Al Elbasy óziniń jýyrda ǵana jarııalanǵan «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasynda «Ájeptáýir jańǵyrǵan qoǵamnyń óziniń tamyry tarıhynyń tereńinen bastaý alatyn rýhanı kody bolady. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – sol ulttyq kodyńdy saqtaı bilý», dep negizgi máseleni atap kórsetti.
Ulttyq kod – ulttyń ózimen birge ǵasyrlar boıy jasap kele jatqan qundylyǵy ekeni belgili. Ultymyzdyń qanyna sińgen sondaı uly qasıettiń biri – dostyqqa adaldyq. Taǵdyrdyń tar jol, taıǵaq keshýinde de tamyrynan ajyramaǵan, negizinen bólinbegen el eldiktiń qadirin erekshe túsinedi. О́tken ǵasyrdyń ózinde-aq qasiretti, qıly kezeńderdi bastan keshken halqymyz búgingi jarqyn zamanda da dostyqqa beriktigin saqtap qaldy. Taǵdyrdyń jazýymen qazaq jerin panalap, ulttyń uly dástúrin, saltyn boıyna sińirgen ózge ult ókilderi búginde bir shańyraqtyń astynda tatý-tátti tirlik keship keledi.
Qazaqstan halqy Assambleıasy búginde beıbitshilik pen kelisimniń kıeli besigine aınalyp otyr. Tutastyq pen turaqtylyqtyń qutty shańyraǵyna balanǵan Assambleıa «Birlik. Turaqtylyq. Jasampazdyq» ıdeıasyn tý etip, tuǵyrǵa kóterdi. El muraty – ejelden qasterli, qasıetti. «Tili basqa bolsa da tilegi bir, júzi basqa bolsa da júregi bir» azamattar bir ıdeıa, bir maqsat tóńireginde toptasyp, turaqtylyqty nasıhattap keledi. Elimiz álemdik dárejede de óziniń beıbitsúıgish, yntymaqshyl halyq ekenin kórsetti.
Jambyl oblysy Qazaqstan halqy Assambleıasynyń alǵashqy «Dostyq úıin» QHA-nyń on jyldyǵyna oraı Elbasy Nursultan Nazarbaev ashqan bolatyn. Sodan beri «Dostyq úıi» oblystaǵy etnos ókilderin bir ortaǵa biriktirgen kıeli shańyraq bolyp sanalady. Al el Táýelsizdiginiń shırek ǵasyrlyq mereıtoıy qarsańynda «Kóne Taraz» tarıhı-mádenı kesheninen boı kótergen «Dostyq úıi» nysanynyń jańa ǵımaraty paıdalanýǵa berildi. Sáýletti ǵımaratty salýǵa memleket qazynasynan 1 mıllıard 277 mıllıon teńge bólinip, maqsatty ıgerildi.
Búgingi tańda oblys assambleıasynyń quramynda 175 qoǵamdyq kelisim keńesteri, 27 analar keńesi, 12 medıasııa kabıneti, 12 aqsaqaldar keńesi, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kafedrasy, ǵylymı-saraptamalyq top, qolóner sheberleriniń klýby jáne «Aq jelken» jastar birlestigi jumys isteıdi. Sondaı-aq mundaǵy 240 oryndyq májilis zaly, pikirlesýge arnalǵan dóńgelek ústel alańy, júz adamǵa arnalǵan konferens-zal, ǵylymı-ádistemelik bólmeler, horeografııalyq zal óńirdegi ıgi sharalardy ótkizýde, Elbasy saıasatyn nasıhattaýda oń nátıje kórsetip otyr.
– Atalǵan qurylymdyq uıymdar Assambleıanyń maqsaty men mindetterine sáıkes, óz baǵyttaryna qaraı jemisti jumys júrgizýde. Etnomádenı birlestikterdiń qatysýymen qoǵamdyq turaqtylyqty, qazaqstandyq patrıotızmdi qalyptastyrý, etnosaralyq kelisimdi nyǵaıtý jónindegi memlekettik saıasatty ilgeriletýge arnalǵan jáne etnostardyń mádenıeti men salt-dástúrin damytý maqsatynda aýqymdy ister atqarylyp keledi, – deıdi oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasy tóraǵasynyń orynbasary Marjan Qojaeva.
Búginde oblys halqynyń etnostyq quramyn negizinen qazaq, orys, dúngen, túrik, ózbek, kúrdi, ázerbaıjan, qyrǵyz, koreı, tatar, nemis jáne ýkraın ultynyń ókilderi quraıdy. Bári de «Dostyq úıi» shańyraǵynda Táýelsiz Qazaqstannyń órkendeýine, damýyna úles qosyp keledi. Beıbitshilik pen kelisim ordasynyń da negizgi maqsaty men mindeti – ǵasyrlar boıy qalyptasqan qazaqtyń darhandyǵyn, keńpeıildigin dáripteý, nasıhattaý. Bul turǵyda atalǵan mekemeniń eldik, ulttyq múdde aıasynda qalyptasqan ózindik qaǵıdasy bar.
«Dostyq úıi» kóne Taraz shaharyndaǵy sáýletti nysannyń biri. Sondaı-aq, sapaly jumysymen de erekshelengen mádenı-rýhanı kelisim ordasy bolyp sanalady. Elimizdegi árbir betburys, jańa kezeń mekemeniń nazarynan tys qalmaıdy. Máselen, Elbasynyń «100 naqty qadam» Ult josparynyń 86-qadamy boıynsha «Úlken El – Úlken Otbasy» jobasy aıasynda oblystyq QHA-nyń 110-nan astam is-shara ótkizgenin aıtýǵa bolady. Shalǵaı ornalasqan jáne etnostar jınaqy turatyn eldi mekenderde ótkizilgen is-sharalarmen 55 myńnan astam halyqtyń qamtylýy da birlik pen tutastyqtyń jarqyn úlgisin kórsetedi. Al «Dostyq úıi» Analar keńesiniń bastamasymen búgingi tańda ózekti qalyń mal, qyzdar arasynda erte turmys qurý, týystar arasynda nekelesý máselelerin retteý boıynsha da naqty jumystar júrgizilip keledi. Bul bastama búginde ózbek, dúngen, uıǵyr, kúrd etnostary tarapynan da qoldaý tapty.
Assambleıanyń taǵy bir aıryqsha tusy – turmystyq jáne áleýmettik máselelerge de ún qosýy deýge bolady. Máselen, oblysta atalǵan máselelerge baılanysty túsken 246 ótinishterdiń 181-i medıatorlardyń aralasýymen rettelgen. Bul da beıbitshilik, turaqtylyq ornaǵan qoǵamda mazmundy mańyzǵa ıe kórsetkish. Sondaı-aq, memlekettik saıasatty nasıhattaýda jáne jańa reformalardy halyqqa túsindirýde de oblystyq Assambleıa músheleri men qurylymdary halyq arasynda júzden astam kezdesýler ótkizdi.
Búgingi tańda «Dostyq úıi» Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasyn qoldaý maqsatynda birqatar jobalardy qolǵa alyp otyr. Halqymyzdyń bolmysynda qalyptasqan «Týǵan jer», «Ult», «Mádenıet pen salt-dástúr» uǵymdary erekshe qasterli. Birlik pen tatýlyq aıasynda bul qundylyqtardyń da qasıeti arta túseri sózsiz.
Yntymaqty eldiń yrysqa keneletini, birligi mol eldiń baqytqa jol tabatyny belgili. Búgingi tańda birlik pen beıbitshiliktiń besigine aınalǵan memleketimizdiń mańyzdy mindeti de, uly ustanymy da osy. Bul turǵyda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Qıyndyq ataýlyny jeńetin bir-aq kúsh bar, ol – birlik. Elińdi, jerińdi qorǵaý úshin birlik qanshalyqty qajet bolsa, táýelsizdik jemisterin, búgingi qol jetken tabystarymyzdy saqtap qalý úshin de ol sondaı qajet», degen sózi asa mańyzdy.
Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy
