Bul áleýmettik joba aıasynda oqýshylar búginge deıin 24 myńnan astam kitapty tartý etken eken. Aýyl mektepteriniń kitap qoryn tolyqtyrýmen birge oqýshylardyń áriptestik ornatýyna jol ashatyn joba qazir jyldam qanat jaıyp keledi. Al ońtústikkoreıalyq Book Start jobasy negizinde oqýshy, muǵalim jáne ata-ana qaýymy birlesip, 3-5 jas aralyǵyndaǵy balalarǵa arnalǵan qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderindegi balalar ádebıetin jınaqtap, ony analar men balalar úılerine nemese balalar aýrýhanasyna aparyp, ondaǵy analar men balalarǵa syılaıtyny da izgi bastama. Bul da balany kishkentaı kezinen kitap oqýǵa jeteleıtin tárbıe. Sol sııaqty, «MEMORO» jobasy aǵa býyn men jas urpaq arasyndaǵy baılanysty nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan. Iаǵnı, egde jastaǵy kisilermen áńgimelese otyryp, ony jazyp alý arqyly oqýshy ata-ájelerdiń ónegesi men taǵylymyn úırenedi.
Al Astana halyqaralyq mektebiniń dırektory Baýyrjan Uzaqbaıdyń aıtýynsha, kitaphana álemdik talapqa sáıkes kitap saqtaıtyn ǵana oryn bolmaýy tıis. Aıtalyq, elordadaǵy erekshe mekteptiń kitaphana qory nazar aýdarmaı qoımaıdy. Máselen, munda bastaýysh synyp oqýshylaryna arnalǵan jeke kitaphana, joǵary synyp oqýshylaryna arnalǵan klassıkalyq ádebıet jáne jalpy oqýshylarǵa arnalǵan kórkem ádebıet pen merzimdi basylymdardy oqý zaldary bar. Bul oryndardyń árqaısysy oqý mádenıetin qalyptastyrýǵa óte qolaıly zamanaýı qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etilgen.
– Jalpy, kóptegen ata-ana balany materıaldyq turǵydan qamtý men rýhanı tálim-tárbıe berýdiń eki bólek dúnıe ekenin túsinbeıdi. Biz osy turǵydan saralaı kele, balaǵa bilimmen birge tálim-tárbıe berý máselesin alǵa qoıyp, ony túrli jobalar arqyly júzege asyryp kelemiz, – deıdi Baýyrjan Saılaýbaıuly.
Astanadaǵy respýblıkalyq fızıka-matematıka mektebi kitaphanasynyń meńgerýshisi Asyl Qalıeva byltyr ǵana ashylǵan fılıaldyń kitap qory bir aıdyń ishinde 30 myń kitapqa deıin tolyqqanyn, oǵan Nazarbaev zııatkerlik mektebi kitaphanasymen yntymaqtastyqtyń septeskenin jetkizdi. Búginde bul kitaphana oqyrmandarynyń sany 700-ge jýyqtap qaldy. Basym bóligi – oqýshylar. Osy ispetti qazir zııatkerlik mektepterdiń kitaphanalar júıesi ınnovasııalyq tájirıbe men jumys formasy, jańa ádistemeler engizý boıynsha únemi izdeniste bolyp, ýaqyt údesimen birge jetildirilip keledi. Jas býyndy jan-jaqty jetildirmek jańa turpatty júıe elimizdiń basqa oqý ordalaryna úlgi bolyp otyr.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan»
